dr inż. Agnieszka Kaliszuk-Wietecka, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0003-2476-6951
inż. Kseniya Siarkevich, Akademia Techniczno-Artystyczna Nauk Stosowanych w Warszawie, studentka
mgr inż. arch. Małgorzata Konstanzer, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0009-0006-1486-0281
Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Dokładne określenie parametrów cieplnych budynków jest niezwykle istotne pod względen wyboru obiektów do termomodernizacji w świetle wdrażanych polskich przepisów dostosowywanych do dyrektywy europejskiej. Obliczenie zapotrzebowania na energię budynków w Polsce rozpoczęło się zgodnie z normą PN-B-02025 [1] pod koniec XX w. Zmiana zarówno w przepisach, jak i w nazewnictwie nastąpiła wraz z wprowadzeniem rozporządzenia [2] w 2009 r., w którym metoda obliczeniowa była zgodna z normą PN-EN ISO 13790 [3] i wprowadziła w Polsce świadectwa charakterystyki energetycznej. Wprowadzane od 2015 r. zmiany w kolejnych wersjach rozporządzenia [4] nie zmieniły podstawy obliczeń, a jedynie korektę, mimo że normę PN-EN ISO 13790 oficjalnie zastąpiła norma PN-EN ISO 52016-1:2017 [5]. Planowane zmiany w 2026 r. mogą wynikać z wytycznych zawartych w tej normie.
Literatura
[1] PN-B-02025:1999 Obliczanie sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynków mieszkalnych i zamieszkania zbiorowego.
[2] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury, z 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej, Dz.U. 2008 nr 201 poz. 1240, Warszawa.
[3] PN-EN ISO 13790:2009. Energetyczne właściwości użytkowe budynków – Obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia.
[4] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju, z 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej, Dz.U. 2015 poz. 376, Warszawa.
[5] PN-EN ISO 52016-1:2017. Energetyczne właściwości użytkowe budynków – Obliczanie potrzeb i mocy cieplnej i chłodniczej, temperatury wewnętrznej oraz obciążenia cieplnego i chłodniczego.
Materiały Budowlane 05/2026, strona 66-67 (spis treści >>)
dr inż. Janusz Potrzebowski, Sika Poland Sp. z o.o.
Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Współczesne budownictwo coraz częściej koncentruje się na modernizacji i adaptacji istniejących obiektów, zamiast ich rozbiórki i wznoszenia od podstaw. Przykładem są coraz liczniejsze projekty zamieniające istniejące budynki biurowe na mieszkalne, nie wspominając o starych obiektach fabrycznych zamienianych już od lat na lofty. Zmiana funkcji budynków, a także infrastruktury, zwiększenie obciążeń użytkowych, potrzeba wykonywania nowych otworów w stropach i ścianach oraz naturalne procesy starzenia materiałów konstrukcyjnych powodują konieczność stosowania zaawansowanych technologii naprawy i wzmocnienia żelbetu. W tym kontekście kluczową rolę odgrywają systemy naprawcze, m.in. Sika®MonoTop®, Sika®Repair®F czy Sika®EpoCem®, zabezpieczenia antykorozyjne żelbetu oraz wzmocnienia z wykorzystaniem włókien węglowych Sika®CarboDur® i Sika®Wrap®, umożliwiające nadanie konstrukcjom „drugiego życia”.
pol.sika.com
Zobacz więcej / Read more >>
Materiały Budowlane 05/2026, strona 64-65 (spis treści >>)
petralana.eu
Materiały Budowlane 06/2026, strona 63 (spis treści >>)
dr inż. Justyna Sobczak-Piąstka, Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0002-5052-9362
dr inż. Tomasz Janiak, Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0001-9460-1963
Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Analizowano główny strop kościoła, którego dotychczasowa posadzka, wykonana z lastrico, zostanie zastąpiona płytami granitowymi. Praktycznie cała posadzka z lastrico uległa zarysowaniom, a miejscowo dużym spękaniom. Stan istniejącej posadzki wzbudził obawy zbyt małej nośności stropu oraz powstania podobnych uszkodzeń również na zmodernizowanej nawierzchni. W kościele zastosowano strop Ackermana – jeden z najstarszych typów stropu gęstożebrowego [1, 2]. Obecnie rozwiązanie to zostało wyparte przez inne systemy stropów gęstożebrowych – lżejsze, wytrzymalsze i prostsze w budowie. Stropy gęstożebrowe oraz inne elementy konstrukcji ulegają uszkodzeniom i awariom, a ciekawsze przypadki są opisywane w literaturze fachowej, np. [3, 4].
