Wpływ bruzdowania ścian pod instalacje na izolacyjność akustyczną ścian murowanych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Nowicka E., Nowicka D. The effect of wall chasing for service installations on the airborne sound insulation of solid ceramic walls. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 141-146. DOI: 10.15199/33.2025.08.16
dr inż. Elżbieta Nowicka, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-7993-8215
mgr Daria Nowicka, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0009-0002-6554-410X
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.16
Scientific report / Doniesienie naukowe
Abstract. The article presents the results of laboratory tests analyzing the influence of wall chasing on the airborne sound insulation of solid walls. Chasing of various depths and widths were cut to simulate typical on-site installation scenarios for electrical and plumbing systems. The study demonstrates that the presence of wall chases can reduce the sound reduction indexes. The results highlight the importance of considering this modifications in acoustic performance assessments of masonry partitions.
Keywords: chasing; ceramic walls; sound insulation.
Streszczenie. W artykule przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych dotyczących wpływu bruzdowania ścian murowanych na ich izolacyjność akustyczną. W badanych przegrodach wykonano bruzdy o różnej głębokości i szerokości, symulując typowe warunki montażowe instalacji elektrycznych i wodnych. Badania wykazały, że bruzdowanie może pogorszyć wskaźniki oceny izolacyjności akustycznej. Wyniki podkreślają konieczność uwzględniania takich modyfikacji w ocenie akustycznej przegród murowanych.
Słowa kluczowe: bruzdowanie; ściany murowane; izolacyjność akustyczna.
Literature
[1] Nowicka E, Szudrowicz B. Wymagania ochrony pomieszczeń przed hałasem wewnętrznym bytowym przyjęte w normie PN-B-02151-3:2015-10.Materiały Budowlane. 2016; 8 (528): 43 ÷ 46.
[2] Szdrowicz B. Zasady oceny przydatności pod względem akustycznym wyrobów budowlanych do wykonywania ścian wewnętrznych w budynku. Materiały Budowlane. 2012; 8 (480): 2 ÷ 5.
[3] PN-EN ISO 10140-2:2021 Acoustics – Laboratory measurement of sound insulation of building elements – Part 2: Measurement of airborne sound insulation (ISO 10140-2:2021).
[4] PN-ENISO717-1:2021Akustyka –Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych – Część 1: Izolacyjność od dźwięków powietrznych.
[5] PN-B-02151-3:2015-10 Akustyka Budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach. Część 3Wymagania dotyczące izolacyjności akustycznej przegród w budynkach i elementów budowlanych.
[6] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (nowy numer rozporządzenia), (Dz. U. 2002 nr 75 poz. 690).
Received: 28.05.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 28.05.2025 r.
Revised:30.06.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 30.06.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 21.08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 141-146 (spis treści >>)
Statystyczne metody wyznaczania poziomu mocy akustycznej
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Stępień B. Statistical methods for determining sound power level. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 134-140. DOI: 10.15199/33.2025.08.15
dr hab. inż. Bartłomiej Stępień, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
ORCID: 0000-0002-6578-9693
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.15
Scientific report / Doniesienie naukowe
Abstract. The study on the usefulness and effectiveness of the bootstrap method and the Bayesian approach for determining sound power levels in real-life conditions was conducted using actual measurement data. The study determined the minimum sample size required for reliable determination of sound power level using both statistical methods. The conclusions were based on the results of non-parametric Kruskal-Wallis and Tukey- -Kramer statistical tests at a significance level of α = 0.05. The conducted analysis have shown that in order to obtain reliable estimates of the sound power level, it is necessary to have at least a 5-element measurement sample for the bootstrap method and a 4-element sample for the Bayesian approach. The average bias of the bootstrap estimator was 0.51 dB, while that of the Bayesian estimator was 0.75 dB. The analysis revealed significant statistical differences between the sound power levels determined using the bootstrap method and Bayesian inference.
Keywords: sound power level; bootstrap method; Bayesian inference; uncertainty.
Streszczenie. Badanie przydatności i skuteczności metody bootstrap oraz wnioskowania bayesowskiego do wyznaczenia poziomu mocy akustycznej w warunkach rzeczywistych przeprowadzono, wykorzystując rzeczywiste dane pomiarowe. Wyznaczono minimalny rozmiar próby pomiarowej wymagany do wiarygodnego określenia poziomu mocy akustycznej w przypadku wykorzystania obu metod statystycznych. Wnioskowanie bazuje na wynikach nieparametrycznych testów statystycznych Kruskala-Wallisa oraz Tukeya-Kramera przy poziomie istotności α = 0,05. Przeprowadzone analizy wykazały, że w celu uzyskania wiarygodnych estymat poziomu mocy akustycznej konieczna jest co najmniej 5-elementowa próba pomiarowa w przypadku metody bootstrap oraz 4-elementowa w podejściu bayesowskim. Średnie obciążenie estymatora bootstrap wyniosło 0,51 dB, natomiast estymatora bayesowskiego – 0,75 dB. Analiza wykazała, że poziomy mocy akustycznej wyznaczone za pomocą metody bootstrap i wnioskowania bayesowskiego istotnie się różnią statystycznie między sobą.
