logo

e-ISSN 2449-951X
ISSN 0137-2971
Pierwotna wersja - elektroniczna
Pierwotna wersja językowa - angielska

100 punktów za artykuły naukowe!

Zgodnie z Komunikatem Ministra Nauki z 5 stycznia 2024 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, autorzy za publikację artykułów naukowych w miesięczniku „Materiały Budowlane” z dyscyplin: inżynieria lądowa, geodezja i transport; architektura i urbanistyka; inżynieriamateriałowa; inżynieria chemiczna; inżynieria mechaniczna, a także inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, otrzymują 100 pkt.

80 lat Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej

prof. dr hab. inż. Jerzy Hoła, Dziekan Wydziału w latach 2008‒2016, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
dr hab. inż. Adrian Różański,
prof. uczelni, Dziekan Wydziału, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
dr hab. inż. Tomasz Trapko,
prof. uczelni, Prodziekan ds. Organizacji, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

19 września 2025 r. minęło 80 lat od utworzenia Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego. Jubileusz ten łączy się z osiemdziesięcioleciem działalności Politechniki Wrocławskiej, powołanej 24 sierpnia 1945 r., przede wszystkim dzięki zaangażowaniu pracowników naukowych nieistniejącej już Politechniki Lwowskiej i Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie [1, 2]. 

Literatura
[1] Burak M, Dackiewicz K, Pregiel P. Wrocławskie Uczelnie Techniczne 1910‑2010. Muzeum Architektury i Wydawnictwo Jaks; Wrocław 2010.
[2] Wrocławskie Środowisko Akademickie. Twórcy i ich uczniowie 1945‑2005. Zakład Narodowy im. Ossolińskich; Wrocław 2007.
[3] Księga 50‑lecia Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej 1945‑1995. Oficyna Wydawnicza PWr.; Wrocław 1996.
[4] Czapliński K. Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej. Inżynieria i Budownictwo. 1996;1:3‑6.
[5] Hoła J, Stilger‑Szydło E, Bień J, Pietraszek P, Berkowski P. 65 lat Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej. Inżynieria i Budownictwo. 2010;12:655‑659.
[6] Hoła J, Stilger‑Szydło E, Bień J, Batog A, Berkowski P. Historia Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego. Materiały Budowlane. 2015;10:6‑11.
[7] Hoła J, Stilger‑Szydło E, Bień J, Batog A, Berkowski P. 70 lat Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej. Inżynieria i Budownictwo. 2015;10:515‑519.
[8] Plan rozwoju Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej na lata 2023‑2030.

 

  Zobacz więcej / Read more >> 

Materiały Budowlane 09/2025, strona 1-7 (spis treści >>)

Problems of reuse of building materials in façade systems

Problemy powtórnego zastosowania materiałów budowlanych w systemach elewacyjnych

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Kopyłow O., Domański R., Marchwiński J., Leszczyńska-Domańska M. Problems of reuse of building materials in façade systems. Materiały Budowlane. 2025. Volume 637. Issue 09. Pages 217-224. DOI: 10.15199/33.2025.09.28

dr inż. Ołeksij Kopyłow, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-8436-2521
prof. dr hab. inż. Roman Domański, Akademia Techniczno-Artystyczna Nauk Stosowanych w Warszawie
ORCID: 0000-0003-1873-3870
dr hab. inż. arch. Janusz Marchwiński, prof. ATA, Akademia Techniczno-Artystyczna Nauk Stosowanych w Warszawie
ORCID: 0000-0003-3897-3580
dr inż. Małgorzata Leszczyńska-Domańska, prof. ATA, Akademia Techniczno-Artystyczna Nauk Stosowanych w Warszawie

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2025.09.28
Review paper / Artykuł przeglądowy

Abstract. The article presents the problems and challenges associated with the reuse of buildingmaterials in façade systems. Presenting the technical and functional characteristics of building products derived from demolitions and intended for reuse during the design and construction of the most common modern façade systems (ventilated façades, cladding walls, and cavity walls). The reuse of building materials in façade systems involves numerous technical issues that require detailed research. The decision to reuse building products in façade systems is possible after evaluating their technical properties in accordance with applicable standards and technical regulations. Laboratory testing of reused building materials is crucial to ensure the durability, safety, and energy efficiency of the designed façade systems.
Keywords: ventilated façades; cladding walls; cavity walls; reuse of building materials in façade systems; recycling.