Literatura
[1] Krause P, Orlik-Kożdoń B, Szymanowska-Gwiżdż A. Stan techniczny stropów w budynkach historycznych. Materiały Budowlane. 2025; 4 (632): 92 – 93.
[2] Pająk Z. Gęstożebrowe – przekrój rozwiązań konstrukcyjnych stropów. Część 1. Builder. 2015; 19.1: 52 – 55.
[3] Klimek A, Matkowski Z. Uszkodzenia i naprawa stropów żelbetowych w budynku wielorodzinnym. Przegląd Budowlany. 2016; 87.3: 18 – 20.
[4] Szulc J, Sztuka K, Spodzieja Sz, Kucharski, M. Causes of industrial floor damage in a warehouse, Materiały Budowlane. 2025. DOI: 10.15199/33.2025.12.03.
Materiały Budowlane 05/2026, strona 60-62 (spis treści >>)
Ocena stanu technicznego dachu zabytkowego kościoła
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Kapela P., Kubissa W. Assessment of the structural condition of the roof of the historic church. Materiały Budowlane. 2026. Volume 645. Issue 05. Pages 51-59. DOI: 10.15199/33.2026.05.07
mgr inż. Piotr Kapela, Politechnika Warszawska, Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii, Szkoła Doktorska
ORCID: 0009-0008-0637-2194
dr hab. inż. Wojciech Kubissa, Politechnika Warszawska, Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii
ORCID: 0000-0001-5626-7917
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.05.07
Case study / Studium przypadku
Abstract. The article describes the timber roof structure above the nave of the historic St Dominic’s Church in Plock, which was subjected to investigation and a comprehensive structural analysis. It also presents an assessment of the technical condition of the roof truss, along with the identification of critical areas from the standpoint of structural safety and the continued use of the building. For this purpose, a numerical analysis was carried out using the finite element method, developing two variants of the computational model that differ in the level of structural idealisation. Based on the results of the technical diagnostics and the numerical calculations, conclusions were drawn regarding the necessary repair and strengthening measures. The strengthening works carried out on the roof structure are described, ensuring the safe continued use of the building.
Keywords: historic church; assessment of technical condition; structural reinforcement; finite element method; timber structures.
Streszczenie. W artykule opisano drewnianą konstrukcję dachu nad nawą zabytkowego kościoła pw. św. Dominika w Płocku, która została poddana badaniom i kompleksowej analizie statycznej. Przedstawiono również analizę stanu technicznego więźby dachowej oraz identyfikację obszarów krytycznych z punktu widzenia bezpieczeństwa konstrukcji i dalszej eksploatacji obiektu. W tym celu przeprowadzono analizę numeryczną z wykorzystaniem metody elementów skończonych, opracowując dwa warianty modelu obliczeniowego, różniące się stopniem idealizacji układu. Na podstawie wyników diagnostyki technicznej oraz rezultatów obliczeń numerycznych przedstawiono wnioski dotyczące niezbędnych działań naprawczo- -wzmacniających. Opisano wykonane prace wzmacniające konstrukcję dachu, które zapewnią bezpieczną eksploatację obiektu.
Słowa kluczowe: zabytkowy kościół; ocena stanu technicznego; wzmocnienia konstrukcji; metoda elementów skończonych; konstrukcje drewniane.
Literature
[1] Nowogońska B, Drobiec J. Prevention of failure of heritage buildings through diagnostic testing using the example of testing of roof structure elements from the 15th century. Engineering Failure Analysis. 2025. DOI: 10.1016/j.engfailanal. 2025.109709.
[2] Arriaga F, Wang X, Íñiguez-González G, Llana DF, Esteban M, Niemz P. Mechanical Properties of Wood: A Review. Forests. 2023. DOI: 10.3390/f14061202.
