CANASTOL

jrs.pl

Materiały Budowlane 05/2025, strona 140 (spis treści >>)

Uroczyste otwarcie laboratorium badań akustycznych wyrobów do wentylacji i klimatyzacji

24 kwietnia 2025 r., w Oddziale Śląskim Instytutu Techniki Budowlanej, odbyło się uroczyste otwarcie laboratorium akustycznego, które, jak podkreślił w słowie wstępnym dyrektor ITB dr inż. Robert Geryło, wiąże się z jubileuszem osiemdziesięciolecia działalności Instytutu. Powstał on w maju 1945 r. jako Instytut Badawczy Budownictwa, a od 1949 r. działa pod nazwą Instytut Techniki Budowlanej (ITB). W strukturze Instytutu jest pięć zakładów naukowo-badawczych, funkcjonujących w siedzibie głównej w Warszawie oraz trzech oddziałach – w Katowicach, Poznaniu i Pionkach.

Uroczyste otwarcie laboratorium. Wstęgę przecinają (od lewej): dr inż. Krzysztof Kuczyński, Zastępca Dyrektora ITB ds. Badań i Innowacji; mgr inż. Tomasz Trusewicz, Dyrektor Stowarzyszenia Polska Wentylacja; dr inż. Agnieszka Winkler-Skalna, Kierownik Zakładu Fizyki Cieplnej, Akustyki i Środowiska ITB; prof. dr hab. inż. Andrzej Garbacz, Przewodniczący Rady Naukowej ITB; dr inż. Robert Geryło, Dyrektor ITB 

Nowo otwarte laboratorium powstało jako odpowiedź na potrzeby rynku budowlanego oraz instalacyjnego dotyczące badań właściwości akustycznych wyrobów do wentylacji i klimatyzacji, których wyniki mogą być wykorzystane m.in. w Krajowych Ocenach Technicznych.

Podczas otarcia laboratorium zwrócono uwagę na konieczność zmniejszenia hałasu pochodzącego od wyposażenia technicznego budynków oraz zapoznano branżę instalacyjną z nową ofertą badawczą dedykowaną wyrobom do wentylacji i klimatyzacji.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele świata nauki, przemysłu i mediów. Uczestnicy zwiedzili laboratorium oraz zapoznali się z możliwościami nowych stanowisk badawczych. Poruszono także kwestie związane z koniecznością ograniczania hałasu oraz komfortem akustycznym w pomieszczeniach.

Laboratorium zostało wyposażone w układ dwóch pogłosowych komór badawczych o kubaturze 100 m3 oraz 200 m3 wraz z zestawem urządzeń pomiarowych, w których możliwe jest określenie mocy akustycznej elementów instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, takich jak kratki wentylacyjne, nawiewniki, wywiewniki, czerpnie, wyrzutnie, przepustnice, regulatory przepływu powietrza czy inne urządzenia wentylacyjne. Ponadto komory pogłosowe zostały umieszczone w dodatkowym pomieszczeniu wytłumiającym.

Komory pogłosowe w Laboratorium Badań Akustycznych ITB

Laboratorium przygotowane jest do wykonywania pomiarów z zadanym przepływem powietrza przez badane wyroby. Jak podkreśliła dr inż. Agnieszka Winkler-Skalna, Kierownik Zakładu Fizyki Cieplnej, Akustyki i Środowiska, wysokie standardy wykonywania badań zostały zapewnione przez:

• utrzymanie niskiego poziomu tła akustycznego przy jednowarstwowych ścianach komór;
• wibroizolację komór badawczych;
• kompensację ciśnienia powietrza wewnątrz komór w trakcie pomiarów wymagających przepływu powietrza;
• możliwość regulowania warunków klimatycznych.

Wyposażenie laboratorium umożliwia również wykonywanie badań naukowych oraz nawiązywanie współpracy z innymi jednostkami. W ITB prowadzone są badania i prace rozwojowe dotyczące szerokiego zakresu zagadnień technicznych, m.in. bezpieczeństwa i trwałości konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, wpływu na środowisko wewnętrzne i komfortu użytkowania obiektów, akustyki, efektywności energetycznej oraz zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych w budownictwie. Rocznie Instytut wydaje przeszło 3000 raportów z badań i ok. 500 Krajowych Ocen Technicznych, a także po kilkadziesiąt Europejskich Ocen Technicznych, np. w 2023 r. było ich 86, a w 2024 r. – 97.