Streszczenie. W artykule przedstawiono problemy i wyzwania związane z ponownym zastosowaniem materiałów budowlanych w systemach elewacyjnych. Omówiono cechy techniczno-użytkowe wyrobów budowlanych pochodzących z rozbiórek, planowanych do ponownego wykorzystania w projektowaniu i wykonawstwie najbardziej rozpowszechnionych we współczesnym budownictwie elewacji (ścian wentylowanych; ścian osłonowych i ścian szczelinowych). Powtórne zastosowanie materiałów budowlanych w systemach elewacyjnych wiąże się z wieloma problemami technicznymi, wymagającymi szczegółowych badań. Decyzja o powtórnym zastosowaniu wyrobów budowlanych w systemach elewacyjnych jest możliwa po dokonaniu oceny ich właściwości technicznych wg obowiązujących norm i przepisów technicznych. Badania laboratoryjne powtórnie wykorzystywanych materiałów budowlanych są kluczowe dla zapewnienia trwałości, bezpieczeństwa i efektywności energetycznej projektowanych systemów elewacyjnych.
Słowa kluczowe: elewacje wentylowane; ściany osłonowe; ściany szczelinowe; powtórne zastosowanie materiałów budowlanych w systemach elewacyjnych; recykling.

Literature
[1] EAD 090062-00-0404 Kits for external wall claddings mechanically fixed, 2018.
[2] Farell et al. Technical challenges and opportunities in realising a circular economy for waste photovoltaic modules. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 2020. DOI: 10.1016/j. rser. 2020.109911.
[3] Kopyłow O. Techniczne uwarunkowania wymiany okładzin włóknisto- -cementowych podczas remontów elewacji wentylowanych, Materiały Budowlane. 2023. DOI: 10.15199/33.2023.06.02.
[4] Kopyłow O. Ściany osłonowe. Konserwacja i naprawy. Rozdział książki: Naprawy i wzmocnienia konstrukcji budowlanych. Konstrukcje metalowe, posadzki przemysłowe, lekka obudowa, rusztowania. Monografia Wzmacnianie konstrukcji stalowych. Posadzki przemysłowe T. 3. 2025; s. 73-88. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego. ISBN: 978-83-67652-33-9.
[5] Marchwiński J. Fasady fotowoltaiczne. Technologia PVw architekturze. WSEiZ, 2012.
[6] PN-EN 12372:2022-08 Metody badań kamienia naturalnego – Oznaczanie wytrzymałości na zginanie pod działaniem siły skupionej.
[7] PN-EN 12467+A2:2018-06 Płyty płaskie włóknisto-cementowe –Właściwości wyrobu i metody badań.
[8] PN-EN 13830:2015-06 Ściany osłonowe. Norma wyrobu.
[9] PN-EN 14411:2016-09 Płytki ceramiczne – Definicja, klasyfikacja, właściwości, ocena i weryfikacja stałości właściwości użytkowych i znakowanie.
[10] PN-EN 771-1+A1:2015-10 Wymagania dotyczące elementów murowych – Część 1: Elementy murowe ceramiczne.
[11] PN-EN 771-1+A1:2015-10 Wymagania dotyczące elementów murowych – Część 1: Elementy murowe ceramiczne.
[12] Instrukcja ITB 341/96 Projektowanie i wykonywanie murowanych ścian szczelinowych.

Received: 12.05.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 12.05.2025 r.
Revised: 30.06.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 30.06.2025 r.
Published: 19.09.2025 / Opublikowano: 19.09.2025 r.

Materiały Budowlane 09/2025, strona 217-224 (spis treści >>)

Analysis of imperfections in ETICS systems based on the example ofmulti-family residential buildings in Katowice

Analiza imperfekcji systemu ETICS na przykładzie wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej z terenu Katowic

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Krause P., Sroka-Bizoń M., Terczyńska E. Analysis of imperfections in ETICS systems based on the example ofmulti-family residential buildings in Katowice. Materiały Budowlane. 2025. Volume 637. Issue 09. Pages 209-216. DOI: 10.15199/33.2025.09.27

dr hab. inż. Paweł Krause, prof. PŚ, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0002-8398-1961
dr inż. arch. Monika Sroka-Bizoń, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0003-1521-2287
dr inż. arch. Ewa Terczyńska, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0003-1152-3002

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2025.09.27
Case study / Studium przypadku

Abstract. The issue discussed in this study focuses on the analysis of imperfections in external wall insulation systems constructed using the light wet method. The study covers 93 multi-family residential buildings located in Katowice. As a result of macroscopic tests, different groups of imperfections in thermal insulation systems were identified and their scale was specified. The second part of the study is related to the analysis of a case study of point damage to the ETICS system based on destructive tests and numerical modelling.
Keywords: thermal imperfection; ETICS system; multi-family buildings.

