ARBOCEL®

jrs.pl

Materiały Budowlane 02/2026, strona 63 (spis treści >>)

Posadowienie budynków na gruntach nasypowych

dr inż. Rafał Uliniarz, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0003-2199-1993
Justyna Dzida, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
Iga Górnikowska, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Posadowienie obiektów budowlanych na gruntach nasypowych stanowi jedno z najbardziej złożonych i wielowymiarowych wyzwań współczesnej geotechniki. Kluczowym aspektem diagnostycznym jest precyzyjne rozróżnienie rodzajów nasypów ze względu na sposób ich formowania, ponieważ to geneza warstwy nasypowej w decydującej mierze określa jakość podłoża budowlanego i realną możliwość jego wykorzystania jako podłoża nośnego do posadowienia obiektów budowlanych. Tematyka ta analizowana była przez Pisarczyka [1], a w odniesieniu do konkretnych przypadków również przez wielu innych autorów [2 ÷ 8]. 

Literatura
[1] Pisarczyk S. Grunty nasypowe. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej; 2022.
[2] Łupieżowiec M. Analiza posadowienia obiektów wielkowymiarowych z uwzględnieniem silnej zmienności sztywności gruntu w zakresie małych odkształceń. Czasopismo techniczne: Środowisko. 2009; z. 14: 93-106.
[3] Sękowski J. Grunty antropogeniczne jako podłoże obiektów budowlanych w świetle doświadczeń praktycznych. Zeszyty naukowe Politechniki Śląskiej. 1991; z. 70: 65-77.
[4] Król M. Nasypy niebudowlane – wyzwanie dla geotechnika. Materiały Budowlane. 2025; 630: 59-62.
[5] Florkowska L, Walszczyk J. Modelowanie numeryczne w prognozowaniu i zapobieganiu szkodom górniczym w budynkach. Instytut Mechaniki Górotworu PAN. 2005; 7: 263-269.
[6] Bartoszek Z. Wzmocnienie słabego podłoża układem poduszka-geomaterac. Wyniki badań w skali naturalnej. Zeszyty naukowe Politechniki Śląskiej. 2007; z. 111: 83-90.
[7] Tarnawski M. Analiza przypadku osiadań długotrwałych. Katedra Geotechniki WBiA ZUT w Szczecinie; 597-594.
[8] Herath S, Holt TJ. Residential Developments on Deep Engineered Fills-Case Study. International Conference on Geotechnical Engineering. 2015; 121-124.
[9] Drągowski A. Charakterystyka i klasyfikacja gruntów antropogenicznych. Przegląd Geologiczny. 2010; vol. 58, nr 9/2: 868-872.
[10] PN-EN ISO 14688-1: 2006 Badania geotechniczne. Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów. Część 1: Oznaczanie i opis.
[11] Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych.
[12] Uliniarz R, Siódmok A. Projekt zamienny posadowienia budynków wielorodzinnych nr 1 do 12. Zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych w Chorzowie, przy ul. Plac Piastowski. 2017.
[13] PN-S-02205: 1998-01 Drogi samochodowe. Roboty ziemne. Wymagania i badania.

Materiały Budowlane 02/2026, strona 60-63 (spis treści >>)

Uszkodzenia rurociągów podziemnych na terenach górniczych

dr hab. inż. Barbara Kliszczewicz, prof. PŚ, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Oddziaływania górnicze (wymuszone odkształcenia lub drgania podłoża budowli) mają złożony charakter i wpływają w sposób niekorzystny na warunki pracy rurociągów podziemnych [1, 2]. Są one źródłem dodatkowych obciążeń, powodujących zwiększenie uogólnionych sił wewnętrznych w ściance rurociągu lub/i deformację przekroju poprzecznego. Na wielkość dodatkowych obciążeń wpływają intensywność oddziaływań górniczych i ich charakter. Obciążenia te są związane z działaniem poziomych odkształceń górniczych, będących efektem uaktywnienia się ośrodka gruntowego w czasie ujawniania się deformacji terenu lub działaniem krzywizny pionowej (ma znaczenie, gdy dotyczy rurociągów o średnicy większej niż 300 mm oraz małych wartości promienia krzywizny terenu). W tym przypadku ważne są parametry podłoża gruntowego (rodzaj gruntu i jego właściwości fizykomechaniczne) oraz cechy rurociągu, takie jak: gabaryty i rozwiązania materiałowo-konstrukcyjne, sposób kontaktowania się z gruntem (kontakt bezpośredni lub za pomocą podpór), zastosowane połączenia rur oraz usytuowania rurociągu względem górniczej niecki obniżeniowej. 

