W dobie rosnących wymagań oraz świadomości inwestorów i projektantów do osiągnięcia wysokich standardów efektywności energetycznej, wybór materiałów ściennych staje się kluczowym elementem optymalizacji w zakresie eksploatacji inwestycji. Pod uwagę brane są m.in. parametry takie jak współczynnik przenikania ciepła przegród zewnętrznych czy zdolność materiałów do akumulacji ciepła. W tym kontekście racjonalnym wyborem są wyroby silikatowe.
bialemurowanie.pl
Zobacz więcej / Read more >>
Materiały Budowlane 01/2026, strona 67-68 (spis treści >>)
W dobie zwiększających się kosztów energii oraz rygorystycznych norm środowiskowych, rynek materiałów budowlanych poszukuje rozwiązań wykraczających poza tradycyjną izolację. Odpowiedzią na te wyzwania jest THERMOHIT® –zaawansowana technologicznie refleksyjna powłoka termiczna, produkowana przez firmę PMH Sp. z o.o. Nie jest to jedynie kolejny materiał budowlany, lecz innowacyjne podejście do zarządzania energią cieplną budynków, potwierdzone badaniami naukowymi Politechniki Częstochowskiej.
www.thermohit.eu
Zobacz więcej / Read more >>
Materiały Budowlane 01/2026, strona 66 (spis treści >>)
dr hab. inż. Arkadiusz Węglarz, prof. uczelni, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
dr inż. arch. Michał Pierzchalski, Politechnika Warszawska, Wydział Architektury
dr inż. Paweł Gilewski, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Środowiska
Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Zielone budownictwo zajmuje ważne miejsce w prawodawstwie Unii Europejskiej. Zgodnie z nowymi regulacjami (m.in. dyrektywa CSRD 2022/2464), inwestorzy w Polsce będą zobowiązani do obszerniejszego raportowania kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem, w tym efektywności energetycznej, zastosowania materiałów przyjaznych dla środowiska oraz zużycia mediów. Kluczowym dokumentem jest zrewidowana dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD 2024). W art. 2 zdefiniowano budynki bezemisyjne (ZEB – Zero Emission Buildings) jako obiekty o bardzo dobrej charakterystyce energetycznej, wymagające zerowej lub bardzo małej ilości energii, niewytwarzające na miejscu emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych. Energia niezbędna do ich funkcjonowania powinna pochodzić w znacznym stopniu z OZE, najlepiej produkowanych na miejscu lub w pobliżu. Zgodnie z harmonogramem, nowo projektowane budynki mają być bezemisyjne już od 2030 r., a cały zasób budowlany UE ma osiągnąć neutralność do 2050 r.
Materiały Budowlane 01/2026, strona 64-65 (spis treści >>)
www.folie-budowlane.pl
Materiały Budowlane 01/2026, strona 63 (spis treści >>)
Termomodernizacja obiektów mieszkalnych na przykładzie budynku w systemie OWT-67
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Życzyńska A., Ostańska A., Dyś G. Thermal modernization of residential facility based on the example of a building in the OWT-67 system. Materiały Budowlane. 2026. Volume 641. Issue 01. Pages 51-62. DOI: 10.15199/33.2026.01.06
dr hab. inż. Anna Życzyńska, prof. PL, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0003-3435-3392
dr hab. inż. Anna Ostańska, prof. PL, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0002-1789-4288
mgr inż. Grzegorz Dyś, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0009-0006-8806-0877
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.01.06
Case study / Studium przypadku
Abstract. Previous thermal modernization of large-panel buildings activities were analyzed as part of a project carried out by the Polish Chamber of Construction (PIB) [1]. Overall, 25% of people in Poland live in buildings constructed using large- -panel technology, which account for approximately 1% of all buildings. The PIB conducted a survey among 130 housing cooperatives, which comprise 470,000 residential units. On this basis, it was determined that 70% of cooperatives plan further thermal modernization works, but only 1% plan to modernize ventilation [2]. In the Lublin region, a low-rise, five-story residential building was studied. The analysis concerns a selected research object, constructed using the OWT-67 large-panel system. In Poland, such buildings account for approximately 30% of structures built from prefabricated elements. The article presents the calculated energy effects that can be achieved as a result of thermal modernisation improvements, leading to a reduction in the building's energy demand for heating and ventilation. Based on [3], the investment costs of implementing these improvements were also determined.