Streszczenie. Problematyka przeprowadzonych badań skoncentrowana jest na analizie występujących imperfekcji systemu ociepleń ścian zewnętrznych, realizowanych metodą lekką-mokrą. Przedmiotem opracowania są 93 wielorodzinne budynki mieszkalne, zlokalizowane na terenie Katowic. W wyniku przeprowadzonych badań makroskopowych wyspecyfikowano zróżnicowane grupy imperfekcji systemów ociepleń z podaniem ich skali. Druga część opracowania związana jest z analizą przypadku punktowych uszkodzeń systemu ETICS, bazującą na badaniach niszczących i modelowaniu numerycznym.
Słowa kluczowe: imperfekcje cieplne; system ETICS; wielorodzinna zabudowa mieszkaniowa.

Literature
[1] GUS, Warunki mieszkaniowe w Polsce w świetle wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszka 2021; https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/ nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/warunki-mieszkaniowe-w- -polsce-w-swietle-wynikow-narodowego-spisu-powszechnego-ludnosci-i- -mieszkan-2021,5,2.html].
[2] Wojtkun G. Wielorodzinne budownictwo mieszkaniowe w Polsce. W cieniu wielkiej płyty. Przestrzeń i Forma; str. 179 – 181; https://yadda.icm. edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BPS1-0033- 0087/c/WOJTKUN.
[3] Dmochowska A, Guzal J, Nędzyński K. 10milionówszans, czyli jak termomodernizować budynki zwielkiej płytywPolsce. Raport Polskiej Izby Budownictwa, Polska Izba Budownictwa, 2024; https://pib.net.pl/images/termomodernizacja/ PIB_RAPORT_2024..
[4] Przybytek J., Osiedle Odrodzenia w Katowicach: 2990 mieszka w 134 blokach dla 8 tys. Ludzi. Miało być dla 140 tys.; https://katowice. naszemiasto. pl/osiedle-odrodzenia-w-katowicach-2990-mieszkan-w-134-blokach/ar/c3- -1762159.
[5] Zamorowska R, Sieczkowski J. Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych. Część C: Zabezpieczenia i izolacje. Zeszyt 8: Złożone systemy ocieplania ścian zewnętrznych budynków (ETICS) z zastosowaniem styropianu lub wełny mineralnej i wypraw tynkarskich; Instytut Techniki Budowlanej: Warszawa, 2023.
[6] Instytut Techniki Budowlanej (ITB). Instrukcja ITB nr 447/2009: Złożone Systemy Izolacji Cieplnej Ścian Zewnętrznych Budynków ETICS. Zasady Projektowania i Wykonywania; ITB: Warszawa, 2009.
[7] Instytut Techniki Budowlanej (ITB). Instrukcja ITB nr 418/2007: Bezspoinowy System Ocieplania Ścian Zewnętrznych Budynków; ITB:Warszawa, 2007.
[8] Instytut Techniki Budowlanej (ITB). Instrukcja ITB nr 334/2002: Bezspoinowy System Ocieplania Ścian Zewnętrznych Budynków; ITB:Warszawa, 2002.
[9] EAD 040083-00-0404. External Thermal Insulation Composite Systems (ETICS) with Renderings; European Organisation for Technical Assessment (EOTA): Brussels, Belgium, 2019; Published 2020.
[10] Krause P. Analiza imperfekcji cieplnych systemów ETICS z uwzględnieniem konwekcji wewnątrz ściany, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice, 2021.
[11] Krause P, Steidl T. Uszkodzenia i naprawy przegród budowlanych w aspekcie izolacyjności termicznej, PWN, Warszawa, 2017, s. 162.
[12] Brydak M. Systemy ociepleń ścian zewnętrznych budynków – problemy projektowe i wykonawcze, Izolacje, 4/2017.
[13] Gaciek P, Gaczek M, Krause P. Factors Influencing Adhesive BondingEfficiency in ETICS Application. Materials 2025; https://doi.org/10.3390/ma18174043.
[14] Krause P, Pokorska-Silva I, Kosobucki Ł. Determining Moisture Condition of External Thermal Insulation Composite System (ETICS) of an Existing Building, Materials. 2025. DOI: 10.3390/ma18030614.
[15] Ślusarek J, Orlik-Kożdoń B, Bochen J, Muzyczuk T. Impact of the imperfection of thermal insulation on structural changes of thin-layer facade claddings in ETICS, Journal of Building Engineering. 2020. DOI: 10.1016/j.jobe.2020.101487.
[16] Parracha J, Veiga R, Flores-Colen I, Nunes L. Toward the Sustainable and Efficient Use of External Thermal Insulation Composite Systems (ETICS): A Comprehensive Review of Anomalies, Performance Parameters, Requirements and Durability, Buildings. 2023. DOI: 10.3390/buildings13071664.
[17] Kubečková D. Regeneration of Panel Housing Estates from the Perspective of Thermal Technology, Sustainability and Environmental Context (Case Study of the City of Ostrava, Czech Republic), Sustainability. 2023. DOI: 10.3390/su15118449.
[18] Wójcik R. Mocowanie mechaniczne ociepleń w systemach ETICS – wymagania i praktyka wykonawcza. Inżynier Budownictwa. 2015; 9.
[19] Krause P. Klasyfikacja imperfekcji cieplnych systemu ETICS, Materiały Budowlane. 2022. DOI: 10.15199/33.2022.06.05.
[20] Dmochowski G, Berkowski P. Wybrane wady wykonawcze ocieplania budynków mieszkalnych metodą ETICS. Materiały Budowlane. 2015;. DOI: 10.15199/33.2015.09.47.
[21] PN-EN 15026:2008. Cieplno-wilgotnościowe właściwości użytkowe komponentów budowlanych i elementów budynku – Szacowanie przenoszenia wilgoci za pomocą symulacji komputerowej.

