Centrum Analiz Budowlanych

www.ibs.pw.edu.pl

Materiały Budowlane 01/2026, strona 104 (spis treści >>)

Stawiamy na wiedzę i doświadczenie

Z dr. inż. Krzysztofem Kaczorkiem, Dyrektorem Centrum Analiz Budowlanych, rozmawia Ewelina Kowałko. 

Materiały Budowlane 01/2026, strona 102-103 (spis treści >>)

CANASTOL

jrs.pl

Materiały Budowlane 01/2026, strona 101 (spis treści >>)

Funkcjonowanie rurociągów na terenach zapadliskowych

dr hab. inż. Barbara Kliszczewicz, prof. PŚ, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Powierzchniowe deformacje terenu zwane zapadliskami zaliczają się do tzw. zagrożeń geologicznych. Mają zazwyczaj szybki i niesygnalizowany przebieg, a ich zasięg jest lokalny. W zależności od rodzaju gruntu przybierają zróżnicowaną formę, od ostrokrawędzistych lejów stożkowych w gruntach sypkich po łagodniejsze regularne zapadliska w gruntach bardziej plastycznych. Powstają najczęściej z przyczyn naturalnych, ale może się do nich przyczynić także działalność człowieka i nierzadko obie te przyczyny występują jednocześnie. Na prawdopodobieństwo wystąpienia zapadlisk wpływają warunki i struktura geologiczna terenu, a także klimat. 

Literatura
[1] Kwiatek J. Obiekty budowlane na terenach górniczych. Wyd. GIG., Katowice, 2007 r.
[2] Chudek M. Geomechanika z podstawami ochrony środowiska górniczego i ochrony powierzchni terenu. Wyd. Politechniki Ślaskiej. Gliwice, 2022 r.
[3] Monitorowanie zagrożeń geodynamicznych i hydrogeologicznych na terenach górniczych i pogórniczych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym oraz zagrożeń radiacyjnych. Zadanie 1.2. Monitorowanie i prowadzenie bazy terenów o potencjalnym zagrożeniu zapadliskowym. Raport kwartalny 1.2.1., GIG, Katowice, 2025 r.
[4] Kliszczewicz B. Interakcja podziemnych rurociągów z gruntem. Monografia, Politechnika Śląska, vol. 534, ISBN 978‒83‒7880‒209‒9, 2014 r..
[5] Tumidajewicz B. Wpływ lokalnego zapadliska terenu na pracę statyczną podziemnego rurociągu, ZN Politechniki Śląskiej, seria Budownictwo, z. 52. Gliwice, 1980 r.
[6] Moser AP. Buried Pipe Design. McGraf Hill Incorporated. New York, 1990 r. https://bayanbox. ir/view/4923756468133525307/0070435030.pdf
[7] Kliszczewicz B. Nowoczesne metody badania rur podatnych. Materiały Budowlane, 2025; 2: 40÷42
[8] Truty A, Zimmerman T, Podleś K. ZSOIL_PC 2011. User manual. Zace Services Ltd., Switzerland, 2011 r.

Materiały Budowlane 01/2026, strona 98-101 (spis treści >>)

Czy „naskórek” pianki OKPUR może zostąpić paroizolację w dachu?

mgr inż. Krzysztof Patoka, Rzeczoznawca Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

W artykule [1] opublikowanym w miesięczniku „Materiały Budowlane” 3/2025 zaproponowałem układy materiałowe w dachu, które powinny zabezpieczyć wysoko paroprzepuszczalne membrany wstępnego krycia (MWK) przed wypychaniem po natryśnięciu pianki z otwarto komórkowego poliuretanu (OKPUR). Takich propozycji było więcej [2, 3], ponieważ wypychanie membran przez pianki OKPUR jest (a raczej było) dużym problemem dla dekarzy. W wyniku współpracy Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy i Stowarzyszenia Wykonawców Izolacji Natryskowych, przystąpiono do popularyzacji opracowanych metod natryskiwania pianki OKPUR, które nie dopuszczają do wybrzuszenia MWK. 