Keywords: thermal modernization; large-panel construction; technical improvement; energy and cost indicators.
Streszczenie. Dotychczasowe działania termomodernizacyjne budynków wielkopłytowych analizowano w ramach projektu realizowanego przez Polską Izbę Budownictwa (PIB) [1]. Zakłada się, że 25% społeczeństwa w Polsce mieszka w budynkach wykonanych w technologii wielkopłytowej, które stanowią ok. 1% wszystkich budynków. PIB przeprowadziła ankietę wśród 130 spółdzielni mieszkaniowych, w których znajduje się 470 tys. lokali mieszkalnych, na podstawie której ustalono, że 70% spółdzielni planuje dalsze prace termomodernizacyjne obiektów, a tylko 1%modernizację wentylacji [2]. Badaniom poddano pięciokondygnacyjny budynek mieszkalny w systemie wielkopłytowym OWT-67 w regionie lubelskim. W Polsce takie budynki stanowią ok. 30% obiektów zrealizowanych z elementów prefabrykowanych. W artykule przedstawiono obliczeniowe efekty energetyczne, jakie można uzyskać w wyniku realizacji usprawnień termomodernizacyjnych, prowadzących do zmniejszenia zapotrzebowania budynku na energię do ogrzewania i wentylacji. Na podstawie [3] określono również koszty realizacji tych usprawnień.
Słowa kluczowe: termomodernizacja; budownictwo wielkopłytowe; usprawnienie techniczne; wskaźniki energetyczne i kosztowe.
Literature
[1] Dmochowska A, Nędzyński K, Guzal J, współpraca z:OstańskaA, Życzyńska A, Dyś G, Kowalski G, Zgorzelski B. Raport Polskiej Izby Budownictwa, pt. 10 milionów szans, czyli jak termomodernizować budynki z wielkiej płyty w Polsce. s. 1-60, PIB grudzień 2024. dostęp 3 sierpnia 2025 r.
[2] Ostańska A, Życzyńska A, Dyś G. Analysis of energy effects and costs thermomodernization of operating residential buildings in WBLŻ system. Analiza efektów energetycznych i kosztów termomodernizacji eksploatowanych obiektów mieszkalnych w systemie WBLŻ, s. 31-40. DOI: 10.15199/33.2025.07.05
[3] Życzyńska A, Dyś G. Efekty energetyczne i koszty termomodernizacji przykładowych rozwiązań technicznych dla wybranych budynków wykonanych w technologii wielkopłytowej. Opracowanie wykonane dla Polskiej Izby Budownictwa w Warszawie, sierpień 2024 r., recenzja ekspercka Ostańska A, maszynopis.
[4] Ustawa Prawo budowlane 2025 z późn.zm. art. 1.
[5] Ostańska A. Podstawy metodologii tworzenia programów rewitalizacji dużych osiedli mieszkaniowych wzniesionych w technologii uprzemysłowionej na przykładzie osiedla im. St. Moniuszki w Lublinie, Politechnika Lubelska, Monografie Wydziału Inżynierii Budowlanej i Sanitarnej Vol. 1,Wydawnictwa Uczelniane Lublin 2009.
[6] Szulc J, Runkiewicz L, Geryło R, Możaryn T, Piekarczuk A, Wójtowicz M, Lamenta A, Mazurek A, Sieczkowski J, Strąk A, Warsicka D, Wojnowski D, Zięba W. Informacja dotycząca awarii i katastrof budowlanych w obszarze budownictwa uprzemysłowionego. ITB 2018, opracowanie powstało na podstawie analiz i badań ITB prowadzonych w ramach pracy, pt.: „Ocena bezpieczeństwa i trwałość budynków wykonanych metodami uprzemysłowionymi.”
[7] Runkiewicz L, Szulc J, Sieczkowski J. Uprzemysłowione budownictwo mieszkaniowe. Dawne i obecne wymagania oraz oczekiwania. Builder 2021/09.
[8] Praca zbiorowa, Budownictwo wielkopłytowe – Raport o stanie technicznym, https://budowlaneabc.gov.pl/.