Received: 12.05.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 12.05.2025 r.
Revised: 07.07.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 07.07.2025 r.
Published: 19.09.2025 / Opublikowano: 19.09.2025 r.

Materiały Budowlane 09/2025, strona 209-216 (spis treści >>)

Impact of the heat transfer coefficient for heating and cooling in multifamily buildings in Poland

Wpływ współczynnika przenikania ciepła na ogrzewanie i chłodzenie budynków wielorodzinnych w Polsce

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Alsabry A., Szymański K., Backiel – Brzozowska B., Gortych M. Impact of the heat transfer coefficient for heating and cooling in multifamily buildings in Poland. Materiały Budowlane. 2025. Volume 637. Issue 09. Pages 201-208. DOI: 10.15199/33.2025.09.26

dr hab. inż. Abdrahman Alsabry, prof. UZ, Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Architektury i Urbanistyki
ORCID: 0000-0002-1732-041X
mgr inż. Krzysztof Szymański, Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska
ORCID: 0009-0001-3333-6323
dr inż. Beata Backiel-Brzozowska, Uniwersytet Białostocki, Instytut Budownictwa
ORCID: 0000-0002-0100-6557
dr inż. Marta Gortych, Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0001-5177-2287

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2025.09.26
Case study / Studium przypadku

Abstract. Improving the energy efficiency of multifamily buildings in Poland is important in view of increasing energy needs and climate change. The heat transfer coefficient of building envelope, which affects energy consumption for heating and cooling, is a key factor. The article analyses the risk of overheating in summer, which becomes more important as temperatures rise. It identifies the need to improve the thermal insulation of buildings to reduce energy consumption and the risk of overheating in summer.
Keywords: Thermal insulation of multi-family buildings; Building compactness; Climatic location; Net present value; Energy demand for heating and cooling

Streszczenie. Poprawa efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych w Polsce jest ważna wobec rosnących potrzeb energetycznych i zmian klimatycznych. Kluczowy jest współczynnik przenikania ciepła przegród zewnętrznych, wpływający na zużycie energii na ogrzewanie i chłodzenie. Artykuł analizuje ryzyko przegrzewania pomieszczeń latem, które nabiera znaczenia wraz ze wzrostem temperatur. Wskazano konieczność poprawy termoizolacji budynków, by ograniczyć zużycie energii i ryzyko przegrzewania w okresie letnim.
Słowa kluczowe: izolacyjność cieplna budynków wielorodzinnych; geometria bryły; lokalizacja klimatyczna; Wartość Bieżąca Netto (NPV); zapotrzebowanie na energię do celów ogrzewania i chłodzenia.