Literatura
[1] Kliszczewicz B. Infrastruktura techniczna na terenach górniczych – problemy projektowe, wykonawcze i eksploatacyjne. Wyzwania budownictwa na terenach górniczych, po górniczych i zdegradowanych. Monografia problemowa. Praca zbiorowa. Wydawnictwo Pol. Śl. 2023 r.; s. 145 – 166.
[2] Mokrosz R. Sieci uzbrojenia podziemnego na terenach górniczych. Materiały konferencyjne: „Ochrona powierzchni i obiektów budowlanych przed szkodami górniczymi”. GIG, 2002 r., s. 329 – 339.
[3] Kuś K. i in. Podstawy projektowania układów i obiektów wodociągowych. Wybrane zagadnienia. Wyd. Pol Śl. 1998 r.
[4] Mendec J. i in. Katalog uszkodzeń rurociągów na terenach górniczych. Materiały na prawach rękopisu. Pol. Śl., Katedra Komunikacji Lądowej, Gliwice, 1998 r.

Materiały Budowlane 02/2026, strona 58-59 (spis treści >>)

DWD service

dwdservice.pl

Materiały Budowlane 02/2026, strona 57 (spis treści >>)

Wzmocnienie konstrukcji budynków stosowane przy tunelowaniu w warunkach deformacji terenu

dr inż. Leszek Słowik, Instytut Techniki Budowlanej, Zakład Konstrukcji Budowlanych, Geotechniki i Betonu
ORCID: 0000-0001-8770-1595
dr hab. inż. Janusz Rusek, prof. AGH, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
prof. dr hab. inż. Krzysztof Tajduś, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu
dr inż. Leszek Chomacki, Instytut Techniki Budowlanej, Zakład Konstrukcji Budowlanych, Geotechniki i Betonu

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Uwarunkowania determinujące deformacje powierzchni terenu w warunkach budowy tuneli są w wielu aspektach zbieżne z efektami podziemnej eksploatacji górniczej, jakie występują na terenie górniczym. W Instytucie Techniki Budowlanej opracowano zalecenia dotyczące oceny wpływów statycznych budowy tuneli na przemieszczenia podłoża oraz obiekty sąsiednie [1]. Praca ta zawiera również wiele wskazań dotyczących sposobu postępowania w sytuacji wystąpienia nadmiernych uszkodzeń w obiektach budowlanych, w warunkach budowy tunelu. W sytuacji zagrożeń deformacyjnych indukowanych budową tuneli, podane zostały procedury związane z określaniem zasięgu wpływów deformacji terenu o charakterze statycznym. 

Literatura
[1] Godlewski T, Bogusz W, Siemińska-Lewandowska A. Bezpieczeństwo obiektów budowlanych w sąsiedztwie tuneli. Wytyczne. Seria: Instrukcje, Wytyczne, Poradniki. Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa, 2024.
[2] Kawulok M. Szkody górnicze w budownictwie. Warszawa: Instytut Techniki Budowlanej, 2015.
[3] Prawo geologiczne i górnicze. Ustawa z 9 czerwca 2011. Dz.U. 2011 Nr 163 poz. 98.
[4] Dudek M, Mrocheń D, Sroka A, Tajduś K. Integrating the Finite Element Method with Python Scripting to Assess Mining Impacts on Surface Deformations, Appl. Sci. 2024. DOI: 10.3390/app14177797.
[5] Mika W, Chomacki L, Słowik L. Zasady oceny odporności budynków na ciągłe deformacje terenu. Przegląd Górniczy. 2017; vol. 4, pp. 78 – 84.
[6] PN-EN1990Podstawyprojektowaniakonstrukcji.

Materiały Budowlane 02/2026, strona 55-56 (spis treści >>)

Jak uratować beton w konstrukcji podziemnej, który nie spełnia wymagań trwałościowych?