[3] Grzyb K, Drobiec Ł, Zając J. Stan techniczny i wytyczne remontu zabytkowego kościoła w Zakopanem – Harendzie. Construction Materials. 2022. DOI: 10.15199/33.2022.05.05.
[4] Palma P, Steiger R. Structural health monitoring of timber structures – Review of available methods and case studies. Construction and Building Materials. 2020. DOI: 10.1016/j. conbuildmat. 2020.118528.
[5] Mączyński D. Konstrukcyjne drewno zabytkowe – rozszerzone mtody badań na przykładzie dawnych więźb dachowych. 2020. DOI: 10.35784/odk. 1291.
[6] „kościół, ob. parafialny pw. św. Dominika – Zabytek. pl”. Dostęp: 10 marca 2026.
[Online]. Dostępne na: https://zabytek. pl/pl/obiekty/plock-kosciol- ob-par-pw-sw-dominika.
[7] Zhang J et al. Influence of wood species and natural aging on the mechanics properties and microstructure of wood. Journal of Building Engineering. 2024. DOI: 10.1016/j. jobe. 2024.109469.
[8] Ochrona przed wilgocią i korozją biologiczną w budownictwie: praca zbiorowa/pod red. Jerzego Karysia;
[aut. Jerzy Karyś, et al.].Warszawa: Grupa Medium, 2014.
[9] Keller AI, Mosoarca M. Historic timber roof structure vulnerability assessment procedures – Critical analysis and comparison. Journal of Cultural Heritage. 2024. DOI: 10.1016/j.culher. 2023.11.011.
[10] Özkan T, Lavric I, Hochreiner G, Pfeifer N. Automated 3D Modeling vs. Manual Methods: A Comparative Study on Historic Timber Tower Structure Assessment. Remote Sensing. 2025. DOI: 10.3390/rs17030448.
[11] Özkan T, Pfeifer N, Styhler-Aydın G, Hochreiner G, Herbig U, Döring-Williams M. Historic Timber Roof Structure Reconstruction through Automated Analysis of Point Clouds. J. Imaging. 2022. DOI: 10.3390/jimaging8010010.
[12] Pöchtrager M, Hochreiner G, Pfeifer N, Wien T. Processing 3D Point Clouds of Historical Timber Structures for Analysing their Structural Behaviour pressed for Time. 2018.
[13] Mackiewicz M, Zimiński K, Pawłowicz JA, Knyziak P. Evaluation of the historic wooden structure condition based on the results of non-destructive tests. Engineering Failure Analysis. 2024. DOI: 10.1016/j.engfailanal.2024.108116.
[14] Karolak A, Jasieńko J. Static behaviour of the selected carpentry joints in the flexural elements. Journal of Building Engineering. 2024. DOI: 10.1016/j. jobe. 2023.108225.
[15] Baniotopoulos CC,Wald F. Red., The Paramount Role of Joints into the Reliable Response of Structures, t. 4. W Mathematics. Physics and Chemistry, no. II, vol. 4. Dordrecht: Springer Netherlands. 2000. DOI: 10.1007/978-94- 010-0950-8.
[16] Baszeń M. Semi-rigid Behavior of Joints in Wood Light-frame Structures. Procedia Engineering. 2017. DOI: 10.1016/j. proeng. 2017.02.022.
[17] Branco J, Descamps T. Analysis and strengthening of carpentry joints. Construction and Building Materials. 2015. DOI: 10.1016/j.conbuildmat. 2015.05.089.
[18] PN-EN 338:2016 Drewno konstrukcyjne – Klasy wytrzymałości.
[19] PN-EN 17121:2020-01 Konserwacja dziedzictwa kulturowego – Historyczne konstrukcje drewniane – Wytyczne dotyczące oceny i projektowania, Polski Komitet Normalizacyjny. 2020.
[20] Nowak T, Patalas F, Karolak A. Estimating Mechanical Properties of Wood in Existing Structures – Selected Aspects. Materials. 2021. DOI: 10.3390/ma14081941.
[21] Vannucci P. Astudy on the structural functioning of the ancient charpente of Notre-Dame, with a historical perspective. Journal of Cultural Heritage. 2021. DOI: 10.1016/j.culher.2021.02.007.