Literature
[1] European Commission. Proposal for a directive of the European Parliament and of the Council on the energy performance of buildings (recast). Brussel, 2021. https://eur-lex. europa. eu/legal-content/EN/TXT/? uri=CELEX: 52021PC0802.
[2] Ozel M. Effect of wall orientation on the optimum insulation thickness by using a dynamicmethod.Applied Energy. 2011; https://doi. org/10.1016/j. apenergy. 2011.01.049.
[3] Al-Homoud M. Performance characteristics and practical applications of common building thermal insulation materials. Building and Environmen. 2005; https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2004.05.013.
[4] Kurekci NA. Determination of optimuminsulation thickness for building walls by using heating and cooling degree-day values of all Turkey’s provincial centers. Energy and Buildings. 2016; https://doi.org/10.1016/j.enbuild. 2016.03.004.
[5] Özturan MK, Seyhan AK. Determination of optimum insulation thickness of building walls according to four main directions by accounting for solar radiation: A case study of Erzincan, Türkiye. Energy and Buildings. 2024; https://doi.org/10.1016/j.enbuild. 2023.113871.
[6] Axaopoulos PJ, Sakellariou EI, Panayiotou G. P, Kalogirou S. Evaluation of the optimum insulation thickness of building external walls and roof based on human thermal comfort criterion. Renewable Energy. 2025; https://doi.org/10.1016/j.renene.2025.123058.
[7] Axaopoulos I,Axaopoulos P, Gelegenis J. Optimuminsulation thickness for external walls on different orientations considering the speed and direction of thewind. Applied Energy. 2014; https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2013.12.008.
[8] Baglivo C, Congedo PM, Zacà I. Cost-optimal analysis and technical comparison between standard and high efficient mono-residential buildings in a warm climate. Energy. 2015; https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.02.062.
[9] Stazi F, Mastrucci A, Munafò P. Life cycle assessment approach for the optimization of sustainable building envelopes: An application on solar wall systems. Building and Environment. 2012.DOI: 10.1016/j.buildenv.2012.08.003.
[10] Regulation of the Minister of Infrastructure of 12 April 2002 on Technical Conditions,Which Should Correspond to the Buildings and Their Location- Technical Conditions-as Amended. https://isap.sejm.gov.pl/isap. nsf/download.xsp/WDU20220001225/O/D20221225..
[11] Pogorzelski JA, Rudczyk-Malijewska E. Optymalna izolacyjność cieplna przegród zewnętrznych. Materiały Budowlane. 2004 (377): 44 – 46.

Received: 17.04.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 17.04.2025 r.
Revised: 09.06.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 09.06.2025 r.
Published: 19.09.2025 / Opublikowano: 19.09.2025 r.

Materiały Budowlane 09/2025, strona 201-208 (spis treści >>)

Occupational safety and construction and operational solutions for green roofs

Bezpieczeństwo pracy a rozwiązania konstrukcyjne i eksploatacyjne dachów zielonych

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Dawczyński Sz. Occupational safety and construction and operational solutions for green roofs. Materiały Budowlane. 2025. Volume 637. Issue 09. Pages 192-200. DOI: 10.15199/33.2025.09.25

dr inż. Szymon Dawczyński, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0002-3937-3205

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2025.09.25
Review paper / Artykuł przeglądowy

Abstract. The paper addresses occupational safety in the context of the design, construction and operation of green roofs. Key design solutions to reduce occupational risks are presented, including belay systems, technical paths and edge protection. The specifics of operational work and the associated risks are also discussed. The need to integrate health and safety principles right from the design stage and the importance of systematic inspection and training of personnel was emphasised.
Keywords: green roofs; occupational safety; structural solutions; belay systems; roof infrastructure.

Streszczenie. Artykuł podejmuje problematykę bezpieczeństwa pracy w kontekście projektowania, wykonawstwa i eksploatacji dachów zielonych. Przedstawiono kluczowe rozwiązania konstrukcyjne ograniczające ryzyko zawodowe, w tym systemy asekuracyjne, ścieżki techniczne oraz zabezpieczenia krawędziowe. Omówiono także specyfikę prac eksploatacyjnych i związane z nimi zagrożenia. Podkreślono konieczność uwzględnienia zasad BHP już na etapie projektowania oraz znaczenie systematycznej kontroli i szkoleń dla personelu.
Słowa kluczowe: zielone dachy; bezpieczeństwo pracy; rozwiązania konstrukcyjne; systemy asekuracyjne; infrastruktura dachowa.