Słowa kluczowe: poziom mocy akustycznej; metoda bootstrap; wnioskowanie bayesowskie; niepewność.
Literature
[1] Stępień B, Wszołek T, Mleczko D, Małecki P, Pawlik P, Kłaczyński M, Czapla M. Suitability analysis of selectedmethods formodelling infrasound and low-frequency noise fromwind turbines. Energies. 2024; https://doi.org/10.3390/en17122832.
[2] Fernandez MD, Recuero M, Blas JM. Definition of a labelling code for the noise emittedbymachines.Appl.Acoust. 2008; https://doi. org/10.1016/j. apacoust. 2007.04.009.
[3] ISO 3745, 2012,Acoustics. Determination of sound power levels and sound energy levels of noise sources using sound pressure. Precision methods for anechoic rooms and hemi-anechoic rooms.
[4] ISO 3744, 2010,Acoustics. Determination of sound power levels and sound energy levels of noise sources using sound pressure. Engineering methods for an essentially free field over a reflecting plane.
[5] ISO 3746: 2010.Acoustics. Determination of sound power levels and sound energy levels of noise sources using sound pressure. Survey method using an enveloping measurement surface over a reflecting plane.
[6] Efron B. Bootstrap methods: another look at the jackknife. Ann. Stat. 1979; 7: 1-26.
[7] Efron B, Tibshirani RJ. An introduction to the bootstrap. New York: Chapman & Hall/CRC. 1993.
[8] Candy JV. Bayesian signal processing: classical,modern, and particle filtering methods. Hoboken: John Wiley & Sons, Inc. 2009.
[9] Gamerman D, Lopes HF. Markov chain Monte Carlo: stochastic simulation for Bayesianinference. Boca Raton: Chapman & Hall/CRC; 2006.
[10] Efromovich S. Nonparametric curve estimation: methods, theory, and applications. New York: Springer-Verlag. 1999.
Received: 02.05.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 02.05.2025 r.
Revised: 23.06.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 23.06.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 21.08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 134-140 (spis treści >>)
Szacowanie przybliżonej izolacyjności akustycznej między pomieszczeniami na przykładzie żelbetowego stropu monolitycznego na szalunku traconym z blachy trapezowej
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Dulak L., Jureczko P. Estimation of acoustic insulation between rooms on the example of a monolithic reinforced concrete ceiling on lost formwork made of trapezoidal sheet metal. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 119-133. DOI: 10.15199/33.2025.08.14
dr inż. Leszek Dulak, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0002-7313-112X
mgr inż. Paweł Jureczko, STRABAG Sp. z o.o.
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.14
Case study / Studium przypadku
Abstract. The article presents the results of field measurements of airborne and impact sound insulation of a reinforced concrete ceiling on a permanent formwork made of trapezoidal sheet metal. The measurement results were compared with the results of the calculations carried out using the available methods and with the standard requirements.Themeasurement and calculation results differ significantly. In the case of the R’A,1 index, the difference was 5 dB and in the case of the L’n,w index, as much as 12 dB using formulas according to standards [1; 2]. Calculations carried out using PN-EN 15037-1:2011 [3] gave results that differ even more from the measurement result. The reason for the above situation is the lack of an appropriate calculationmodel that allows determining the acoustic insulation of the ceiling on the permanent formwork made of trapezoidal sheet metal, which is an unusual solution. A positive aspect of the comparison is the results of the fact that the calculation differ from the calculation result in a “safe” direction, so the use of this method at the design stage results in introducing an additional safety margin.
Keywords: airborne sound insulation; impact sound insulation; flanking transmission; office building.
Streszczenie. W artykule przedstawiono wyniki pomiarów terenowych izolacyjności od dźwięków powietrznych i uderzeniowych stropu żelbetowego na szalunku traconym z blachy trapezowej. Wyniki pomiarów porównano z wynikami obliczeń zrealizowanych za pomocą dostępnych metod oraz wymaganiami norm. Wyniki pomiarów i obliczeń znacznie się różnią od siebie. W przypadku wskaźnika R’A,1 różnica wyniosła 5 dB, a w przypadku wskaźnika L’n,w aż 12 dB przy wykorzystaniu wzorów wg norm [1; 2]. Obliczenia zrealizowane za pomocą PN-EN 15037-1:2011 [3] dały wyniki jeszcze bardziej odbiegające od wyniku pomiaru. Przyczyną jest brak odpowiedniego modelu obliczeniowego pozwalającego określić izolacyjność akustyczną stropu na szalunku traconym z blachy trapezowej, który jest nietypowym rozwiązaniem. Pozytywnym aspektem przeprowadzonego porównania jest fakt, że wyniki obliczeń różnią się od wyniku pomiarów w stronę „bezpieczną”, a więc użycie tej metody na etapie projektu skutkuje wprowadzeniem dodatkowego marginesu bezpieczeństwa.
