mgr inż. Sławomir Śleziak, PFEIFER Polska
Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Współczesne prefabrykowane budownictwo przemysłowe stawia na rozwiązania umożliwiające szybki montaż elementów żelbetowych z zachowaniem maksymalnej nośności i sztywności połączeń. W obserwowanym od wielu lat trendzie dotyczącym stosowanych schematów statycznych konstrukcji obiektów przemysłowych, najczęstszy jest schemat, w którym główny układ nośny stanowią wspornikowe słupy żelbetowe zamocowane w fundamentach. Kluczowe w takich układach są węzły słup – fundament lub słup – słup, odpowiadające za przenoszenie sił osiowych i momentów zginających oraz decydujące o sztywności przechyłowej budynku. W odpowiedzi na coraz większe wymagania projektowe i montażowe firma PFEIFER opracowała nową generację podpór słupowych Colmshoe®, będącą wynikiem wieloletniego doświadczenia w aplikacji tego typu rozwiązań oraz kompleksowej optymalizacji konstrukcyjnej systemu.
Zobacz więcej / Read more >>
Materiały Budowlane 11/2025, strona 197-198 (spis treści >>)
jrs.pl
Materiały Budowlane 11/2025, strona 196 (spis treści >>)
prof. dr hab. inż. Anna Siemińska-Lewandowska, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
prof. dr hab. inż. Elżbieta Szmigiera, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
prof. dr hab. inż. Piotr Woyciechowski, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
W przypadku tuneli drążonych tarczami zmechanizowanymi, tzw. TBM, obudowę tunelu stanowią prefabrykowane segmenty tworzące w miarę postępu drążenia kolejne pierścienie obudowy stałej tunelu (fotografia). Segmenty mogą być zaprojektowane jako żelbetowe lub fibrobetonowe, stosowane są także rozwiązania mieszane z fibrobetonu dodatkowo wzmocnionego prętami stalowymi. Technologia drążenia tuneli wynika z typu zastosowanej tarczy. W realiach Polski, w tym m.in. na II linii metra warszawskiego, stosuje się obecnie tarcze zmechanizowane typu EPB, czyli wyrównywanego ciśnienia gruntowego.
Literatura
[1] Lewandowska A, Szmigiera E, Woyciechowski P. Beton ze zbrojeniem rozproszonym jako materiał konstrukcyjny segmentów obudowy tunelu metra, Dni Betonu 2025
[2] Twenty Years of FRC Tunnel Segments Practice: Lessons learnt and proposed design principles, ITA WG2 Report N° 16/2016
[3] ITAtech Report n°7 – ITAtech Design guidance for precast fibre reinforced concrete segments vol.1 Design Aspects – N°ISBN: 978‒2-9701013–2‒1/ APRIL 2016
[4] ITAtech Report n°9 – Guideline For Good Practice of fibre reinforced precast segment vol.2 Production Aspects – N°ISBN: 978‒2-9701122‒3-5/ March 2018
[5] Model Code 2010
[6] Fib No. 83. Precast tunnel segments in fiberreinforced concrete. State of the art report (162 p., ISBN 978‒2-88394-123-6, October 2017)
[7] PN-EN 1992-1-1:2024-05 – Projektowanie konstrukcji z betonu – Część 1-1: Reguły ogólne oraz reguły dla budynków, mostów i konstrukcji inżynierskich
Materiały Budowlane 11/2025, strona 193-196 (spis treści >>)
SIENKIEWICZMAT-BUD sp. z o.o. to rodzinna firma ze 100% polskim kapitałem, założona w 1992 r. w Warszawie przez Wiktora i Andrzeja Sienkiewiczów, specjalizująca się w produkcji prefabrykatów betonowych. Obecnie, firma jest współzarządzana przez trzecie pokolenie Sienkiewiczów. Taka sukcesja w polskich biznesach udaje się zaledwie w 10% przypadków. Nasz warszawski zakład, zlokalizowany przy ul. Strażackiej, wyspecjalizowany w produkcji studni kanalizacyjnych, jest głównym dostawcą prefabrykatów na większość publicznych inwestycji zlokalizowanych w województwie mazowieckim. W zasadzie niemal każdy kierowca, stojący w warszawskich korkach, miał okazję oglądać nasze studzienki z charakterystycznym zielonym logo „Sienkiewicz”.
www.sienkiewicz.com.pl
Zobacz więcej / Read more >>
Materiały Budowlane 11/2025, strona 191-192 (spis treści >>)
dr inż. Bartosz Witkowski, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0003-1953-9965
prof. dr hab. inż. Krzysztof Schabowicz, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0001-6320-9539
Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Ściany trójwarstwowe z prefabrykatów betonowych stanowią istotny element współczesnego budownictwa, łącząc w sobie bardzo dużą nośność, trwałość oraz efektywność energetyczną. Ze względu na złożoną budowę, ponieważ składają się z warstwy konstrukcyjnej, izolacyjnej oraz elewacyjnej, wymagają szczegółowej analizy parametrów fizycznych, które decydują o ich zachowaniu w warunkach eksploatacyjnych. Kluczowe znaczenie mają właściwości termiczne i wilgotnościowe, które wpływają zarówno na komfort użytkowania, jak i zużycie energii w budynkach.