Literatura
[1] Oberndorfer E et al. Green Roofs as Urban Ecosystems: Ecological Structures, Functions, and Services. BioScience, 2007; 57 (10): 823–833.
[2] Berardi U, Ghaffarian Hoseini A, Ghaffarian Hoseini A. State‑of‑the‑art analysis of the environmental benefits of green roofs. Applied Energy, 2014; 115: 411–428.
[3] European Environment Agency (EEA). Urban sustainability and green infrastructure in Europe; 2023.
[4] Eurostat. Accidents at work statistics; 2023.
[5] Baxendale T, Jones O. Construction design and management safety regulations in practice – Progress and implementation. International Journal of Project Management, 2000; 18 (1): 33–40.
[6] Praca zbiorowa pod redakcją Palha P.: Green Roofs Technical Guide. Technical guide for design, construction and maintenance of green roofs. ANCV – Associação Nacional de Coberturas Verdes, 1st Edition, Porto, 2024.
[7] Green Roofs for Healthy Cities. Annual Green Roof Industry Survey; 2022.
[8] Raport Europe Green Roof Market Size & Outlook, 2024‒2030, https:// www.grandviewresearch.com/horizon/outlook/green‑roof‑market/ europe? utm, dostęp 20.06.2025r.
[9] Getter KL, Rowe DB. The role of green roofs in sustainable development. HortScience, 2006; 41 (5): 1276–1285.
[10] Speak AF et al. Impact of green roofs on global warming potential. Building and Environment, 2012; 48: 57–65.
[11] Berndtsson JC. Green roof performance towards management of runoff water quantity and quality: A review. Ecological Engineering, 2010; 36 (4): 351–360.
[12] Sailor DJ. A green roof model for building energy simulation programs. Energy and Buildings, 2008; 40 (8): 1466–1478.
[13] Van Renterghem T, Botteldooren D. Reducing the acoustical façade load from road traffic with green roofs. Building and Environment, 2009; 44 (5): 1081–1087.
[14] Dunnett N, Kingsbury N. Planting Green Roofs and Living Walls. Timber Press; 2008.
[15] PN-EN 795:2012 Ochrona przed upadkiem z wysokości – Urządzenia kotwiczące.

Received: 10.03.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 10.03.2025 r.
Revised: 05.05.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 05.05.2025 r.
Published: 19.09.2025 / Opublikowano: 19.09.2025 r.

Materiały Budowlane 09/2025, strona 192-200 (spis treści >>)

Multicriteria analysis for selecting priority roadwork locations in landslide-prone areas

Wielokryterialna analiza wyboru priorytetowych lokalizacji prac drogowych na terenach osuwiskowych

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Leśniak A., Skrzypczak I. Multicriteria analysis for selecting priority roadwork locations in landslide-prone areas. Materiały Budowlane. 2025. Volume 637. Issue 09. Pages 185-191. DOI: 10.15199/33.2025.09.24

dr hab. inż. Agnieszka Leśniak, prof. PK, Politechnika Krakowska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-4811-5574
dr hab. inż. Izabela Skrzypczak, prof. uczelni, Politechnika Rzeszowska, Wydział Budownictwa, Inżynierii Środowiska i Architektury
ORCID: 0000-0003-0978-3040

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2025.09.24
Case study / Studium przypadku

Abstract. The aim of this study was to determine the priorities for road maintenance and reconstruction works at three landslideprone locations in Tarnów district using a multi-criteria analysis method. The Analytic Hierarchy Process (AHP) method was applied using different rating scales, taking into account geotechnical, geological, physiographic, and hydrological criteria. The results enabled the identification of the highest-risk location requiring priority in road planning. The AHP method proved to be an effective decision-support tool for engineering applications under conditions of limited data availability.
Keywords: landslide areas; multi-criteria analysis; roadworks.

Streszczenie. W artykule omówiono zagrożenia realizacji prac drogowo-remontowych w trzech lokalizacjach osuwiskowych na terenie powiatu tarnowskiego, z wykorzystaniem metody analizy wielokryterialnej. W badaniach zastosowano metodę AHP z wykorzystaniem różnych skal ocen, uwzględniając kryteria geotechniczne, geologiczne, fizjograficzne oraz hydrologiczne. Wyniki umożliwiły identyfikację obszaru o najwyższym poziomie ryzyka, który powinien zostać uwzględniony przy planowaniu inwestycji drogowych. Metoda AHP potwierdziła swoją użyteczność jako narzędzie wspomagania decyzji inżynierskich w warunkach ograniczonej dostępności danych.
Słowa kluczowe: tereny osuwiskowe; analiza wielokryterialna; roboty drogowe.