[9] Ostańska A. Programowanie rewitalizacji osiedli mieszkaniowych z zastosowaniem modelu PEARS. Lublin: Polska Akademia Nauk, 2018. ISBN 978-83-939534-4-8.
[10] Dmitruk M. Problemy budownictwa wielkopłytowego z lat siedemdziesiątych XX wieku sposoby ich rozwiązywania na przykładzie działań z Polski i innych krajów europejskich. TEKA Kom. Arch. Urb. Stud. Krajobr., OL PAN 2015/1.
[11] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z 15 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu (Dz.U. z 9.06.2022 r., poz. 1225 z późn. zm. Dz.U. z 9.11.2023 r., poz. 2442; Dz.U. z 29.03.2024 r., poz. 474; Dz. U. z 14.05.2024 r., poz. 726).
[12] PN-EN ISO 6946:2008 – Komponenty budowlane i elementy budynku. Opór cieplny współczynnik przenikania ciepła. Metoda obliczania.
[13] PN-EN 12831: Instalacje ogrzewcze w budynkach. Metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego.
[14] PN-EN 14683:2008 – Mostki cieplne w budynkach. Liniowy współczynnik przenikania ciepła. Metody uproszczone i wartości orientacyjne.
[15] PN-EN ISO 13789:2008 – Cieplne właściwości użytkowe budynków. Współczynniki przenoszenia ciepła przez przenikanie i wentylację. Metoda obliczania.
[16] PN-EN ISO 13790:2009 – Energetyczne właściwości budynków. Obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia.
[17] PN-83/B-03430/Az3 2000 – Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania.
[18] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. z 18.03.2015 r., poz. 376 z późn. zm.; Dz.U. z 4.01.2017 r., poz. 22; Dz.U. z 25.09.2019 r., poz. 1829; Dz.U. z 13.04.2023 r., poz. 697).
[19] Specjalistyczne oprogramowanie dedykowane sporządzaniu bilansu energetycznego budynku, tj. programu Audytor OZC 7.0 Pro firmy Sankom Sp. z o.o. z Warszawy.
[20] Węglarz A, Zaborowski M. Strategia termomodernizacji budynków w Polsce. Materiały Budowlane 2015. DOI: 10.15199/33.2015.01.01.
[21] Robakiewicz M. Ocena efektów zrealizowanych termomodernizacji, Materiały Budowlane. 2007(1).
[22] Życzyńska A. Analiza zmienności charakterystyki energetycznej na przykładzie budynku wielorodzinnego. https://hdl.handle. net/20.500.14629/507 Lublin 2019.
Received: 27.10.2025. / Artykuł wpłynął do redakcji: 27.10.2025 r.
Revised: 04.12.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 04.12.2025 r.
Published: 26.01.2026 / Opublikowano: 26.01.2026 r.
Materiały Budowlane 01/2026, strona 51-62 (spis treści >>)
Eksperymentalne badania dwustronnych paneli fotowoltaicznych poddanych powtarzalnemu obciążeniu
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Białasik J., Łasecka-Plura M., Demby M., Tabrizikahou A., Głuchy D., Kurz D., Trzmiel G., Kuczma M. Optimizing the volume of construction material inventories on construction site. Materiały Budowlane. 2026. Volume 641. Issue 01. Pages 42-50. DOI: 10.15199/33.2026.01.05
mgr inż. Jan Białasik, Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu
ORCID: 0000-0003-0919-4115
dr hab. inż. Magdalena Łasecka-Plura, Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu
ORCID: 0000-0002-5229-9361
dr inż. Michał Demby, Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu
ORCID: 0000-0002-7505-1422
mgr inż. Alireza Tabrizikahou, Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu
ORCID: 0000-0002-3161-2224
mgr inż. Damian Głuchy, Politechnika Poznańska, Wydział Automatyki, Robotyki i Elektrotechniki
ORCID: 0000-0003-2725-2614
dr inż. Dariusz Kurz, Politechnika Poznańska, Wydział Automatyki, Robotyki i Elektrotechniki
ORCID: 0000-0002-6737-0052
dr inż. Grzegorz Trzmiel, Politechnika Poznańska, Wydział Automatyki, Robotyki i Elektrotechniki
ORCID: 0000-0002-3622-8889
prof. dr hab. inż. Mieczysław Kuczma, Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu
ORCID: 0000-0001-7427-3675
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.01.05
Original research paper / Oryginalny artykuł naukowy
Abstract. The paper presents the results of experimental investigations on bifacial photovoltaic panels with different cell arrangements, subjected to short-term and long-term mechanical loading. The aim was to examine the influence of cell distribution on panel stiffness and the effect of loading on their electrical efficiency. The study demonstrated that the presence of gaps between cells reduces the stiffness of the element, which should be taken into account at the design stage. Despite the occurrence of residual deformations after long-term mechanical loading, no decrease in the electrical efficiency of the modules was observed.