[22] Abramyan SG, Ishmametov RKh. Strengthening Timber Roof Trusses During Building Construction and Reconstruction. Procedia Engineering. 2016. DOI: 10.1016/j. proeng. 2016.07.253.
Received: 12.01.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 12.01.2026 r.
Revised: 02.03.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 02.03.2026 r.
Published: 21.05.2026 / Opublikowano: 21.05.2026 r.
Materiały Budowlane 05/2026, strona 51-59 (spis treści >>)
Stanowisko badawcze do symulacji zużycia powierzchni nawierzchni drogowych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Wasilewska M., Grzyb D. Test stand for simulating road surface wear. Materiały Budowlane. 2026. Volume 645. Issue 05. Pages 43-50. DOI: 10.15199/33.2026.05.06
dr inż. Marta Wasilewska, Politechnika Białostocka, Wydział Budownictwa i Nauk o Środowisku
ORCID: 0000-0001-6834-5206
mgr inż. Dominik Grzyb, Politechnika Białostocka, Wydział Budownictwa i Nauk o Środowisku
ORCID: 0000-0002-4001-3119
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.05.06
Scientific report / Doniesienie naukowe
Abstract. This paper presents an assessment of themacrotexture, skid resistance, and luminance of asphalt concrete (AC) and Stone Mastic Asphalt (SMA) layers in laboratory conditions. A Plate Polisher II rig for testing the wear of upper road surfaces was used for this purpose. It enables the simulation of abrasion, polishing and car traffic phenomena that cause changes in texture during road use. The CTMprofilometer, the DFT device, and the retroreflectometer LTL-XL were used to measure individual properties. The use of the Plate Polisher II allows you to arrange materials intended for the upper layers of road surfaces and select the optimal production technology in terms of macrotexture, skid resistance and luminance.
Keywords: texture; wearing course; asphalt mixture; CTM and DFT devices; luminance coefficient in diffused light.
Streszczenie. W artykule przedstawiono ocenę właściwości przeciwpoślizgowych, makrotekstury i jasności warstw z mieszanek mineralno-asfaltowych: z betonu asfaltowego (ACAsphalt Concrete) i SMAw warunkach laboratoryjnych. Do tego celu wykorzystano stanowisko do badania zużycia powierzchni górnych warstw nawierzchni drogowych „Polerkę płytową II”. Umożliwia ono symulację zjawiska ścierania i polerowania oraz ruchu samochodowego, które powodują zmianę w teksturze w okresie użytkowania dróg. Do pomiarów poszczególnych właściwości wykorzystano profilometr CTM, urządzenie DFT i retroreflektometr LTL-XL. Zastosowanie „Polerki płytowej II” pozwala uszeregować materiały przeznaczone do górnych warstw nawierzchni drogowych i wybrać optymalną technologię wykonania w aspekcie makrotekstury, właściwości przeciwpoślizgowych i jasności.
Słowa kluczowe: tekstura; warstwa ścieralna; mieszanka mineralno-asfaltowa; urządzenia CTM i DFT; współczynnik luminancji w świetle rozproszonym.
Lterature
[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych, Dz. U. 2022 poz. 1518 z późn. zm.
[2] Do MT, Cerezo V, Zahouani H. Laboratory test to evaluate the effect of contaminants on road skid resistance. Proc. Inst. Mech. Eng., Part J: J. Eng. Tribol. 2014; vol. 228, pp. 1276–1284.
[3]Wang D, Zhang Z, Kollmann J, Oeser M. Development of aggregate micro- texture during polishing and correlation with skid resistance. Int. J. Pavement Eng. 2020. DOI: 10.1080/10298436.2018.1502436.
[4] Gierasimiuk P, KaneM. Statistical modelling of pavement friction: analyzing the effects of texture characteristics and measurement resolution. Road Mater. Pavement Des. 2025. DOI: 10.1080/14680629.2025.2483907.
[5] Guo F, Pei J, Zhang J, Li JR, Zhou B, Chen Z. Study on the skid resistance of asphalt pavement:Astate-of-the-art reviewand future prospective. Constr. Build. Mater. 2021. DOI: 10.1016/j. conbuildmat. 2021.124411.