Słowa kluczowe: izolacyjność od dźwięków powietrznych; izolacyjność od dźwięków uderzeniowych; przenoszenie boczne; budynek biurowy.
Literature
[1] PN-EN 12354-1:2017-10 Akustyka budowlana – Określenie właściwości akustycznych budynków na podstawie właściwości elementów– Część 1: Izolacyjność od dźwięków powietrznych między pomieszczeniami.
[2] PN-EN 12354-2:2017-10 Akustyka budowlana – Określenie właściwości akustycznych budynków na podstawie właściwości elementów– Część 2: Izolacyjność od dźwięków uderzeniowych między pomieszczeniami.
[3] PN-EN 15037-1:2011 Prefabrykaty z betonu – Belkowo-pustakowe systemy stropowe – Część 1: Belki.
[4] Ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 1994 nr 89 poz. 414 ze zmianami).
[5] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
[Dz.U. nr 75, poz. 690] ze zmianami.
[6] PN-B-02151-2:2018-01 Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Część 2: Wymagania dotyczące dopuszczalnego poziomu dźwięku w pomieszczeniach.
[7] PN-B-02151-3:2015-10Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Część 3: Wymagania dotyczące izolacyjności akustycznej przegród w budynkach i elementów budowlanych.
[8] PN-B-02151-4:2015-06 Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Część 4: Wymagania dotyczące warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach oraz wytyczne prowadzenia badań.
[9] Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 27 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. 2023 poz. 2405).
[10] PN-EN ISO 717-1:2021-06Akustyka – Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych – Część 1: Izolacyjność od dźwięków powietrznych.
[11] PN-EN ISO 717-2:2021-06Akustyka – Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych – Część 2: Izolacyjność od dźwięków uderzeniowych.
[12] Dulak L. Możliwości obliczeniowe izolacyjności akustycznej stropów. Materiały Budowlane. 2017. DOI: 10.15199/33.2017.08.45.
[13] Szudrowicz B, Żuchowicz-Wodnikowska B, Tomczyk P. Właściwości dźwiękoizolacyjne przegród budowlanych i ich elementów. Instrukcje, wytyczne, poradniki, nr 369. Warszawa 2002.
[14] PN-EN ISO 16283-1:2014-05Akustyka – Pomiary terenowe izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych – Część 1: Izolacyjność od dźwięków powietrznych.
[15] PN-EN ISO 140-7:2000Akustyka – Pomiar izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych – Pomiary terenowe izolacyjności od dźwięków uderzeniowych stropów.
[16] PN-EN ISO 16283-2:2021-02Akustyka – Pomiary terenowe izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych – Część 2: Izolacyjność od dźwięków uderzeniowych.
[17] Projekt Architektoniczno-Budowlany. Przebudowa, zmiana sposobu użytkowania części budynku magazynowego na warsztatowy i rozbudowa o halę warsztatową naprawy sprzętu budowlanego oraz budowa budynku biurowo-socjalnego wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą towarzyszącą. AB-Projekt Architektoniczne Biuro Projektów.
[18] Dulak L. Czynniki kształtujące propagację dźwięków generowanych przez źródła wewnętrzne w obiektach budowlanych. Praca doktorska. Politechnika Śląska. Gliwice 2004.
[19] Dulak L. Uproszczony model przenoszenia dźwięku drogami materiałowymi według PE-EN 12354-1:2002 w kontekście terenowych badań izolacyjności akustycznej, W: 53rd Open Seminar on Acoustics: OSA’2006.
Received: 14.04.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 14.04.2025 r.
Revised: 09.06.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 09.06.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 21.08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 119-133 (spis treści >>)
Analiza wprowadzenia oceny właściwości użytkowych wyrobów budowlanych w świetle zrównoważenia środowiskowego
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Wall S. Analysis of the implementation of the assessment of the performance of construction products in terms of environmental sustainability. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 110-118. DOI: 10.15199/33.2025.08.13
dr inż. Sebastian Wall, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-3616-9014
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.13
Review paper / Artykuł przeglądowy
Abstract. This article describes the basic technical and legal aspects of introducing an obligatory assessment of the environmental sustainability of construction products within the framework of Regulation (EU) No 2024/3110, which replaces Regulation (EU) No 305/2011. A SWOT analysis is conducted and the main areas of strengths, weaknesses, opportunities and threats are identified, both for European construction product manufacturers, users and third party entities.
Keywords: construction products; declarations; carbon footprint; environmental sustainability; CPR.