Instytut Techniki Budowlanej jest największą jednostką badawczą, a także największą Jednostką Oceny Technicznej i certyfikującą, działającą w sektorze budownictwa w Polsce, rozpoznawalną w Europie i świecie. 

Materiały Budowlane 05/2025, strona 162 (spis treści >>)

I Międzynarodowa Konferencja Naukowo‑Techniczna PSRiBS

Polskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców i Biegłych Sądowych (PSRiBS) zorganizowało 21 marca 2025 r. I Międzynarodową Konferencję Naukowo‑Techniczną „Architekt, inżynier budownictwa, rzeczoznawca budowlany w procesie realizacji inwestycji związanych z budową obiektów cywilnych oraz obiektów specjalnych”, która odbyła się w Instytucie Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej im. Macieja Nałęcza PAN w Warszawie. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli rektorzy i dziekani wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz stowarzyszenia naukowo‑techniczne, a patronat medialny czasopisma branżowe, m. in. miesięcznik „Materiały Budowlane”. Udział w nim wzięło ok. 250 osób wśród których byli architekci, inżynierowie budownictwa, rzeczoznawcy budowlani oraz przedstawiciele uczelni wyższych, ośrodków naukowo‑badawczych i firm świadczących usługi w budownictwie.

Otwarcia Konferencji dokonali dr hab. inż. Adam Baryłka, prof. SGGW – Prezes PSRiBS, Wiceprzewodniczący Komitetu Organizacyjnego oraz mgr inż. arch. Dawid Rychta – Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego. Następnie dr hab. inż. Maciej Niedostatkiewicz, prof. Politechniki Gdańskiej wygłosił referat inauguracyjny pt. „Czy inżynier budownictwa musi być nieomylny?”, w którym analizował przyczyny dysfunkcji technicznych obiektów pod kątem trafności podejmowanych decyzji przez inżynierów budownictwa dotyczących sposobu i zakresu planowanych prac inwestycyjnych lub remontowo-budowlanych.

Obrady podzielono na trzy panele:

• I – inżynieria budowlana, zarządzanie i procesy inwestycyjne;
• II – architektura, przestrzeń i zrównoważony rozwój;
• III – technologie, bezpieczeństwo i nowoczesne rozwiązania w budownictwie oraz obiekty specjalne.

W bloku I zaprezentowano zagadnienia dotyczące projektowania i realizacji nawierzchni betonowej poddanej dużym obciążeniom od składowanych kontenerów, przy zwiększonym rozstawie szczelin dylatacyjnych z 5 do 7 m. Spowodowało to wzrost naprężeń wynikających ze skurczu oraz z oddziaływania termicznego w środku płyty i na jej krawędzi, ale zjawisko to ograniczono przez zastosowanie mieszanki betonowej ze zbrojeniem rozproszonym w postaci włókien. W efekcie zmniejszono łączną długość dylatacji o 30%, co przyspieszyło realizację prac i ograniczyło liczbę newralgicznych miejsc narażonych na uszkodzenia podczas eksploatacji. Omówiono także modelowanie i zarządzanie informacją o obiektach w procesie inwestycyjnym (BIM), dostosowywanie budynków do potrzeb użytkowników oraz rolę inżyniera budownictwa w procesie utrzymania stanu technicznego obiektów budowlanych. Podkreślono, że zaledwie w niewielkim stopniu do zarządzania obiektami wykorzystywane są modele BIM. Przedstawiono zagadnienia naprawy i ochrony betonu w świetle norm serii PN‑EN 1504 wraz z przykładami, innowacyjne rozwiązania techniczne stosowane w infrastrukturze kolejowej, podkreślając znaczenie automatyzacji i cyfryzacji oraz prefabrykację elementów żelbetowych i jej wpływ na przyspieszenie procesu budowy, a także metody monitorowania i oceny stanu technicznego obiektów oraz strategie zarządzania ich eksploatacją, mające na celu wydłużenie ich żywotności i poprawę bezpieczeństwa użytkowników.