Literatura
[1] strona internetowa https://betard.pl/produkty/ sciana-trojwarstwowa-mieszkaniowe.
[2] Schöck, Fizyka budowli – podręcznik. Podstawy ochrony cieplno-wilgotnościowej, Schöck. 2018.
[3] Kaczmarek A, Wesołowska M, Szczepaniak P, Pawłowski K. Zagadnienia fizykalne w termomodernizacji i remontach obiektów budowlanych. Wydawnictwa Uczelniane Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego, 2019.
[4] Hens H. Building physics-heat. air and moisture: fundamentals, engineeringmethods,material properties and exercises. JohnWiley & Sons. 2023
[5] PN-EN ISO 13788:2013-05 Cieplno-wilgotnościowe właściwości komponentów budowlanych i elementów budynku – Temperatura powierzchni wewnętrznej konieczna do uniknięcia krytycznej wilgotności powierzchni i kondensacji międzywarstwowej – Metody obliczania.
[6] PN-EN ISO 6946:2017-10: Komponenety budowlane i element budynku – Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła – Metody obliczeniowe.
[7] Bauer A, Möller S, Gill B, Schröder F. When energy efficiency goes out the window: How highly insulated buildings contribute to energy-intensive ventilation practices in Germany. Energy Research & Social Science, 2021.
[8] Benayoune A, Samad A, Trikha D, Ali A, Ellinna S. Flexural behaviour of pre-cast concrete sandwich compositepanel – experimental and theoretical investigations. Construct. Build. Mater. 2008; p. 580–592.
[9] Firkowicz-Pogorzelska K. Metodyka określania wartości obliczeniowej współczynnika przewodzenia ciepła materiałów budowlanych. Instytut Techniki Budowlanej. 2001; pp. 33-53.
[10] Schabowicz K, Witkowski B, Moczko M. Izolacje we współczesnej prefabrykacji betonowej. Izolacje. 2021; 5.
[11] Schabowicz K, Witkowski B, Moczko M. „Prefabrykacja betonowa we współczesnym budownictwie mieszkaniowym, w Dni Betonu, Wisła, 2023.
[12] PN-EN ISO 6946:2017-10 Komponenety budowlane i element budynku – Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła – Metody obliczeniowe.
Materiały Budowlane 11/2025, strona 187-190 (spis treści >>)
www.rector.pl
Materiały Budowlane 11/2025, strona 186 (spis treści >>)
Zastosowanie kodu modelowania geochemicznego do analizy składu fazowego cegieł silikatowych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Stępień A. Application of a geochemical modeling code to the analysis of the phase composition of silicate bricks. Materiały Budowlane. 2025. Volume 639. Issue 11. Pages 180-185. DOI: 10.15199/33.2025.11.19
dr inż. Anna Stępień, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0001-7937-8804
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.11.19
Case study / Studium przypadku
Abstract: This paper discusses glass recycling and the use of recycled glass in silicate bricks as a sustainable waste management option in construction. The proposed modification involved replacing quartz sand with recycled glass sand in the silicate mass at a rate of 10-90%, shortening of the autoclaving time, and using the GEMS-PSI software to analyze the phase composition and design of the bricks. Laboratory production involved the production of 5×5×5 cm blocks, and the production process replicated the industrial process.
Keywords: autoclaving; GEMS, sand; glass, recyclate; overproduction.
Streszczenie: Artykuł dotyczy recyklingu szkła, zastosowania recyklatu w cegłach silikatowych jako wariantu zrównoważonej gospodarki odpadami w budownictwie. Propozycja modyfikacji polegała na zastąpieniu piasku kwarcowego w masie silikatowej piaskiem szklanym z recyklingu w ilości 10‒90%, skróceniu czasu autoklawizacji i zastosowaniu programu GEMS- PSI do analizy składu fazowego oraz projektowania cegieł. Produkcja laboratoryjna obejmowała wykonanie bloczków o wymiarach 5×5×5 cm, a proces produkcji był odwzorowaniem procesu w warunkach przemysłowych.
Słowa kluczowe: autoklawizacja; GEMS, piasek; szkło; recyklat; nadprodukcja.