Streszczenie. W artykule opisano podstawowe aspekty techniczne i prawne wprowadzenia obowiązkowej oceny zrównoważenia środowiskowego wyrobów budowlanych w ramach rozporządzenia (UE) nr 2024/3110, które zastępuje rozporządzenie (UE) nr 305/2011. Przeprowadzono analizę SWOT i zidentyfikowano główne obszary mocnych i słabych stron, a także szans i zagrożeń, zarówno w odniesieniu do europejskich producentów wyrobów budowlanych, użytkowników, jak i do jednostek pełniących rolę strony trzeciej.
Słowa kluczowe: wyroby budowlane; deklaracje; ślad węglowy; zrównoważenie środowiskowe; CPR.
Literature
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3110 z 27 listopada 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych zasad wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylenia rozporządzenia (UE) nr 305/2011 (Tekstmający znaczenie dla EOG). Dz.U. UE z 18.12.2024 Seria L.
[2] Niemiec K, Wojciech R. Ocena emisji CO2e w cyklu życia wyrobów i obiektów budowlanych. Materiały Budowlane. 2025; (3): 67 ÷ 68.
[3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG. Dz. U. UE z 4.4.2011 Seria L 88, s. 5.
[4] Benzaghta Mostafa Ali, et al. SWOT analysis applications: An integrative literature review. Journal of Global Business Insights 6.1. 2021: 54 – 72.
[5] Wall S. CE Marking of Construction Products – Evolution of the European Approach to Harmonisation of Construction Products in the Light of Environmental Sustainability Aspects. Sustainability 13.11. 2021; https://doi.org/10.3390/su13116396.
[6] https://single-market-economy.ec.europa. eu/sectors/construction/construction- products-regulation-cpr/acquis_en (data dostępu 23.05.2025).
[7] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2024/2769 z 30 maja 2024 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 przez ustanowienie systemów oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobów budowlanych mających zastosowanie w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk dotyczących zrównoważenia środowiskowego oraz zmieniające to rozporządzenie w odniesieniu do oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobów budowlanych w oparciu o podejście modelowe. Dz.U. UE z 28.10.2024 Seria L.
[8] https://www.eco-platform.org/home.html.
Received: 14.04.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 14.04.2025 r.
Revised: 27.05.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 27.05.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 21.08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 110-118 (spis treści >>)
Szacowanie ilości betonu oraz optymalizacja GWP wspomagane BIM
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Muchla A. M., Brachaczek-Jokel A., Garcia J. C. D., Piotrowski T., Dymarski P., Olczak W., Dmochowski M. BIM-aided concrete quantities estimation and GWP optimisation. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 101-109. DOI: 10.15199/33.2025.08.12
mgr inż. arch. Agata Marta Muchla, Mostostal Warszawa SA, Poland
ORCID: 0009-0000-9071-0687
M. Sc. Eng. Alicja Brachaczek-Jokel, Cemex Innovation Holding AG – Brügg, Bern, Switzerland
ORCID: 0009-0002-9413-6453
MBA Eng. Jorge Camilo Diaz Garcia, Cemex Innovation Holding AG – Brügg, Bern, Switzerland
ORCID: 0009-0004-7169-4975
dr hab. inż. Tomasz Piotrowski, prof. PW, Warsaw University of Technology, Faculty of Civil Engineering
ORCID: 0000-0002-2547-7601
mgr inż. PiotrDymarski, Mostostal Warszawa SA, Poland
ORCID: 0009-0003-2515-679X
inż. Witold Olczak, Mostostal Warszawa SA, Poland
ORCID: 0009-0004-5873-9550
mgr inż.Marek Dmochowski, Cemex Polska Sp. z o.o.
ORCID: 0009-0004-9885-2750
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.12
Case study / Studium przypadku
Abstract. This paper explores the use of BIM technology for concrete quantity estimation, ordering, and automated Global Warming Potential (GWP) calculation. A case study presents a Cemex Revit plug-in, tested and enhanced within the scope of the Horizon Europe Reincarnate project, enabling automated quantity take-off, order placement, and GWP value integration. The solution supports logistics, reduces waste, and prepares for futureWhole Life Cycle reporting, addressing gaps in BIM software that overlook material estimation during construction.
Keywords: BIM; building materials; concrete; GWP; life cycle; automatisation.
Streszczenie. Artykuł przedstawia zastosowanie technologii BIM do szacowania ilości, wspomagania procesu zamawiania betonu oraz automatycznego obliczania Współczynnika Globalnego Ocieplenia (GWP). Studium przypadku dotyczy wykorzystania wtyczki Cemex Revit, przetestowanej i ulepszonej w ramach projektu Horizon Europe Reincarnate. Wtyczka umożliwia automatyczne pobranie zestawienia materiałów, składanie zamówień i integrację wartości GWP. Rozwiązanie to wspiera logistykę, redukcję odpadów i przygotowuje do raportowania całkowitego śladu węglowego, uzupełniając oprogramowanie BIM o możliwość szacowania ilości materiałów w fazie budowy.
Słowa kluczowe: BIM; materiały budowlane; beton; GWP; cykl życia; automatyzacja.
