Geoprzestrzenna analiza rynku piasku jako czynnik wyboru lokalizacji zakładu produkcji suchych mieszanek mineralnych

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Machniak Ł., Łochańska D. Geospatial analysis of the sand market as a factor in selecting the location of a plant producing dry mortar mixtures. Materiały Budowlane. 2025. Volume 636. Issue 08. Pages 89-100. DOI: 10.15199/33.2025.08.11

dr inż. Łukasz Machniak, AGH Akademia Górniczo‑Hutnicza, Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
0000-0001-9014-9922
dr. inż. Dorota Łochańska, AGH Akademia Górniczo‑Hutnicza, Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
0000-0002-0518-3067

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2025.08.11
Case study / Studium przypadku

Abstract: The purpose of the study was to apply GIS to analyze sand availability in selecting the location of a dry mix plant. Geospatial analysis showed that only 18% of the country’s area met the minimum assumed location criteria. This proves that the sand availability factor can be important in site selection together with other factors, i.e.: availability of transportation infrastructure, demand for final products, competitive analysis, as well as land use, regulatory and environmental aspects.
Keywords: sand market; mining of sand; spatial analysis; optimisation; geographic information systems (GIS).

Streszczenie: Artykuł dotyczy zastosowania GIS do analizy dostępności piasku przy wyborze lokalizacji zakładu produkcji suchych mieszanek. Analiza geoprzestrzenna wykazała, że tylko 18% powierzchni kraju spełnia minimalne założone kryteria lokalizacyjne. Dowodzi to, że czynnik dostępności piasku może mieć istotne znaczenie w doborze lokalizacji wspólnie z innymi czynnikami, tj. dostępność infrastruktury transportowej, popyt na produkty końcowe, analiza konkurencji, a także aspekty związane z zagospodarowaniem przestrzennym, regulacjami prawnymi oraz ochroną środowiska.
Słowa kluczowe: rynek piasku; wydobycie piasku; analiza przestrzenna; optymalizacja; system informacji geograficznej (GIS).

Literature
[1] Turczak A, Zwiech P. Optymalizacja lokalizacji dla nowo powstałego obiektu, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania. Metody ilościowe w ekonomii no. 36, Vol. 1; 2014. pp. 447‒461.
[2] Wachowiak K. Procesy decyzyjne w inwestycjach budowlanych. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej; 2017.
[3] Kremer H, Schütz C, Wiemer H. Strategische Unternehmensplanung und Investitionsentscheidungen. Gabler Verlag; 2020.
[4] Pichór J (Ed.). Analizy przedinwestycyjne i oceny efektywności projektów inwestycyjnych. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie; 2019.
[5] Sierpińska M, Jachna T. Ocena efektywności inwestycji w przedsiębiorstwie. Wydawnictwo Naukowe PWN; 2017.
[6] Stadnicki J, Terebukh A. Rationale of the optimal location of production: a system approach. Management and Production Engineering Review, no. 3, Vol. 13; 2022. pp. 110–117; https://doi.org/10.24425/mper.2022.142388
[7] Glatte T. Location Strategies: Methods and their methodological limitations. Journal for Engineering, Design and Technology, Vol. 13, Issue 3; 2015. pp. 435–462; https://doi.org/10.1108/jedt‑01- 2013-0004.
[8] Michałek K. Analiza ryzyka w projektach inwestycyjnych. Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej; 2019.
[9] Czajkowski M, Kaczmarek T. Analiza przestrzenna z wykorzystaniem GIS w planowaniu inwestycji. Wydawnictwo Akademickie; 2020.
[10] Bojar J, Stachowiak M. Systemy informacyjne w procesach zarządzania inwestycjami. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej; 2019.
[11] Pavani P, Komatireddy S, Yarasuri V, Police V, Tanneru S, Al‑Jawahry H. Geographic information systems applications in business decision‑making. E3S Web of Conferences 529, 04006; 2024; https://doi.org/10.1051/ e3sconf/202452904006
[12] Weber P, Chapman D. Location intelligence: an innovative approach to business location decision‑making. Transactions in GIS 15 (3); 2011. pp. 309‒328; https://doi.org/10.1111/j.1467‒9671.2011.01253.x
[13] Rybak A, Włodarczyk E. Narzędzia GIS wspomagające analizy przestrzenne sieci dystrybucji przedsiębiorstwa górniczego. Zeszyty naukowe IGSMiE PAN, nr 103; 2018. pp. 65‒74; https://doi.org/10.24425/123703
[14] Szuflicki M (Ed.), Malon A (Ed.), Tymiński M (Ed.). Bilans zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 XII 2023 r. PIG‑PIB, ISSN 2299‒4459; 2024.
[15] Piotrowska A, Złoża naturalnych piasków i żwirów zasoby, wydobycie, obrót międzynarodowy. Surowce i Maszyny Budowlane 4; 2009. pp. 8‒12.
[16] Ney R (Ed.). Surowce skalne: kruszywa mineralne. Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN; 2007.
[17] MIDAS, https://midas‑app. pgi.gov.pl/ords/r/public/midas/zl‑wyszukiwanie? clear=100,101, dostęp: 10.01.2025
[18] Baic I, Kozioł W, Miros A. 30 years of extraction of construction aggregates in Poland – analysis of changes and forecasts. Materiały Budowlane, no. 7; 2024. pp. 30‑37; https://doi.org/10.15199/33.2024.07.05
[19] Infogeoskarb, https://igs‑app. pgi.gov.pl/ords/r/public/igs/home, dostęp: 10.01.2025
[20] Stryszewski M, Łochańska D. Optymalizacja bilansowania podaży z popytem na kruszywa naturalne. Przegląd Górniczy, no. 10, vol. 70; 2014. pp. 36‑40.

Received: 14.02.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 14.02.2025 r.
Revised: 17.03.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 17.03.2025 r.
Published: 21.08.2025 / Opublikowano: 08.2025 r.

Materiały Budowlane 08/2025, strona 89-100 (spis treści >>)