Literature
[1] Kuczera A., Płoszaj-Mazurek M. Zerowy ślad węglowy budynków. Mapa drogowa dekarbonatyzacji budownictwa do roku 2050. Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego, Czerwiec 2021.
[2] Kundzewicz Z. Czy zabraknie nam wody? Zielone wiadomości 27.04.2020, ISSN 2657‒9596. https://zielonewiadomosci.pl/zw/czy-zabraknie-nam-wody/ Dostęp 28.10.2025 r.
[3] Waliduła M. Zużycie wody na świecie. https://mojawoda.com/porady/117/ srednie-zuzycie-wody-na-osobe-w-m3-i-litrach-kalkulator-zuzycia-wody- 2024 Dostęp 28.10.2025 r.
[4] EPEA/Matthias Heinrich; https://swiat-szkla.pl/article/18203-recykling- -szka-paskiego-stan-obecny Dostęp 21.04.2025 r.
[5] https://ekantor.pl/tak-nie-buduj-czyli-4-nietrafione-inwestycje-w-budynki/? args Dostęp 28.08.2025 r.
[6] https://gems.web.psi.ch/tests/ 19.03.2025 r.
[7] https://klimat.rp.pl/zielone-technologie/art17074381-dlaczego-krajeimportuja- piasek-z-drugiego-konca-swiata Dostęp 21.04.2025 r.
[8] Adamczyk G. Czy druk 3D może pomóc w odnawianiu raf koralowych? (artykuł z 01 listopada 2022) https://swiatoze.pl/czy-druk-3d-moze-pomoc- -w-odnawianiu-raf-koralowych/Dostęp 21.04.2025 r.
[9] The mining of sand, a non-renewable resource, UNEP (2014), http://www. greenfacts.org/https://www.greenfacts.org/en/sand-extraction/index.htm Dostęp 21.03.2025 r.
[10] https://nikalab.pl/blogs/ekologia/dlaczego-szklo-nie-jest-eko Dostęp 21.03.2025 r.
[11] https://klimada2.ios.gov.pl/zuzycie-zasobow/Dostęp 21.03.2025 r.
[12] https://www.forbes.com/sites/alanohnsman/2023/04/12/equatic-startup- -co2-green-hydrogen/? sh=7e594ad6426a Dostęp 23.03.2025 r.
[13] Vance K, Falzone G, Pignatelli I, Bauchy M, Balonis M, Sant G. Direct Carbonation of Ca(OH)2 Using Liquid and Supercritical CO2: Implications for Carbon-Neutral Cementation. Industrial & Engineering Chemistry Research Volume 54, Issue 36. American Chemical Society 2015.
[14] Kuśnierz A. Recykling szkła. Wydawnictwo Instytut Śląski Sp. z o.o. Prace Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych 2010, Tom R. 3, nr 6, www_ bg_utp_edu_plartpicimb20nr2062010picimb6kusnierz22.pdf
[15] https://www.swiat-szkla.pl/kontakt/948-technologiczne-aspekty-produkcji- szkla.html Dostęp 23.03.2025 r.
[16] https://gems.web.psi.ch/tests/TestNaCl-dep.html Dostęp 19.03.2025 r.
[17] Stepien A. Recycling in Building Materials: Analysis of the Possibilities and Results of Using Recycled Glass Sand in Autoclaved Materials. Energies 2023, 16, 3529. https://doi.org/10.3390/en16083529.
[18] Lothenbach B, Kulik DA, Matschei T, Balonis M, Baquerizo L, Dilnesa BZ, Miron GD, Myers R. Cemdata18: A chemical thermodynamic database for hydrated Portland cements and alkali-activated materials. Cement and Concrete Research 115, (2019), pp. 472‒506.
[19] https://cemgems.org/cemdata/about-cemdata/Dostęp 29.10.2025 r.
Received: 30.07.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 30.06.2025 r.
Revised: 02.09.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 25.08.2025 r.
Published: 21.11.2025 / Opublikowano: 21.11.2025 r.
Materiały Budowlane 11/2025, strona 180-185 (spis treści >>)
Lokalne kategorie wpływu środowiskowego w ocenie cyklu życia robót geotechnicznych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Mach A. Local environmental impact categories in the life cycle assessment of geotechnical works. Materiały Budowlane. 2025. Volume 639. Issue 11. Pages 172-179. DOI: 10.15199/33.2025.11.18
mgr inż. Aleksandra Mach, AGH w Krakowie, Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
ORCID: 0000-0002-7236-2567
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.11.18
Original research paper / Oryginalny artykuł naukowy
Abstract. The aim of the study was to adapt weighting methods for environmental impact categories used in geotechnical assessments to local Polish conditions. Acidification, water use and particulate matter were found to be most significant. The results may improve environmental assessments and support decisions aligned with sustainable development principles.