[6] Wasilewska M. Laboratoryjne metody oceny właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni drogowych. Materiały Budowlane. 2018. DOI: 10.15199/33.2018.03.04.
[7] EN 12697-49: Bituminous mixtures – Test methods – Part 49: Determination of friction after polishing.
[8] Hofko B, Kugler H, Chankov G, Spielhofer R. A laboratory procedure for predicting skid and polishing resistance of road surfaces. Int. J. Pavement Eng. 2019. DOI: 10.1080/10298436.2017.1309191.
[9] ROSANNE Project. D1.1 Definition of boundaries and requirements for the common scale for harmonisation of skid resistance measurements including draft standard outline.
[10] Wasilewska M. Evaluation of skid resistance of wearing course made of stonemastic asphaltmixture in laboratory conditions. IOPConf. Ser.:Mater. Sci. Eng. 2017. DOI: 10.1088/1757-899X/245/2/022043.
[11] Wasilewska M, Szusta J, Gardziejczyk W, Gierasimiuk P, Motylewicz M, Ejsmont JA, Jaskuła P. Urządzenie do badania zużycia powierzchni górnych warstw nawierzchni drogowych, patent PL Pat. 248486, zgł. P. 444323, zgłosz. 3-04-2023, udziel. 21-11-2025.
[12] Mazurek G, Bąk-Patyna P.Application of datamining techniques to predict luminance of pavement aggregate. Appl. Sci. 2023. DOI: 10.3390/app13074116.
[13] Nawierzchnie asfaltowe na drogach krajowych.WT-2 2014 – cz. I:Mieszanki mineralno-asfaltowe. Wymagania techniczne, GDDKiA, Warszawa, 2014.
[14] ter Huerne HL, Hetebrij D, Elfring J. Design of reflective pavements for roads, in Proc. 6th Euroasphalt & Eurobitume Congr., Prague, Czech Republic, 2016.
[15] Grzyb D, Wasilewska M, Gardziejczyk W. Effect of Asphalt Mixture Surface Preparation Methodology on Determining Luminance Level in Laboratory Conditions: Case Study in Poland. Materials. 2026. DOI: 10.3390/ma19071277.
[16] PN-EN 13108-1: Mieszanki mineralno-asfaltowe – Wymagania – Część 1: Beton asfaltowy.
[17] PN-EN 13108-5: Mieszanki mineralno-asfaltowe – Wymagania – Część 5: Mieszanka SMA.
[18] PN-EN 12697-33: Mieszanki mineralno-asfaltowe – Metody badań mieszanek mineralno-asfaltowych na gorąco – Część 33: Przygotowanie próbek zagęszczanych walcem.
[19] ASTME2157-01: Standard Test Method for Measuring Pavement Macro- Texture Properties Using the Circular Track Meter.
[20] ASTM E1911: Standard Test Method for Measuring Paved Surface Frictional Properties Using the Dynamic Friction Tester.
[21] Wasilewska M, Gardziejczyk W, Gierasimiuk P. Evaluation of skid resistance using CTM, DFT and SRT-3 devices. Transp. Res. Procedia. 2016. DOI: 10.1016/j. trpro. 2016.05.449.
Received: 26.01.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 26.01.2026 r.
Revised: 09.03.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 09.03.2026 r.
Published: 21.05.2026 / Opublikowano: 21.05.2026 r.
Materiały Budowlane 05/2026, strona 43-50 (spis treści >>)
Wymagania dotyczące wymiany informacji EIR w metodyce BIM – automatyczna klasyfikacja względem kategorii zgodnych z ISO 19650
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Mitera-Kiełbasa E., Zima K. Exchange Information Requirements EIR in BIM projects: automatic classification based on ISO 19650 categories. Materiały Budowlane. 2026. Volume 645. Issue 05. Pages 36-42. DOI: 10.15199/33.2026.05.05
mgr inż. Ewelina Mitera-Kiełbasa, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-1126-5798
dr hab. inż. Krzysztof Zima, prof. PK, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0001-5563-5482
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.05.05
Scientific report / Doniesienie naukowe
Abstract. The aim of this study was to develop a model for the automatic classification of fragments of Exchange Information Requirements (EIR) according to the categories defined in ISO 19650. TF-IDF,Word2Vec with SVM, and BERT were applied. Despite the limited dataset, the F1 score reached a value equal to or greater than 0.7. The study confirms the effectiveness of the approach and highlights the potential of AI in supporting the creation of customised EIRs for effective BIM implementation in construction projects.