Keywords: repeated loading; bifacial panels; solar panels; experimental investigations; electrical efficiency of photovoltaic panels
Streszczenie. W artykule przedstawiono wyniki eksperymentalnych badań bifacjalnych paneli fotowoltaicznych z różnym rozmieszczeniem ogniw, poddanych krótkotrwałym i długotrwałym obciążeniom mechanicznym. Celem było zbadanie wpływu rozmieszczenia ogniw na sztywność paneli i wpływu obciążeń na ich sprawność elektryczną. Wykazano, że odstępy między ogniwami zmniejszają sztywność elementu, co należy uwzględniać na etapie projektowania. Pomimo wystąpienia resztkowych odkształceń po długotrwałym obciążeniu mechanicznym, nie stwierdzono spadku sprawności elektrycznej modułów.
Słowa kluczowe: obciążenie powtarzalne; panele dwustronne (bifacjalne); panele słoneczne; badania eksperymentalne; sprawność elektryczna paneli fotowoltaicznych
Literature
[1] Becquerel AE. Report on the electrical effects produced under the influence of solar rays, in Summary of the Sessions of the Academy of Sciences, Session of Monday November 4, 1839. English translation by A. Crossay, J.-E. Bourée, P. Alpuim, N. Bourée, and B. Theys, Becquerel Prize, 2020.
[Online]. Available: https://www.becquerel-prize.org/pdf/2020_05_05_Edmond_Becquerel_ PV_Original_Paper-V4.pdf
[Accessed: 16-Aug-2025].
[2] Starowicz A, Rusanowska P, Zieliński M. Photovoltaic cell – the history of invention – review. Polityka Energetyczna – Energy Policy Journal. 2023;26 (1): 169–180. https://doi.org/10.33223/epj/161290
[3] Michelsen CC, Madlener R. Switching from fossil fuel to renewables in residential heating systems: An empirical study of homeowners’ decisions in Germany. Energy Policy. 2016;89:95–105. https://doi.org/10.1016/j.enpol. 2015.11.018
[4] Ember, Global Electricity Review 2024.
[Online].
[Accessed: 14-Aug- 2025]. Available: https://ember-energy.org/latest-insights/global-electricity- -review-2024/
[5] Our World in Data. Share of electricity production by source, 2000– 2023. Available: https://ourworldindata.org/grapher/share-elec-by-source? time=2000..2023
[Accessed 14 Aug 2025].
[6] International Energy Agency Photovoltaic Power Systems Programme (IEA-PVPS), Bifacial Photovoltaic Modules and Systems: Experience and Results from International Research and Pilot Applications, 2021.