Literatura
[1] Patoka K. Propozycje systemów materiałowych przegrody dachowej ocieplonej pianami OKPUR. Materiały Budowlane. 2025; 631 (3): 71 – 72.
[2] Patoka K. Wymagania dotyczące połączenia MWK z natryskowymi piankami PUR. Materiały Budowlane. 2024; 617 (01): 71 – 72.
[3] Buczek Z. Przygotowanie dachu do izolacji pianą. Nasz Dekarz. 2023; 6.
[4] DIN 4108-3:2001-07: Izolacje cieplne i oszczędność energii w budynkach; część 3: Ochrona przed wilgocią w zależności od warunków klimatycznych, wymagania, metoda obliczeń oraz wskazówki dotyczące projektowania i wykonawstwa.
[5] DIN 4108-3:2018-10: Izolacje cieplne i oszczędność energii w budynkach; część 3: Ochrona przed wilgocią w zależności od klimatu, wymagania, metody obliczeń i wytyczne dotyczące planowania i realizacji izolacji cieplnej i oszczędności energii w budynkach.
[6] Reguły Dekarskie Niemieckiego Związku Dekarzy. Instrukcja. Instrukcja izolacji cieplnej dachów. Wrzesień 1997 – Wydawnictwo Rudolf Müller.
[7] Reguły Dekarskie Niemieckiego Związku Dekarzy. Instrukcja. Izolacja cieplna dachów i ścian. Wrzesień 2004 – Wydawnictwo Rudolf Müller.
[8] Patoka K. Zmiany w zasadach wentylowania dachów w wytycznych Związku Dekarzy Niemieckich. Materiały Budowlane. 2018; (2): 38 ÷ 40.
[9] Patoka K. Badania połączenia MWK z natryskowymi piankami PUR. Materiały Budowlane. 2023; 616 (12): 95 – 96.
[10] strona www.dachowa.com.pl
[11] Pogorzelski J. Fizyka budowli – część X. Wartości obliczeniowe właściwości fizycznych. Materiały Budowlane. 2005; (3): 79 ÷ 81.

  Zobacz więcej / Read more >> 

Materiały Budowlane 01/2026, strona 95-97 (spis treści >>)

Sztywność giętna połączeń prefabrykowanych słup – fundament montowanych na wytyki

dr inż. Szymon Wojciechowski, Pekabex BET S.A., Dział Badań i Rozwoju
mgr inż. Wawrzyniec Andrzejewski, Pekabex BET S.A., Dział Badań i Rozwoju
mgr inż. Łukasz Józefczyk, Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu; Pekabex BET S.A.
ORCID: 0009-0008-6105-8560

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

W przypadku prefabrykowanych obiektów szkieletowych, słupy zazwyczaj łączone są ze stopami (prefabrykowanymi lub monolitycznymi) w sposób sztywny. Takie połączenia wykonywane są za pomocą: systemowych łączników skręcanych; wystających z fundamentów, zalewanych w słupach prętów zbrojeniowych (tzw. wytyków) oraz stóp kielichowych [1]. 

Literatura
[1] Wojciechowski S. Węzły fundamentowe prefabrykowanych słupów montowanych na wytyki. Nowoczesne Hale 02/2017.
[2] Bending of column shoe connections – tests and results, Europen Organization for Technical Assessment, TR 067, 2018.

  Zobacz więcej / Read more >> 

Materiały Budowlane 01/2026, strona 93-94 (spis treści >>)

Procedura i badania weryfikacyjne wyznaczania wytrzymałości na ścinanie połączeń ścian murowanych

dr inż. Iwona Galman, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0002-0196-6478
prof. dr hab. inż. Radosław Jasiński, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0003-4015-4971

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Artykuł stanowi kontynuację zagadnień przedstawionych w [1], gdzie opisano autorskie stanowisko badawcze do wyznaczenia wytrzymałości na ścinanie połączenia między ścianami murowanymi. Zaprezentowana tam metoda obejmuje zarówno przygotowanie próbek, jak i sposób ich badania. W tym arktykle skoncentrowano się na interpretacji wyników z badań laboratoryjnych. Celem nowej procedury, zbieżnej z zapisami PN-EN 1052-3:2007 [2], jest opracowanie zasad postępowania, które pozwolą na uzyskanie wyników uniwersalnych i powtarzalnych, a tym samym umożliwią rzetelne porównywanie parametrów wytrzymałościowych różnych rozwiązań materiałowych stosowanych w konstrukcjach murowanych. 