Keywords: EIR; BIM; automation; AECO; AI.
Streszczenie. Artykuł dotyczy opracowania modelu automatycznej klasyfikacji fragmentów wymagań dotyczących wymiany informacji EIR zgodnie z kategoriami ISO 19650. Zastosowano TF-IDF,Word2Vec z SVM oraz BERT. Pomimo ograniczonego zbioru danych, uzyskano średnią wartość wskaźnika F1 równą lub wyższą niż 0,7. Badanie potwierdza skuteczność podejścia i wskazuje potencjał AI w usprawnieniu tworzenia spersonalizowanych EIR na potrzeby efektywnej implementacji BIM w przedsięwzięciach budowlanych.
Słowa kluczowe: EIR; BIM; automatyzacja; AECO; AI.
Literature
[1] Sawhney A, Knight A. Digitalisation in construction report 2024. London, UK, Nov. 2024.
[2] Borkowski AS. Propedeutyka BIM – filozofia modelowania informacji o obiekcie budowlanym, 1st ed. Warsaw, Poland: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2024.
[3] Awwad KA, Shibani A, Ghostin M. Exploring the critical success factors influencing BIM level 2 implementation in the UK construction industry: the case of SMEs. International Journal of Construction Management. 2022. DOI: 10.1080/15623599.2020.1744213.
[5] Mitera-Kiełbasa E, Zima K. BIM Policy Trends in Europe: Insights from aMulti-StageAnalysis. Applied Sciences. 2024. DOI: 10.3390/app14114363.
[5] International Organization for Standardization, ISO 19650-1: 2018 Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including BIM – Information management using building information modelling – Part 1: Concepts and principles. Switzerland, Geneva, 2018.
[6] Olawumi TO, Chan DWM. Building information modelling and project informationmanagement framework for construction projects. Journal of civil engineering and management. 2019. DOI: 10.3846/jcem. 2019.7841.
[7] OliveiraA, Granja J, Bolpagni M, Motamedi A, Azenha M. Development of standard-based information requirements for the facility management of a canteen. Journal of Information Technology in Construction. 2024. DOI: 10.36680/j.itcon.2024.014.
Received: 07.01.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 07.01.2026 r.
Revised: 23.03.2026 / Otrzymano poprawiony o recenzjach: 23.03.2026 r.
Published: 21.05.2026 / Opublikowano: 21.05.2026 r.
Materiały Budowlane 05/2026, strona 36-42 (spis treści >>)
Wpływ tolerancji wykonawczych oraz losowości strukturalnej na tłumienie przenoszenia dźwięku w kanałowych barierach z kryształów dźwiękowych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Radosz J. Effect of manufacturing tolerances and structural randomness on the sound transmission attenuation of channel-based sonic crystal barriers. Materiały Budowlane. 2026. Volume 645. Issue 05. Pages 25-35. DOI: 10.15199/33.2026.05.04
dr inż. Jan Radosz, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy
ORCID: 0000-0001-8542-7799
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.05.04
Scientific report / Doniesienie naukowe
Abstract. The study analyzes the effect of manufacturing tolerances and structural randomness on the sound transmission loss of channel-based acoustic barriers based on sonic crystals and locally resonant sonic crystals. The analyses were carried out using three-dimensional FEM models developed in COMSOL Multiphysics for a structure of cylindrical scatterers placed inside a duct. A reference configuration without apertures and a resonant configuration with a single circular aperture of 3 mm diameter were considered, with individual geometric deviations introduced to represent realistic tolerances associated with FDM 3D printing (PLA) and conventional workshop fabrication of aluminumelements. The results indicate that structures operating in the Bragg band exhibit high resistance to small manufacturing tolerances, whereas resonant structures are significantly more sensitive.
Keywords: sonic crystals; sound transmission attenuation; acoustic barriers; Helmholtz resonators; noise.