Literature
[1] Jalaei G, Soltani K, K. Rashedi KE. BIM policy trends in Europe: Insights from a multi-stage analysis. Applied Sciences, vol. 14, no. 11, 2024.
[Online]. Available: https://doi.org/10.3390/app14114363.
[2] Zhang Y et al. Advancing construction site workforce safety monitoring... Automation in Construction, vol. 154, 2023.
[Online]. Available: https://doi.org/10.1016/j.autcon. 2023.105227.
[3] Sadeghi M, Hosseini N, Motamedi MA. Towards an integrative framework for BIM and artificial intelligence capabilities.... Automation in Construction, vol. 156, 2025.
[Online].Available: https://doi.org/10.1016/j.autcon. 2025.106168.
[4] Ma Y, Wang Y, Wang J. Application and extension of the IFC standard...,. Automation in Construction, vol. 20, no. 2, pp. 196–204, 2011.
[Online]. Available: https://doi.org/10.1016/j.autcon. 2010.09.017.
[5] Li X,Wang D. BIM-based quantity take-off: Current state and future opportunities. Automation in Construction, vol. 159, 2024.
[Online]. Available: https://doi.org/10.1016/j.autcon.2024.105549.
[6] Wu Y et al. Design and implementation of quantity calculation method based on BIM data. Sustainability, vol. 14, no. 13, 2022.
[Online]. Available: https://doi. org/10.3390/su14137797.
[7] Gołaszewska M, Salamak M. Challenges in takeoffs and cost estimating.... Technical Transactions, no. 4, 2017.
[Online]. Available: https://doi. org/10.4467/2353737XCT. 17.048.6359.
[8] Mthembu T et al. State-of-the-art review on construction and demolition waste... Cleaner Waste Systems, vol. 5, 2025.
[Online]. Available: https://doi.org/10.1016/j.clwas. 2025.100251.
[9] Yuan Y et al. An empirical study of construction and demolition waste generation.... Waste Management, vol. 95, pp. 545–558, 2019.
[Online]. Available: https://doi.org/10.1016/j.wasman.2019.05.049.
[10] Ding T et al.Afield based methodology for estimating waste generation.... Resources, Conservation and Recycling, vol. 105, pp. 30–39, 2015.
[Online]. Available: https://doi org/10.1016/j.resconrec. 2015.04.002.
[11] BothaM. Construction waste estimation methods:Asystematic literature review. Waste and Circular Solutions, vol. 2, no. 1, 2023.
[Online]. Available: https://doi. org/10.31705/WCS. 2023.35.
[12] Olanrewaju S, Abdul-Aziz W. Improving cost estimation in construction projects. Journal of Civil Engineering andManagement, vol. 26, no. 3, pp. 275 – 289, 2020.
[Online].Available: https://doi. org/10.1080/15623599.2020.1853657.
[13] KymmellB.Automation of construction quantity take-off usingBIM, in Proc. of 2013 Construction Research Congress, 2013.
[Online]. Available: https://doi. org/10.1061/9780784479827.221.
[14] European Commission „Fit for 55: Delivering the EU's 2030 Climate Target...,” 2021.
[Online]. Available: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ EN/TXT/HTML/?uri=CELEX: 52021DC0550.
[15] Directive (EU) 2024/1275 of the European Parliament and of the Council, 24 Apr. 2024.
[Online]. Available: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1275/oj.
[16] Regulation (EU) 2024/3110 of the European Parliament and of the Council, 27Nov. 2024.
[Online].Available: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3110/oj.
[17] Reincarnate Project – Innovative Solutions for a Greener Construction Industry.
[Online]. Available: https://www. reincarnate-project.eu/.
[18] EN 206:2013+A2: 2021, Concrete – Specification, performance, production and conformity, European Committee for Standardization. 2021.
[19] Cemex Revit plug-in.
[Online]. Available: https://www.cemex.pl/bim.
[20] ISO 21930:2017. Sustainability in buildings and civil engineering works – Core rules for environmental product declarations of construction products and services, International Organization for Standardization, Geneva, Switzerland, 2017.
[21] GNR Database,
[Online].Available: https://www.cement-co2-protocol.org.
[22] The Global Cement and Concrete Association, „EPD Tool,”
[Online]. Available: https://gccaepd. org/tool.
[23] Environmental Product Declaration (EPD) – Common cements in Poland.
[Online].Available: https://www. polskicement. pl/content/uploads/2025/01/Deklaracja- srodowiskowa-ENG. pdf.
[24] Groups of reference concretes produced by CEMEX POLSKA.
[Online].Available: https://www.itb.pl/wp-content/uploads/2023/07/ITB_EPD-271-CEMEX-concrete- CEM-I. pdf.
[25] Cemex Polskawebsite.
[Online].Available: https://www.cemex.pl/-/cemex- -polska-stawia-na-odnawialne-%C5%BAr%C3%B3d%C5%82a-energii.
[26] Vertua® concrete groups (based on CEM III) produced by Cemex Polska.