Literature
[1] Skrzypczak I, Kokoszka W, Rojowski R, Kogut J. Zagrożenia infrastruktury komunikacyjnej na terenach osuwiskowych i zalewowych. Technika Transportu Szynowego – TTS. 2015; 12: 1385-1390.
[2] Gdzie występują osuwiska w Polsce? – Ministerstwo Klimatu i Środowiska – Portal Gov.pl (www.gov.pl); https://www.gov.pl/web/klimat/ gdzie-wystepuja-osuwiska-w-polsce#:~:text=Prace%, dostęp: maj 2024.
[3] Osuwiska – ciągłe zagrożenie, https://www.pgi.gov.pl/aktualnosci/display/ 9855-osuwiska-ciagle-zagrozenie.html, dostęp: maj 2024.
[4] Li D, Liao F, Wang L, Lin J, Wang J. Multi-Stage and Multi-Parameter Influence Analysis of Deep Foundation Pit Excavation on Surrounding Environment. Buildings. 2024; 14(1): 297. https://doi.org/10.3390/buildings14010297.
[5] Jermołowicz P. Sposoby zabezpieczania osuwisk – cz. II. Inżynier Budownictwa. 2018; 1: 70-74.
[6] Saaty TL. Axiomatic Foundation of the Analytic Hierarchy Process. Management Science. 1986; 32: 841–855.
[7] Saaty TL, Vargas LG. Uncertainty and Rank Order in the Analytic Hierarchy Process. European Journal of Operational Research, 1987; 32: 107–117.
[8] Emrouznejad A, Marra M. The state of the art development of AHP (1979–2017): A literature review with a social network analysis. International Journal of Production Research. 2017; 55(22), 6653-6675. https://doi.org/ 10.1080/00207543.2017.1334976.
[9] Mikhailov L. Deriving Priorities from Fuzzy Pairwise Comparison Judgements. Fuzzy Sets and Systems. 2003; 134(3): 365–385. https://doi. org/10.1016/S0165-0114(02)00383-4.
[10] Figueiredo K, Pierott R, Hammad AW, Haddad A. Sustainable material choice for construction projects: A Life Cycle Sustainability Assessment framework based on BIM and Fuzzy-AHP. Building and Environment, 2021; 196: 107805. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2021.107805.
[11] Skrzypczak I, Leśniak A. Wybór metody pomiarowej do inwentaryzacji obiektu zabytkowego z zastosowaniem AHP. Materiały Budowlane. 2022; 11 (603): 106-108. https://doi.org/10.15199/33.2022.11.29.
[12] Dziadosz A, Baczyński K, Rejment M, Wieczorek D. Wielokryterialna analiza porównawcza wybranych rozwiązań naprawczych jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Materiały Budowlane. 2022; 10 (602): 49-52. https://doi.org/10.15199/33.2016.12.19.
[13] Prusak A, Stefanów P. AHP – analityczny proces hierarchiczny. Budowa i analiza modeli decyzyjnych krok po kroku. Wydawnictwo C.H. Beck, 2014.

Received: 17.04.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 17.04.2025 r.
Revised: 12.06.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 12.06.2025 r.
Published: 19.09.2025 / Opublikowano: 19.09.2025 r.

Materiały Budowlane 09/2025, strona 185-191 (spis treści >>)

Probabilistic risk analysis of settlements of adjacent footings

Probabilistyczna analiza ryzyka osiadania sąsiadujących fundamentów

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Pieczyńska-Kozłowska J., Tesfaye Boru Y., Puła W. Probabilistic risk analysis of settlements of adjacent footings. Materiały Budowlane. 2025. Volume 637. Issue 09. Pages 176-184. DOI: 10.15199/33.2025.09.23

dr inż. Joanna Pieczyńska-Kozłowska, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0001-9304-7059
mgr inż. Yada Tesfaye Boru, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0002-9902-957X
prof. dr hab. inż. Wojciech Puła, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0002-2169-0739

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.  

DOI: 10.15199/33.2025.09.23
Original research paper / Oryginalny artykuł naukowy

Abstract. This study presents a probabilistic model for predicting the settlement of neighbouring foundations in soil with spatially varying characteristics. The Random Finite Element Method (RFEM) was applied to a two-layer subsoil. The study aims to analyse the influence of foundation spacing and random field rotation angle on settlement. The results demonstrate that field orientation influences the variance of settlements, while the mean values remain relatively stable. Estimating the risk of exceeding the serviceability limit (SGU) in compliance with Eurocode 7 is made possible by the use of probabilistic methods. These results enable the risk of exceeding the Serviceability Limit States (SLS) according to Eurocode 7 to be determined.
Keywords: neighbouring footing; settlement; RFEM; rotated anisotropy random field.