Tematyka drugiego bloku dotyczyła aspektów architektonicznych, projektowania przestrzeni oraz zrównoważonego rozwoju w architekturze. Omówiono największe katastrofy budowlane w Polsce wraz z ich przyczynami. Zaznaczono, że większość z nich wynikała m.in. z zaniedbań i błędów popełnianych podczas projektowania obiektu i jego realizacji, niekontrolowanej ich destrukcji podczas użytkowania i zaniechania kontroli stanu technicznego oraz czynności konserwacyjnoremontowych. Prelegenci przedstawili prośrodowiskowe strategie projektowe wpływające na poprawę jakości życia i ochronę środowiska. Takie ekologiczne podejście w architekturze chroni środowisko oraz poprawia jakość życia mieszkańców przez tworzenie funkcjonalnych i estetycznych przestrzeni.

W ramach trzeciego bloku przedstawiono przepisy prawne dotyczące obiektów cywilnych i specjalnych oraz zaproponowano model ich realizacji. Zwrócono uwagę, że duża liczba uregulowań prawnych i brak spójnych przepisów powodują, że proces realizacji takich obiektów jest długotrwały i obarczony ryzykiem niepowodzenia. Kluczowym zagadnieniem w realizacji np. schronów jest układ funkcjonalny, konstrukcyjny oraz instalacje wewnętrzne. Omówiono zasady projektowania i planowania tego typu obiektów na podstawie dotychczasowych doświadczeń. Schrony mają zabezpieczać ludzi przed działaniem środków rażenia i dlatego należy stosować rozwiązania zweryfikowane w praktyce inżynierskiej. Ponadto na przykładzie pożaru budynku produkcyjno‑magazynowego analizowano bierne zabezpieczenia przeciwpożarowe. Podkreślono jak istotny jest właściwy podział obiektu na odrębne strefy pożarowe, bowiem przyczynia się on do ograniczenia rozwoju pożaru na cały obiekt, a w efekcie zmniejszenia strat materialnych. Zaprezentowano też próbę określenia możliwości adaptacji garażu podziemnego na potrzeby budowli ochronnej. Wskazano na brak rozwiązań prawnych, które umożliwiałyby zwiększenie liczby miejsc ochronnych dla ludności cywilnej. Stosowane w garażach rozwiązania wentylacji często nie spełniają wymagań stawianych budowlom ochronnym. Istnieje również wiele innych ograniczeń, które uniemożliwiają szybką adaptacje tego typu budynków na cele obrony cywilnej.

Ewelina Kowałko 

Materiały Budowlane 05/2025, strona 161 (spis treści >>)

Aktualne zagadnienia budownictwa komunikacyjnego

 5 – 7marca br. odbyło się w Starych Sadach k. Mikołajek XVI Seminarium techniczne „Aktualne zagadnienia budownictwa komunikacyjnego”, zorganizowane przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP O/Białystok (SITK RP O/Białystok), we współpracy z Instytutem Inżynierii Lądowej Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku Politechniki Białostockiej, białostockim oddziałem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), Podlaskim Zarządem Dróg Wojewódzkich oraz Zarządem Dróg Miejskich przy Urzędzie Miejskim w Białymstoku, pod patronatem medialnym m. in. Miesięcznika MATERIAŁY BUDOWLANE. Spotkania te od lat cieszą się dużym zainteresowaniem zarówno prelegentów, jak i uczestników, którzy przyjeżdżają z całej Polski. Tym razem również dopisała frekwencja. W seminarium uczestniczyło ponad 200 osób, wśród których byli przedstawiciele świata nauki i rynku budowlanego, m.in.: zajmujący się projektowaniem, budową i utrzymaniem dróg; inżynierią ruchu; ochroną środowiska; a także przedstawiciele administracji drogowej. Seminarium podzielono na 6 sesji tematycznych:

• I – Rozwój sieci drogowej i kolejowej w Polsce północno-wschodniej;
• II – Inżynieria ruchu i projektowanie dróg;
• III – Wybrane problemy technologiczne w budownictwie;
• IV – Współczesne wyzwania klimatyczne i środowiskowe w budownictwie komunikacyjnym;
• V – Obiekty inżynierskie i geotechnika;
• VI – Zagadnienia prawne, techniczne i środowiskowe.