Streszczenie. W artykule przeanalizowano wpływ tolerancji wykonawczych i losowości strukturalnej na tłumienie przenoszenia dźwięku w kanałowych barierach akustycznych na bazie kryształów dźwiękowych oraz lokalnie rezonujących kryształów dźwiękowych. Analizy wykonano z wykorzystaniem trójwymiarowych modeli FEM w środowisku COMSOL Multiphysics, dotyczącym struktury cylindrycznych rozpraszaczy umieszczonych w kanale. Rozpatrzono wariant referencyjny bez otworów oraz wariant z pojedynczym otworem rezonansowym o średnicy 3 mm, wprowadzając indywidualne odchyłki geometryczne odpowiadające realnym tolerancjom druku 3D (PLA) i wykonania warsztatowego elementów aluminiowych. Wyniki wskazują, że struktury w zakresie pasma Bragga wykazują dużą odporność na niewielkie tolerancje wykonania, natomiast struktury rezonatorowe są na nie znacznie bardziej wrażliwe.
Słowa kluczowe: kryształy dźwiękowe; tłumienie przenoszenia dźwięku; bariery akustyczne; rezonatory Helmholtza; hałas.
Literature
[1] Onrubia-Fontangordo L, Bravo Plana-Sala JM, Sánchez-Pérez JV, Castiñeira- Ibáñez S. Enhancing Helmholtz Resonance Prediction inAcoustic Barriers Based on SonicCrystals.Applied Sciences. 2025.DOI: 10.3390/app151910675.
[2] Elford DP, Chalmers L, Kusmartsev FV, Swallowe GM.Matryoshka locally resonant sonic crystal. J.Acoust. Soc.Am. 2011. DOI: 10.1121/1.3643818.
[3] Radosz J. Acoustic performance of noise barrier based on sonic crystals with resonant elements. Applied Acoustics. 2019. DOI: 10.1016/j.apacoust. 2019.06.003.
[4] Radosz J. Periodic sound scatterers structures with Helmholtz resonators in ventilation ducts. Materiały Budowlane. 2025. DOI: 10.15199/33.2025.08.24.
[5] Bi S et al. Effects ofAperture Shape onAbsorption Property ofAcoustic Metamaterial of Parallel-Connection Helmholtz Resonator.Materials. 2023. DOI: 10.3390/ma16041597.
[6] Papadakis NM, Stavroulakis GE. Tunable Helmholtz Resonators Using Multiple Necks. Micromachines. 2023. DOI: 10.3390/mi14101932.
[7] Kim W, Oh B, Rho J, W. Moon W. An accurate measurement of parametric array using a spurious sound filter topologically equivalent to a half-wavelength resonator. Applied Acoustics. 2025. DOI: 10.1016/j.apacoust.2025.110910.
[8] Turner BM, Gold SA. Areview of melt extrusion additivemanufacturing processes: II.Materials, dimensional accuracy, and surface roughness. Rapid Prototyping Journal. 2015. DOI: 10.1108/RPJ-02-2013-0017.
[9] Wu L-Y, Chen L-W. Propagation of acoustic waves in the woodpile sonic crystal with a defect. Applied Acoustics. 2012. DOI: 10.1016/j.apacoust. 2011.10.002.
[10] Langfeldt F, Hoppen H, GleineW. Resonance frequencies and sound absorption ofHelmholtz resonatorswithmultiple necks.AppliedAcoustics. 2019. DOI: 10.1016/j.apacoust.2018.10.021.
[11] Zhang H, Mahabadi RK, Rudin C, Guilleminot J, Brinson LC. Uncertainty quantification of acoustic metamaterial bandgaps with stochastic material properties and geometric defects. Computers & Structures. 2024. DOI: 10.1016/j.compstruc.2024.107511.
[12] D’Orazio T, Asdrubali F, Godinho L, Veloso M, Amado-Mendes P. Experimental and Numerical Analysis of Wooden Sonic Crystals Applied as Noise Barriers. Environments. 2023. DOI: 10.3390/environments10070116.
Received: 05.01.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 05.01.2026 r.
Revised: 09.03.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 09.03.2026 r.
Published: 21.05.2026 / Opublikowano: 21.05.2026 r.
Materiały Budowlane 05/2026, strona 25-35 (spis treści >>)
Start 