Streszczenie. W artykule przedstawiono model probabilistyczny prognozowania osiadania sąsiednich fundamentów posadowionych w gruncie o cechach przestrzennie zmiennych. W przypadku dwuwarstwowego podłoża gruntowego zastosowano metodę losowych elementów skończonych (Random Finite Element Method, RFEM). Celem pracy była analiza wpływu rozstawu fundamentów oraz kąta rotacji pól losowych na osiadanie. Wyniki wykazują wpływ orientacji pola na wariancję osiadania przy względnej stabilności wartości średnich. Zastosowanie metod probabilistycznych pozwala szacować ryzyko przekroczenia stanu granicznego użytkowalności (SGU) zgodnie z Eurokodem 7.
Słowa kluczowe: fundamenty sąsiadujące; osiadanie; metoda losowych elementów skończonych; obrócone anizotropowe pole losowe.

Literature
[1] Ghazavi M, Moghaddam PT, Dehkordi PF. Stochastic analysis for bearing capacity determination of shallow foundations on thin-tilted anisotropic soils. Int J Geomech. 2021;21(8):04021087. https://doi.org/10.1061/(ASCE) GM.1943-5622.0002107.
[2] Jamshidi Chenari R, Pourvahedi Roshandeh S, Payan M. Stochastic analysis of foundation immediate settlement on heterogeneous spatially random soil considering mechanical anisotropy. SN Appl Sci. 2019;1(6):684. https:// doi.org/10.1007/s42452-019-0684-0.
[3] PN-EN 1997-1:2008. Eurokod 7 – Projektowanie geotechniczne – Część 1: Zasady ogólne. Warszawa: Polski Komitet Normalizacyjny; 2008.
[4] Griffiths DV, Fenton GA, Manoharan N. Undrained bearing capacity of two-strip footings on spatially random soil. Int J Geomech. 2006;6(6):421–7. https://doi.org/10.1061/(ASCE)1532-3641(2006)6:6(421).
[5] Ghazavi M, Dehkordi PF. Interference influence on behavior of shallow footings constructed on soils, past studies to future forecast: A state-of-theart review. Transp Geotech. 2021;27:100502. https://doi.org/10.1016/j.trgeo. 2020.100502.
[6] Lloret-Cabot M, Fenton GA, Hicks MA. On the estimation of scale of fluctuation in geostatistics. Georisk. 2014;8(2):129–40. https://doi.org/10.10 80/17499518.2013.871189.
[7] Cami B, Javankhoshdel S, Phoon K-K, Ching J. Scale of fluctuation for spatially varying soils: estimation methods and values. ASCE-ASME J Risk Uncertain Eng Syst Part A Civ Eng. 2020;6(3):04020029. https://doi. org/10.1061/AJRUA6.0001083.
[8] Wang M-Y, Liu Y, Ding Y-N, Yi B-L. Probabilistic stability analyses of multi-stage soil slopes by bivariate random fields and finite element methods. Comput Geotech. 2020;122:103529. https://doi.org/10.1016/j.compgeo. 2020.103529.
[9] Ching J, Phoon K-K. Impact of autocorrelation function model on the probability of failure. J Eng Mech. 2019;145(4):04018123. https://doi. org/10.1061/(ASCE)EM.1943-7889.0001549.
[10] Zaskórski Ł, Puła W, Griffiths DV. Bearing capacity assessment of a shallow foundation on a two-layered soil using the random finite element method. In: Huang J, Fenton GA, Zhang L, Griffiths DV, editors. Geo-Risk 2017: Geotechnical risk assessment and management. Reston: ASCE; 2017. pp. 468–77.
[11] Kawa M. Zastosowania pól losowych do opisu anizotropowych ośrodków gruntowych w wybranych zagadnieniach geoinżynierii 2023. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
[12] Kawa M, Puła W, Truty A. Probabilistic analysis of the diaphragm wall using the hardening soil-small (HSs) model. Eng Struct. 2021;232:111869. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2021.111869.

Received: 17.04.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 17.04.2025 r.
Revised: 04.06.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 04.06.2025 r.
Published: 19.09.2025 / Opublikowano: 19.09.2025 r.

Materiały Budowlane 09/2025, strona 176-184 (spis treści >>)