Keywords: geotechnics; LCA; environment; weighting; sustainable development.
Streszczenie. Artykuł dotyczy dostosowania metod ważenia kategorii środowiskowych wykorzystywanych w ocenie robót geotechnicznych do specyfiki warunków lokalnych Polski. Wykazano, że największą lokalną istotność mają: zakwaszenie, użytkowanie wody oraz emisja pyłów. Uzyskane wyniki mogą poprawić jakość oceny oddziaływań środowiskowych w geotechnice i wspierać podejmowanie decyzji zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju.
Słowa kluczowe: geotechnika; LCA; środowisko; wagi; zrównoważony rozwój.
Literature
[1] Mach A, Wałach D. Implementation of Integrated Life Cycle Design Principles in Ground Improvement and Piling Methods –AReview, Sustainability. 2024; https://doi.org/10.3390/su16020659.
[2] EN 15804:2012+A2:2019 Sustainability of construction works – Environmental product declarations. 2019.
[3] SalaS, CeruttiAK, PantR. Development of aweighting approach for the Environmental Footprint. Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2018; https://doi. org/10.2760/446145.
[4] Eurostat.Accessed: 2025.
[Online].Available: https://ec.europa.eu/eurostat/en/.
[5] Bank danych pomiarowych – GIOŚ. Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://powietrze. gios. gov. pl/pjp/archives.
[6] The Joint Research Centre: EU Science Hub.Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://joint-research-centre.ec.europa.eu/index_en? prefLang=pl.
[7] European Environment Agency. Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://www.eea.europa.eu/en.
[8] Zamanian K et al. Acidification of European croplands by nitrogen fertilization: Consequences for carbonate losses, and soil health. Sci Total Environ, 2024; https://doi.org/10.1016/J.SCITOTENV. 2024.171631.
[9] European Environment Agency. Exposure of Europe’s ecosystems to acidification, eutrophication and ozone. Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/exposure-of-ecosystems- to-acidification-14/assessment-1.
[10] Sedyaaw P, V. V. R. Bhatkar VVR, Sawant AN. A review on effects of eutrophication in aquatic ecosystem. Int J Dev Res. 2024; https://doi. org/10.37118/ijdr. 28143.04.2024.
[11] Eurostat. Marine waters affected by eutrophication (sdg_14_60).Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://doi. org/10.2908/SDG_14_60.
[12] Elshorbany Y et al. Tropospheric ozone precursors: global and regional distributions, trends, and variability. Atmos Chem Phys. 2024; https://doi.org/10.5194/ACP-24-12225-2024.
[13] Prasad NVK, Madhavi N, Nagendrasarma MSSRK, Babu TA. Impact of Particulate Matter Concentration on Human Health: AGlance of Review. Curr Appl Sci Technol. 2023; https://doi. org/10.55003/CAST. 2023.06.23.011.
[14] Badania zanieczyszczenia powietrza pyłem PM2,5 pod kątem monitorowania wskaźnika średniego narażenia – GIOŚ.Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://powietrze.gios.gov. pl/pjp/content/exposure_dust_pm.
[15] Geneva: World Health Organization. WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. 2021. Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://www.who. int/publications/i/item/9789240034228.
[16] Council of the European Communities. Directive 2008/50/EC of the European Parliament and of the Council of 21 May 2008 on ambient air quality and cleaner air for Europe. Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://eur-lex.europa. eu/eli/dir/2008/50/oj/eng.
[17] Eurostat. Renewable freshwater resources – long term annual averages. Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/ view/env_wat_ltaa/default/table? lang=en.
[18] United Nations. The United Nations World Water Development Report 2024: water for prosperity and peace. UNESCO, Paris.Accessed: 2025.
[Online].Available: https://www. unwater. org/publications/un-world-water- -development-report-2024.
[19] Eurostat. Renewable freshwater resources – long term annual averages (env_wat_ltaa). Accessed: 2025.
[Online]. Available: https://doi. org/10.2908/ENV_WAT_LTAA.
[20] Scherer L et al. Biodiversity ImpactAssessment Considering Land Use Intensities and Fragmentation, Environ Sci Technol. 2023; https://doi.org/10.1021/acs.est.3c04191.
[21] European Environment Agency (EEA). Soil sealing index (sdg_15_41). Accessed: 2025.
[Online].Available: https://doi. org/10.2908/SDG_15_41.
Received: 28.07.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 28.07.2025 r.
Revised: 29.08.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 29.08.2025 r.
Published: 21.11.2025 / Opublikowano: 21.11.2025 r.
Materiały Budowlane 11/2025, strona 172-179 (spis treści >>)
Start 