[Online]. Available: https://www.itb.pl/wp-content/uploads/2024/09/ITB- -EPD_273_CEMEX-Polska-Sp.-z-o.o.-Vertua%C2%AE-concrete-groups-based- on-CEM-III-produced-by-Cemex-Polska.pdf.
[27] Xu L, Li J. BIM framework for efficient material procurement planning. Automation in Construction, vol. 160, 2024.
[Online]. Available: https://doi.org/10.1016/j.autcon. 2024.105803.
Received: 07.04.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 07.04.2025 r.
Revised: 27.05.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 27.05.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 21.08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 101-109 (spis treści >>)
Geoprzestrzenna analiza rynku piasku jako czynnik wyboru lokalizacji zakładu produkcji suchych mieszanek mineralnych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Machniak Ł., Łochańska D. Geospatial analysis of the sand market as a factor in selecting the location of a plant producing dry mortar mixtures. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 89-100. DOI: 10.15199/33.2025.08.11
dr inż. Łukasz Machniak, AGH Akademia Górniczo‑Hutnicza, Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
0000-0001-9014-9922
dr. inż. Dorota Łochańska, AGH Akademia Górniczo‑Hutnicza, Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
0000-0002-0518-3067
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.11
Case study / Studium przypadku
Abstract: The purpose of the study was to apply GIS to analyze sand availability in selecting the location of a dry mix plant. Geospatial analysis showed that only 18% of the country’s area met the minimum assumed location criteria. This proves that the sand availability factor can be important in site selection together with other factors, i.e.: availability of transportation infrastructure, demand for final products, competitive analysis, as well as land use, regulatory and environmental aspects.
Keywords: sand market; mining of sand; spatial analysis; optimisation; geographic information systems (GIS).
Streszczenie: Artykuł dotyczy zastosowania GIS do analizy dostępności piasku przy wyborze lokalizacji zakładu produkcji suchych mieszanek. Analiza geoprzestrzenna wykazała, że tylko 18% powierzchni kraju spełnia minimalne założone kryteria lokalizacyjne. Dowodzi to, że czynnik dostępności piasku może mieć istotne znaczenie w doborze lokalizacji wspólnie z innymi czynnikami, tj. dostępność infrastruktury transportowej, popyt na produkty końcowe, analiza konkurencji, a także aspekty związane z zagospodarowaniem przestrzennym, regulacjami prawnymi oraz ochroną środowiska.
Słowa kluczowe: rynek piasku; wydobycie piasku; analiza przestrzenna; optymalizacja; system informacji geograficznej (GIS).
Literature
[1] Turczak A, Zwiech P. Optymalizacja lokalizacji dla nowo powstałego obiektu, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania. Metody ilościowe w ekonomii no. 36, Vol. 1; 2014. pp. 447‒461.
[2] Wachowiak K. Procesy decyzyjne w inwestycjach budowlanych. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej; 2017.
[3] Kremer H, Schütz C, Wiemer H. Strategische Unternehmensplanung und Investitionsentscheidungen. Gabler Verlag; 2020.
[4] Pichór J (Ed.). Analizy przedinwestycyjne i oceny efektywności projektów inwestycyjnych. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie; 2019.
[5] Sierpińska M, Jachna T. Ocena efektywności inwestycji w przedsiębiorstwie. Wydawnictwo Naukowe PWN; 2017.
[6] Stadnicki J, Terebukh A. Rationale of the optimal location of production: a system approach. Management and Production Engineering Review, no. 3, Vol. 13; 2022. pp. 110–117; https://doi.org/10.24425/mper.2022.142388
[7] Glatte T. Location Strategies: Methods and their methodological limitations. Journal for Engineering, Design and Technology, Vol. 13, Issue 3; 2015. pp. 435–462; https://doi.org/10.1108/jedt‑01- 2013-0004.
[8] Michałek K. Analiza ryzyka w projektach inwestycyjnych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej; 2019.
[9] Czajkowski M, Kaczmarek T. Analiza przestrzenna z wykorzystaniem GIS w planowaniu inwestycji. Wydawnictwo Akademickie; 2020.
[10] Bojar J, Stachowiak M. Systemy informacyjne w procesach zarządzania inwestycjami. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej; 2019.
[11] Pavani P, Komatireddy S, Yarasuri V, Police V, Tanneru S, Al‑Jawahry H. Geographic information systems applications in business decision‑making. E3S Web of Conferences 529, 04006; 2024; https://doi.org/10.1051/ e3sconf/202452904006
[12] Weber P, Chapman D. Location intelligence: an innovative approach to business location decision‑making. Transactions in GIS 15 (3); 2011. pp. 309‒328; https://doi.org/10.1111/j.1467‒9671.2011.01253.x
[13] Rybak A, Włodarczyk E. Narzędzia GIS wspomagające analizy przestrzenne sieci dystrybucji przedsiębiorstwa górniczego. Zeszyty naukowe IGSMiE PAN, nr 103; 2018. pp. 65‒74; https://doi.org/10.24425/123703
[14] Szuflicki M (Ed.), Malon A (Ed.), Tymiński M (Ed.). Bilans zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 XII 2023 r. PIG‑PIB, ISSN 2299‒4459; 2024.