[Online]. Available: https://iea-pvps.org/wp-content/uploads/2021/04/IEA- -PVPS-T13‒14_2021-Bifacial-Photovoltaic-Modules-and-Systems-report.pdf
[7] Garrod A, Ghosh A. A review of bifacial solar photovoltaic applications. Frontiers in Energy. 2023;17 (6): 704–726. https://doi.org/10.1007/ s11708‒023‒0903‒7
[8] Kopecek R, Libal J. Bifacial photovoltaics 2021: Status, opportunities and challenges. Energies. 2021;14 (8): 2076. https://doi.org/10.3390/en14082076
[9] Abou Yassine AH, Khoshbakhtnejad E, Sojoudi H. Economics of snow accumulation on photovoltaic modules. Energies. 2024;17:2962. https://doi. org/10.3390/en17122962
[10] Abdollahi R. Impact of wind on strength and deformation of solar photovoltaic modules. Environ Sci Pollut Res. 2021;28:21589–21598. https://doi. org/10.1007/s11356‒020‒12111‒1
[11] Gupta V, Sharma M, Pachauri R, Babu KND. Impact of hailstorm on the performance of PV module: a review. Energy Sources Part A: Recovery Util Environ Eff. 2022;44 (1): 1923–1944. https://doi.org/10.1080/1556703 6.2019.1648597
[12] Rahman T, et al. Investigation of degradation of solar photovoltaics: A review. Energies. 2023;16 (9): 3706. https://doi.org/10.3390/en16093706
[13] Quan Z, et al. Experimental measurement and numerical simulation on the snow-cover process of solar photovoltaic modules and its impact on photoelectric conversion efficiency. Coatings. 2023;13 (2): 427. https://doi. org/10.3390/coatings13020427
[14] Fillion RM, Riahi AR, Edrisy A. A review of icing prevention in photovoltaic devices by surface engineering. Renew Sustain Energy Rev. 2014;32:797– 809. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.01.015
[15] Fang Y, Arya F. Evacuated glazing with tempered glass. Sol Energy. 2019;183:240–247. https://doi.org/10.1016/j.solener.2019.03.021
[16] Jankovec M, Annigoni E, Ballif C, Topič M. In-situ determination of moisture diffusion properties of PV module encapsulants using digital humidity sensors. In: Proc. IEEE 7th World Conference on Photovoltaic Energy Conversion (WCPEC-7); 2018 Jun 10–15; Waikoloa, USA. IEEE; 2018. https:// doi.org/10.1109/PVSC.2018.8547360
[17] Kang H. Crystalline silicon vs. amorphous silicon: The significance of structural differences in photovoltaic applications. IOP Conf Ser: Earth Environ Sci. 2021;726:012001. https://doi.org/10.1088/1755‒1315/726/1/012001
[18] IEC 61215‒1:2021. Terrestrial photovoltaic (PV) modules – Design qualification and type approval – Part 1: Test requirements. International Electrotechnical Commission.
Received: 15.09.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 15.09.2025 r.
Revised: 24.10.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 24.10.2025 r.
Published: 26.01.2026 / Opublikowano: 26.01.2026 r.
Materiały Budowlane 01/2026, strona 42-50 (spis treści >>)
Optymalizacja wielkości zapasu wyrobów budowlanych na budowie
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Biruk S., Jaśkowski P. Optimizing the volume of construction material inventories on construction site. Materiały Budowlane. 2026. Volume 641. Issue 01. Pages 35-41. DOI: 10.15199/33.2026.01.04
dr hab. inż. Sławomir Biruk, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0003-4392-8426
dr hab. inż. Piotr Jaśkowski, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0003-1661-3373
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.01.04
Scientific report / Doniesienie naukowe
Abstract. Construction projects are invariably subject to risk. The daily demand for construction materials can be modelled using random variables. This facilitates the use of computer simulation to support supply management. The aim of this paper is to present simulation model to support sizing the safety stock assuming a limited capacity of on-site storage, in order to reduce the inventory management costs of construction products delivered to the construction site.
Keywords: inventory management of construction materials; simulation model; discrete simulation; decision support; risk conditions.
Streszczenie. Przedsięwzięcia budowlane są realizowane w warunkach ryzyka. Wielkość dziennego zapotrzebowania na wyroby budowlane może być modelowana za pomocą zmiennej losowej. Umożliwia to zastosowanie metody symulacji komputerowej do wspomagania planowania dostaw. Celem artykułu jest zaprezentowanie modelu symulacyjnego, którego badanie pozwala określić wielkość zapasu bezpiecznego przy ograniczonej wielkości składowiska, w celu ograniczenia kosztów gospodarowania zapasami wyrobów dostarczanych na budowę.
Słowa kluczowe: gospodarka zapasami wyrobów budowlanych; model symulacyjny; symulacja dyskretna; wspomaganie podejmowania decyzji; warunki ryzyka.
Literature
[1] Chen P.-H, Nguyen TC. ABIM-WMS integrated decision support tool for supply chain management in construction. Automation in Construction 2019; https://doi.org/10.1016/j.autcon.2018.11.019.
[2] Vipin VP, Shabeen SR. Factors affecting material management in construction industry International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE) 2019; https://doi.org/10.35940/ijrte.C6337.098319.