Podczas doradztwa na dużym projekcie infrastrukturalnym natrafiono na sytuację, która zdarza się częściej, niż oficjalnie się o tym mówi. Beton w obiekcie podziemnym nie osiągnął parametrów trwałościowych, wymaganych w przypadku rzeczywistych warunków eksploatacji, mimo prawidłowej klasy wytrzymałości. Wyzwanie dotyczyło ok. 2000m² powierzchni betonowej w strefie stałego zawilgocenia, okresowego naporu wody gruntowej oraz migracji soli odladzających. Dodatkowym czynnikiem były lokalne wahania temperatury w rejonie strefy przemarzania. W takich warunkach brak odporności na cykliczne zawilgocenie i lokalne cykle zamrażania – rozmrażania oznacza przyspieszoną degradację betonu, łuszczenie powierzchni oraz duże ryzyko kosztownych napraw w krótkim czasie.   

www.kensington.green.pl

  Zobacz więcej / Read more >> 

Materiały Budowlane 02/2026, strona 54 (spis treści >>)

CANASTOL

jrs.pl

Materiały Budowlane 02/2026, strona 53 (spis treści >>)

Wpływ tunelowania na istniejące konstrukcje – nowe wytyczne krajowe

dr hab. inż. Tomasz Godlewski, prof. ITB, Instytut Techniki Budowlanej
dr inż. Witold Bogusz, Przewodniczący KT 254 ds. Geotechniki przy PKN
prof. dr hab. inż. Anna Siemińska-Lewandowska, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Jednym z głównych ryzyk geotechnicznych i potencjalnie negatywnych skutków dla społeczeństwa, wynikającym z budowy nowych konstrukcji podziemnych, jest wpływ prac tunelowych na istniejące konstrukcje w sąsiedztwie. Pomimo znacznych postępów w technologii tunelowania w ostatnich dekadach, deformacje gruntu wywołane tunelowaniem nadal stanowią poważne zagrożenie dla konstrukcji zlokalizowanych w strefie wpływu. Chociaż Peck [1] poruszył ten problem ponad pół wieku temu, z czasem opublikowano wiele artykułów naukowych na ten temat i opracowano konkretne procedury [2], ale jednak nadal potrzebne są sformalizowane wytyczne, bazujące na doświadczeniu lokalnym. Biorąc pod uwagę brak kompleksowych międzynarodowych standardów projektowania tuneli, oczekiwane jest opracowywanie krajowych wytycznych dla branży [3, 4]. Prowadzi to do bardziej spójnego podejścia do poziomu niezawodności i lepszego wspólnego zrozumienia wymagań projektowych niż tylko definiowanie procedur i kryteriów w przypadku każdego kolejnego projektu (a często post factum), zwłaszcza w Polsce, gdzie branża tunelowa wciąż się rozwija. 

Literatura
[1] Peck RB. Deep Excavations and Tunnelling in Soft Ground – State of the art report. In: Proc. 7th Inter. Conf. on Soil Mech. and Found. Eng. 1969: 225–290.
[2] ITA. Settlements induced by tunnelling in Soft Grounds, Tunnelling and Underground Space Technology. 2007; 22: 119 – 149.
[3] Athanasopoulou A. et al. JRC Report: Prospects for designing tunnels and other underground structures in the context of the Eurocodes, Publications Office of the European Union, Luxembourg. 2022.
[4] Bogusz Wet al. Standardisation of tunnel design in Europe – Past practice, current situation and prospects, In: Proc. Underground Construction, Prague. 2023.
[5] Godlewski T, Bogusz W, Siemińska-Lewandowska A. Bezpieczeństwo obiektów budowlanych w sąsiedztwie tuneli. Warszawa: Instytut Techniki Budowlanej. 2024.
[6] ITA. Guidelines for tunnelling risk management: International TunnellingAssociation,Working Group No. 2, Tunnelling and Underground Space Technology. 2004; 19: 217 – 237.
[7] ITA. Settlements induced by tunnelling in Soft Grounds, Tunnelling and Underground Space Technology. 2007; 22: 119 – 149.
[8] ITA. Monitoring and control in tunnel construction. Report 9. 2011.
[9] ITA. Guidelines on monitoring frequencies in urban tunnelling –Monitoring. Report 3-V2. 2015.
[10] Bogusz W. Prediction of tunneling-induced ground movements, PhD thesis, Warsaw: Building Research Institute. 2021.
[11] CEN. EN 1990-1 Eurocode – Basis of structural and geotechnical design – Part 1: New structures, CEN-CENELEC. 2023.
[12] CEN.EN1997-1Eurocode 7:Geotechnical design – Part 1:General rules,CEN-CENELEC. 2024.
[13] Boscardin MD, Cording EJ. Building Response to Excavation-Induced Settlement. Journal of Geotechnical Engineering. 1989; 115 (1): 1 – 21.
[14] Bogusz W, Godlewski T, Siemińska-Lewandowska A. Parameters used for prediction of settlement trough due to TBM tunnelling, Archives of Civil Engineering. 2021; 67 (4): 351 – 367.

Materiały Budowlane 02/2026, strona 50-53 (spis treści >>)