[15] Piotrowska A, Złoża naturalnych piasków i żwirów zasoby, wydobycie, obrót międzynarodowy. Surowce i Maszyny Budowlane 4; 2009. pp. 8‒12.
[16] Ney R (Ed.). Surowce skalne: kruszywa mineralne. Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN; 2007.
[17] MIDAS, https://midas‑app. pgi.gov.pl/ords/r/public/midas/zl‑wyszukiwanie? clear=100,101, dostęp: 10.01.2025
[18] Baic I, Kozioł W, Miros A. 30 years of extraction of construction aggregates in Poland – analysis of changes and forecasts. Materiały Budowlane, no. 7; 2024. pp. 30‑37; https://doi.org/10.15199/33.2024.07.05
[19] Infogeoskarb, https://igs‑app. pgi.gov.pl/ords/r/public/igs/home, dostęp: 10.01.2025
[20] Stryszewski M, Łochańska D. Optymalizacja bilansowania podaży z popytem na kruszywa naturalne. Przegląd Górniczy, no. 10, vol. 70; 2014. pp. 36‑40.
Received: 14.02.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 14.02.2025 r.
Revised: 17.03.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 17.03.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 89-100 (spis treści >>)
Mobilne i stacjonarne metody pomiaru i oceny hałaśliwości nawierzchni drogowych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Gardziejczyk W., Motylewicz M. Mobile and stationary methods for measuring and assessing of noisiness of road pavementss. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 81-88. DOI: 10.15199/33.2025.08.10
prof. dr hab. inż. Władysław Gardziejczyk, Politechnika Białostocka, Wydział Budownictwa i Nauk o Środowisku
ORCID: 0000-0002-9130-3773
dr inż. Marek Motylewicz, Politechnika Białostocka, Wydział Budownictwa i Nauk o Środowisku
ORCID: 0000-0002-2702-9829
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.10
Original research paper / Oryginalny artykuł naukowy
Abstract: The type and kind of road surfaces and their technical condition have a significant impact on the tyre/road noise of motor vehicles. The paper presents possibilities and examples of the use of stationary and mobile methods for measuring and assessing the acoustic properties of pavements for three cases involving the laboratory mix design and road use stages. The results of the example studies confirmed the effectiveness of these methods in assessing the noise performance of road pavements.
Keywords: noisiness of road pavements; maximum sound pressure level; sound absorption coefficient; water permeability and drainability
Streszczenie: Typ i rodzaj nawierzchni drogowych oraz ich stan techniczny mają istotny wpływ na poziom hałasu toczenia pojazdów samochodowych. W artykule przedstawiono możliwości i przykłady wykorzystania stacjonarnych i mobilnych metod pomiaru i oceny właściwości akustycznych nawierzchni w odniesieniu do trzech przypadków obejmujących etapy projektowania mieszanek w laboratorium oraz użytkowania drogi. Wyniki przykładowych badań potwierdziły skuteczność tych metod w ocenie hałaśliwości nawierzchni drogowych.
Słowa kluczowe: hałaśliwość nawierzchni drogowych; maksymalny poziom dźwięku; współczynnik pochłaniania dźwięku; wodoprzepuszczalność
Literatura
[1] Gardziejczyk W. Hałaśliwość nawierzchni drogowych. Białystok: Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, 2018; https://pb.edu.pl/oficyna‑wydawnicza/ wp‑content/ uploads/sites/4/2022/07/Gardziejczyk_Halasliwosc‑nawierzchni‑drogowych. pdf
[2] Knabben RM, Trichês G, Gerges SNY, Vergara EF. Evaluation of sound absorption capacity of asphalt mixtures. Appl. Acoust. 2016; https://doi. org/10.1016/j.apacoust.2016.08.008
[3] Li M, van Keulen W, Tijs E, van de Ven M, Molenaar A. Sound absorption measurement of road surface with in situ technology. Appl. Acoust. 2015; https://doi.org/10.1016/j.apacoust.2014.07.009
[4] Gardziejczyk W, Motylewicz M, Sakowski M. Ocena właściwości akustycznych warstwy ścieralnej z asfaltu porowatego nawierzchni drogowych w warunkach laboratoryjnych. Materiały Budowlane 2024; https://doi. org/10.15199/33.2024.06.07
[5] Gardziejczyk W, Jaskula P, Ejsmont JA, i in. Investigation of Acoustic Properties of Poroelastic Asphalt Mixtures in Laboratory and Field Conditions. Materials 2021; https://doi.org/10.3390/ma14102649
[6] Ejsmont JA, Ronowski G, Ydrefors L, i in. Comparison of tire rolling resistance measuring methods for different surfaces. Int. J. Automot. Technol. 2023; https://doi.org/10.1007/s12239‒024‒00092‑w
[7] Jaskula P, Ejsmont JA, Gardziejczyk W, i in. Bitumen‑Based Poroelastic Pavements: Successful Improvements and Remaining Issues. Materials 2023; https://doi.org/10.3390/ma16030983
[8] Zofka A. Wytyczne prowadzenia pomiarów hałaśliwości nawierzchni dla metody OBSI – załącznik nr 5 do zadania: Wytyczne prowadzenia badań i oceny hałaśliwości nawierzchni drogowych. Praca badawcza w ramach projektu RID‑I pt.: Ochrona przed hałasem drogowym. GDDKiA i NCBiR, 2018; https://www.gov.pl/attachment/fe22a662‒0fef‑46d3‒ 9c92‒0bdcabe3587c
Received: 10.03.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 10.03.2025 r.