[3] Jaśkowski P. Model gospodarki zapasami materiałów budowlanych zużywanych nierównomiernie. Gospodarka Materiałowa & Logistyka. 2013; 15 – 19.
[4]Georgy M, Yasmina S. Using genetic algorithms in optimizing constructionmaterial delivery schedules. Construction Innovation: Information, Process, Management. 2008; https://doi. org/10.1108/14714170810846503.
[5] Son PVH, Duy NHC, Dat P.T. Optimization of Construction Material Cost through Logistics Planning Model of Dragonfly Algorithm – Particle Swarm Optimization. KSCE J CivEng. 2021; https://doi.org/10.1007/s12205-021-1427-5.
[6] Kowalik MJ, Baran J. Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania zapasami. Logistyka. 2014; 4: 3591 – 3597.
[7] Beier F, Rutkowski K. Logistyka, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa; 1995.
[8] Andoaga-Mejia MA, Susana Casy Téllez-Ballesteros SC, Solis-Vivanco H. Determination of an optimal inventory system, and safety factor, in a MSME, through Monte Carlo simulation. Proceedings of the 22nd International Conference on Modelling and Applied Simulation MAS 2023. 2023; https://doi. org/10.46354/i3m.2023.mas.004.
[9]OkorochaKA.Factorsaffectingeffectivematerialsmanagementinbuildingconstruction projects –Acase study of selected building sites, in Imo State, Nigeria. International Journal ofManagement Sciences and Business Research. 2013; 2(4): 50 – 59.
[10] Barros J, Cortez P, Carvalho MS. Asystematic literature review about dimensioning safety stock under uncertainties and risks in the procurement process. Operations Research Perspectives. 2021; https://doi.org/10.1016/j.orp.2021.100192.
[11] Chen Z, Hammad AWA, Alyami M. Building construction supply chain resilience under supply and demand uncertainties. Automation in Construction. 2023; https://doi.org/10.1016/j.autcon.2023.105190.
[12] Abuizam R. Optimization of (s, S) periodic review inventory model with uncertain demand and lead time using simulation. International Journal of Management & Information Systems. 2011; https://doi. org/10.19030/ijmis. v15i1.1597.
[13]ChangY,MakatsorisH.(2001).Supplychainmodelingusingsimulation.International Journal of Simulation: Systems, Science and Technology. 2001; 2(1): 24 – 30.
[14] Hairullidzam, N, Bareduan SA. Modelling and simulation of a company inventory using Arena Software. Research Progress in Mechanical and Manufacturing Engineering. 2023; 1: 40 – 46.
[15] Baharom N, Hamzah P. Inventory optimization using simulation approach. Journalof Computing Research & Innovation.2018;https://doi.org/10.24191/jcrinn.v3i2.93.
[16] StraßerS ,Altendorfer K, Peirleitner AJ. Sensitivity Aanalysis of simulation study results on safety stock relaxation in material requirement planning. Proceedings of the 10th International Conference on Advances in System Simulation. 2018; 23 – 28.
[17] Krishnamoorthy A, Naresh K, Prabakaran N, Kannadasan R. GPSS Simulation of inventory with periodic review. IJSRD – International Journal for Scientific Research & Development. 2015; 3(03): 2321 – 0613.
[18] Neetu. Simulation and its applications in inventory control. National Workshop- -Cum-Conference on Recent Trends in Mathematics and Computing (RTMC). Proceedings published in International Journal of Computer Applications® (IJCA) 2011. 2012; 21-25. Tebaldi L, Bigliardi B, Filippelli S, Bottani. E. EOI or EOQ? Asimulation study for the inventory management of a company operating in the railway sector. ProcediaComputerScience217.2023;https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.12.353.
[19] Persson F, Axelsson M, Edlund F, Lanshed C, LindströmA. Using simulation to determine the safety stock level for intermittent demand. Proceedings of the 2017Winter Simulation. 2017; https://doi. org/10.1109/WSC. 2017.8248089.
[20] Gonçalves JNC,M. Carvalho S, Cortez P. Operations research models and methods for safety stock determination: A review. Operations Research Perspectives. 2020; https://doi.org/10.1016/j.orp.2020.100164.