Literatura
[1] Galman I, Jasiński R. Stanowisko badawcze do wyznaczania wytrzymałości na ścinanie połączeń ścian murowanych. Materiały Budowlane. 2025; 2: 49 – 50.
[2] PN-EN 1052-3:2007 Metody badań murów – Część 3: Określanie początkowej wytrzymałości na ścinanie.
[3] PN-EN 1052-1:2000 Metody badań murów – Część 1:Określanie wytrzymałości na ściskanie.
[4] Jasiński R, Drobiec Ł. Comparison Research of Bed Joints Construction and Bed Joints Reinforcement on Shear Parameters of AAC Masonry Walls. J. Civ. Eng. Arch. 2016; 10 (1329).
[5] Drobiec Ł, Jasiński R.Wpływ rodzaju zaprawy na parametry mechaniczne murów z betonu komórkowego obciążonych ścinaniem – podstawowe parametry wytrzymałościowe. Materiały Budowlane. 2015; 5: 106 – 109.
[6] Jasiński R. Badania i modelowanie ścinania murów. Monografia, Politechnika Śląska, Gliwice, 2017.
[7] ASTM E519-81. Standard Test Method for Diagonal Tension (Shear) of Masonry Assemblages; American Society for Testing and Materials: West Conshohocken, PA, USA, 2000.
[8] Zgłoszenie nr P. 450414 w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej z 2.12.2024 r. o udzielenie patentu na wynalazek pt.: „Sposób wyznaczenia wytrzymałości na ścianie połączeń ścian murowanych”.

  Zobacz więcej / Read more >> 

Materiały Budowlane 01/2026, strona 91-92 (spis treści >>)

Ograniczenia interpretacyjne wskaźnika GWP w analizie cyklu życia wyrobów budowlanych na przykładzie stolarki budowlanej

dr inż. arch. Michał Ciuła, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-4345-0381
dr inż. Mirosław Dechnik, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-8352-6686
mgr inż. Aleksandra Buda-Chowaniec, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Szkoła Doktorska PK, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0001-9836-1012

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Analiza cyklu życia (Life Cycle Assessment, LCA) jest ustandaryzowanym narzędziem służącym do ilościowej oceny oddziaływania wyrobów budowlanych na środowisko w całym okresie ich istnienia. Podstawowe ramy metody LCA zostały określone w normach ISO 14040 [1] oraz ISO 14044 [2]. Zdefiniowano w nich etapy analizy, zasady formułowania celu i zakresu badania oraz konieczność jednoznacznego określenia granic systemu. Normy te nie narzucają obowiązku uwzględniania pełnego cyklu życia produktu w każdym przypadku, lecz wymagają, aby przyjęty zakres był spójny z celem analizy, a wszelkie ograniczenia zostały jasno uzasadnione i transparentnie opisane.

Literatura
[1] ISO 14040:2006. Environmental management – Life cycle assessment – Principles and framework. International Organization for Standardization, Geneva.
[2] ISO 14044:2006. Environmental management – Life cycle assessment – Requirements and guidelines. International Organization for Standardization, Geneva.
[3] EN 15804:2012. Sustainability of construction works – Environmental product declarations – Core rules for the product category of construction products. European Committee for Standardization (CEN), Brussels.
[4] EN 15804:2012+A2:2019. Sustainability of construction works – Environmental product declarations – Core rules for the product category of construction products. CEN, Brussels.
[5] Kwasnowski P, Fedorczak-Cisak M, Knap K. Problems of Technology of Energy-Saving Buildings and Their Impact on Energy Efficiency in Buildings. IOP Conf Ser Mater Sci Eng 2017, 245, doi: 10.1088/1757-899X/245/7/072043.
[6] Fedorczak-Cisak M, Radoń M. New Generation Window Glazing and Other Solution in Low Energy Buildings. In Proceedings of the CESB 2013 PRAGUE – Central Europe Towards Sustainable Building 2013: Sustainable Building and Refurbishment for Next Generations; 2013
[7] Levasseur A, Lesage P, Margni M, Deschênes L, Samson R. (2010). Considering time in LCA: Dynamic LCA and its application to global warming impact assessments. Environmental Science & Technology, 44 (8), 3169–3174.
[8] Lueddeckens S, Saling P, Guenther E. (2020). Temporal issues in life cycle assessment – a systematic review. The International Journal of Life Cycle Assessment, 25 (5–6), 781–807.

Materiały Budowlane 01/2026, strona 87-90 (spis treści >>)