Revised: 02.05.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 02.05.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 21.08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 81-88 (spis treści >>)
Badania polowe zdolności pakietów z opon do tłumienia drgań
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Duda A., Piątkowski G. Field tests the vibration damping ability of tire bales. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 72-80. DOI: 10.15199/33.2025.08.09
dr inż. Aleksander Duda, Politechnika Rzeszowska, Wydział Budownictwa, Inżynierii Środowiska i Architektury
ORCID: 0000-0002-5549-3098
dr inż. Grzegorz Piątkowski, Politechnika Rzeszowska, Wydział Budownictwa, Inżynierii Środowiska i Architektury
ORCID: 0000-0002-8229-6196
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.08.09
Scientific report / Doniesienie naukowe
Abstract. The aim of the study was to investigate the effect of tire bales on vibration reduction in the near-surface soil layer along a road section.Accelerationmeasurements were carried out in three sections with varying numbers of tire bale layers under different vibration sources. The addition of a vertical tire bale barrier further reduced vibration propagation. The results confirmed the effectiveness of using tire bales to limit vibrations.
Keywords: tyre bales; dumping; tests; impact zone.
Streszczenie. W artykule omówiono badanie wpływu pakietów z opon na redukcję drgań w przypowierzchniowej warstwie gruntu na odcinku drogowym. Przeprowadzono pomiary przyspieszenia w trzech sekcjach różniących się liczbą warstw opon, przy różnych źródłach drgań. Dodanie pionowego ekranu z opon dodatkowo zmniejszyło propagację drgań. Wyniki potwierdziły skuteczność zastosowania pakietów opon w ograniczaniu drgań.
Słowa kluczowe: pakiety opon; tłumienie; testy; strefa oddziaływań.
Literature
[1] Engel Z. Ochrona środowiska przed drganiami i hałasem. PWN. Warszawa 1993.
[2] Zornberg JG, Christopher BR, and Oosterbaan MD. Tire Bales in Highway Applications: Feasibility and Properties Evaluation. Colorado Department of Transportation. Report No. CDOT-DTD-R-2005-2. 2005.
[3] Winter MG, Watts GRA, and Johnson PE. Tyre bales in construction. TRL PPR 080. 2006. Crowthorne: TRL Limited.
[4] Simm JD, Winter MG, Waite S. Design and specification of tyre bales in construction. Proceedings of the Institution of Civil Engineers – Waste and Resource Management. 2008; https://doi. org/10.1680/warm. 2008.161.2.67.
[5] Edeskär T. Technical and environmental properties of tyre shreds focusing on ground engineering applications. Luleå University of Technology. Technical report, ISSN 1402-1536; 2004, p. 88.
[6] Meles D, Yi Y, Bayat A. Performance Evaluation of Highway Embankment Constructed from Tire-Derived Aggregate Using Falling Weight Deflectometer Tests, Transportation Infrastructure Geotechnology. 2016; https://doi. org/10.1007/s40515-016-0035-1.
[7] Duda A, Siwowski T. Pressure evaluation of bridge abutment backfillmade of waste tyre bales and shreds: Experimental and numerical study. Transportation Geotechnics. 2020; https://doi. org/10.1016/j. trgeo. 2020.100366.
[8] Duda A, Siwowski T. Waste tyre bales in road engineering: an overview of applications. Archives of Civil Engineering. 2021; https://doi. org/10.24425/ace. 2021.138052.
[9] Dixon WJ. Analysis of extreme values. The Annals of Mathematical Statistics. 1950, 21 (4), 488-506.
[10] Duda A, Piątkowski G. Raport z badań drgań (wyniki, analiza). TOM2. Z7-7 Ocena możliwości wykorzystania pakietów SZOS do tłumienia drgań propagowanych w gruncie. 2018. Politechnika Rzeszowska, materiał niepublikowany
Received: 27.01.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 27.01.2025 r.
Revised: 31.03.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 31.03.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 21.08.2025 r.
Materiały Budowlane 08/2025, strona 72-80 (spis treści >>)
Start 