[21] Tebaldi L, Bigliardi B, Filippelli S, Bottani. E. EOI or EOQ?Asimulation study for the inventory management of a company operating in the railway sector. Procedia Computer Science 217. 2023; https://doi.org/10.1016/j. procs.2022.12.353.
[22] Maitra S. Inventory management under stochastic demand: Asimulation-optimization approach. 2024; https://doi. org/10.48550/arXiv. 2406.19425.
Received: 24.10.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 24.10.2025 r.
Revised: 28.11.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 28.11.2025 r.
Published: 26.01.2026 / Opublikowano: 26.01.2026 r.
Materiały Budowlane 01/2026, strona 35-41 (spis treści >>)
Regulacje prawne dotyczące gospodarowania odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi zawierającymi substancje niebezpieczne w kontekście gospodarki cyrkularnej
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Goljan A., Kozicki M., Naperty-Kowal K., Komorowska K. Legal regulations on the management of construction and demolition of waste containing dangerous substances in the context of the circular economy. Materiały Budowlane. 2026. Volume 641. Issue 01. Pages 23-34. DOI: 10.15199/33.2026.01.03
dr inż. Anna Goljan, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-9891-4673
dr Mateusz Kozicki, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0001-6053-6550
mgr inż. Katarzyna Naperty-Kowal, Instytut Techniki Budowlanej
mgr Katarzyna Komorowska, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-4665-286X
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2026.01.03
Review paper / Artykuł przeglądowy
Abstract. One of the key challenges in achieving the goals of the circular economy (CE) is the presence of dangerous substances in construction waste, which may transfer to new construction products during recycling processes, posing a threat to human health and the natural environment. Mitigating the risks associated with their presence requires the implementation of specialized identification, classification, and safe disposal procedures. The authors emphasize the crucial role of pre-demolition audits and mandatory selective waste collection as fundamental components of an effective construction waste management system. They also highlight the need to implement digital material passports designed to provide end-users with detailed information on the presence of hazardous substances in construction products, which is a prerequisite for their safe secondary use in accordance with the principles of the circular economy.
Keywords: Circular Economy (CE); dangerous substances; Construction and Demolition Wastes (CDW). digital product passports
Streszczenie. Jednym z kluczowych wyzwań w kontekście realizacji założeń gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) pozostaje obecność substancji niebezpiecznych w odpadach budowlanych, które w procesach recyklingu mogą przedostawać się do nowych wyrobów budowlanych, stanowiąc zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz środowiska naturalnego. Eliminacja ryzyka związanego z ich obecnością wymaga wdrożenia specjalistycznych procedur identyfikacji, klasyfikacji oraz metod bezpiecznego unieszkodliwiania. Podniesiono rolę audytów przedrozbiórkowych oraz obligatoryjnej selektywnej zbiórki odpadów jako fundamentalnych elementów skutecznego systemu zarządzania strumieniem odpadów budowlanych. Zwrócono również uwagę na konieczność wdrożenia cyfrowych paszportów materiałowych produktu, których zadaniem byłoby dostarczanie użytkownikom końcowym szczegółowych informacji o obecności substancji niebezpiecznych w wyrobach budowlanych, co stanowi warunek ich bezpiecznego wtórnego wykorzystania zgodnie z ideą gospodarki cyrkularnej.
Słowa kluczowe: Gospodarka o Obiegu Zamkniętym (GOZ); niebezpieczne substancje; odpady budowlane i rozbiórkowe; cyfrowe paszporty produktu
Literature
[1] Komisja Europejska. (2019). Europejski Zielony Ład. Komisja Europejska, COM (2019) 640 final
[2] https://www.forbes.pl/biznes/dekarbonizacja-budownictwa-emisje-w-branzy- budowlanej
[3] Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 lutego 2021 r. w sprawie nowego planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym (2020/2077 (INI))
[4] United Nations Environment Programme (2021). 2021 Global Status report for Buildings and Construction. Towards a Zero-emission, Efficient and Resilient Buildings and Construction Sector. Nairobi
[5] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2486 z 27 czerwca 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 poprzez ustanowienie technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu warunków, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w zrównoważone wykorzystywanie i ochronę zasobów wodnych i morskich, w przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrolę lub w ochronę i odbudowę bioróżnorodności i ekosystemów, a także określeniu, czy ta działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem któregokolwiek z innych celów środowiskowych, i zmieniające rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2178 w odniesieniu do publicznego ujawniania szczególnych informacji w odniesieniu do tych rodzajów działalności gospodarczej, (Dziennik Unii Europejskiej, Seria L)
[6] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2024/3110 w sprawie ustanowienia zharmonizowanych zasad wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylenia rozporządzenia (UE) nr 305/2011, (Dziennik Unii Europejskiej, Seria L)
[7] Kompendium GOZ w budownictwie (https://circon.plgbc.org.pl) (dostęp 11.08.24)
[8] Bardan M, Czarnecki L. Green Recycled Aggregate in Concrete: Feasibility Study. Materials, 18, 488, 2025. doi: 10.3390/ma18030488
[9] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 312/3)
[10] Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. Ustaw z 2023 r., poz. 1587)
[11] Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. Ustaw z 2020 r., poz. 10)
[12] Resource Efficent Use of Mixed Wastes. Improving management of construction and demolition waste. Final Report, 2017
[13] Steffen S, Karin G, Georg S. Katastry materiałów budowlanych. Praktyczny przewodnik. Materiały projektu CirCon4Climate, 2023.
[14] Ustawa z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2021 r, poz. 2151)
[15] Rozporządzenie Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. 2015, poz. 796)
[16] Kozicki M, Guzik K, Deptuła H, Tomaszewska J. Leaching and VOC Emission Tests of Polymer Composites Produced from Post-Consumer Waste in Terms of Application in the Construction Sector. Materials 14, 3518, 2021. doi: 10.3390/ma14133518
[17] Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. Ustaw z 2015 r., poz. 1277)
[18] Wytyczne dotyczące kontroli odpadów przed rozbiórką i renowacją budynków. Gospodarowanie odpadami z budowy i rozbiórki w UE. 2018
[19] Kozicki M, Goljan A, Komorowska K, Naperty-Kowal K, Chwedaczuk M, Chyliński F. Bezpieczne stosowanie cyrkularnych wyrobów budowlanych. Pakiet informacyjny dla producentów. Materiały projektu CirCon4Climate, 2023
[20] Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (tekst jednolity Dz. Ustaw 2024, poz. 54)
[21] Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, z późniejszymi zmianami.).
[22] Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 396/1)
[23] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 z 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych, (Dziennik Unii Europejskiej L 169/45)
[24] Rozporządzenie Komisji (UE) NR 494/2011 z 20 maja 2011 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do załącznika XVII (kadm) (Dziennik Unii Europejskiej L 134 z 25.05.2011)
[25] Realizacja zadań wynikających z Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych. Skutki włączenia substancji chemicznych do Konwencji sztokholmskiej dla producentów na przykładzie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Warszawa, 2020
[26] https://polystyreneloop.eu/(dostęp 21.08.2023)
[27] Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/923 z 3 maja 2023 r. zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady odnośnie do ołowiu i jego związków w PVC (dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L123/1 z 08.05.2023)
[28] PN-EN 15343:2010 Tworzywa sztuczne. Tworzywa z recyklingu. Monitorowanie recyklingu tworzyw sztucznych, ocena zgodności i zawartość recyklatu.
[29] EN 16637‒1:2023 Construction products: Assessment of release of dangerous substances – Part 1: Guidance for the determination of leaching tests and additional testing steps
[30] EN 16637-2:2023 Construction products: Assessment of release of dangerous substances – Part 2: Horizontal dynamic surface leaching test
[31] Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, “W Sprawie Substancji Szczególnie Szkodliwych Dla Środowiska Wodnego Oraz Warunków, Jakie Należy Spełnić Przy Wprowadzaniu Do Wód Lub Do Ziemi Ścieków, a Także Przy Odprowadzaniu Wód Opadowych Lub Roztopowych Do Wód Lub Do Urządzeń Wodnych”,( Dz.U. 2019, poz. 1311, 19, 2019).
Received: 30.09.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 30.09.2025 r.
Revised: 25.11.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 25.11.2025 r.
Published: 26.01.2026 / Opublikowano: 26.01.2026 r
Materiały Budowlane 01/2026, strona 23-34 (spis treści >>)
Start 