Od lewej: dr inż. Marek Motylewicz, przewodniczący komitetu organizacyjnego oraz prof. dr hab. inż. Władysław Gardziejczyk, koordynator merytoryczny seminarium Fot. archiwum SITK O/Białystok 

Dobierając tematykę referatów, skupiono się na zagadnieniach istotnych na wszystkich etapach procesu inwestycyjnego, a więc od projektowania, przez realizację, po utrzymanie i zarządzanie. Koordynatorem merytorycznym seminarium był prof. dr hab. inż. Władysław Gardziejczyk. Seminarium otworzył dr inż. Marek Motylewicz, Przewodniczący komitetu organizacyjnego, Prezes SITK RP O/Białystok, i podsumował 15 dotychczasowych edycji, podczas których naukowcy z Politechniki Białostockiej wygłosili aż 41 referatów nakowo-technicznych. W pierwszej sesji omówiono plany rozwoju infrastruktury drogowej i kolejowej w województwach podlaskimi warmińsko-mazurskim. Następnie odbył się panel dyskusyjny pt. „Sieć transportowa Polski północno- wschodniej –możliwości, zagrożenia i wyzwania”, którego moderatorem był Marek Motylewicz, a udział w nim wzięli: Krzysztof Barbachowski – Dyrektor Podlaskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Białymstoku,, Cezary Cieślukowski – Przewodniczący Sejmiku Województwa Podlaskiego, Damian Kniaź – Dyrektor Projektu Rail Baltica w Centrum Realizacji Inwestycji PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Maciej Gorysz – Inżynier kontraktu na budowach obwodnic Suchowoli i Sztabina w ciągu DK8, Bartosz Ignatowski – Naczelnik Wydziału Monitorowania Inwestycji Drogowych GDDKiA Oddział Białystok oraz Jarosław Kaczor – Zastępca Dyrektora ds. inwestycji GDDKiA Oddział Olsztyn. Ożywiona dyskusja dotyczyłam.in. przebiegu dróg S16 oraz S8 na północ od Białegostoku, linii kolejowej E75 Rail Baltica Białystok – Ełk, a także problemów inwestycyjnych wynikających z ochrony środowiska oraz braków kadrowych. Dyskutowano także, czy i jak innowacyjne materiały i technologie mogą wpłynąć na realizację inwestycji.

Kolejne dwa dni obrad wypełniło 5 sesji tematycznych, podczas których wygłoszono ok. 25 referatów. Dotyczyły one projektowania z użyciem BIM, zastosowania narzędzi GIS w budownictwie infrastrukturalnym oraz zarządzania zdarzeniami na sieci dróg krajowych. Zaprezentowano także wyniki kontroli NIK dotyczące jakości robót na drogach samorządowych oraz propozycję nowych wytycznych budowlano- -utrzymaniowych dróg samorządowych i wpływ wybranych materiałów/wyrobów na trwałość nawierzchni. Omówiono skutki oraz stan obiektów inżynierskich po powodzi z 2024 r. i podejmowane działania w celu oceny ich stanu technicznego oraz naprawy, a także sposoby szybkiego przywrócenia komunikacji po przejściu żywiołu, m.in. mosty wojskowe, efektywne technologie poprawy parametrów gruntów, metody optymalizacji konstrukcji gruntowo-powłokowych, wpływ charakterystyki nawierzchni drogowej na jej hałaśliwość, a także zagadnienia dotyczące zmian w projektowaniu infrastruktury drogowej. Ostatnia sesja poświęcona była ochronie przyrody podczas budowy, remontu i przebudowy obiektów.

Wydarzenie uświetniła uroczysta kolacja z występem tatarskiego zespołu taneczno- wokalnego „Buńczuk”, turniej kręgli i bilarda oraz koncert zespołu „Dobre wrażenie” kierowanego przez Wojciecha Straszyńskiego.

Ewelina Kowałko 

Materiały Budowlane 05/2025, strona 158 (spis treści >>)

Apel o przyspieszenie prac legislacyjnych dotyczących transportu i magazynowania CO2 na lądzie

8 kwietnia br. podczas konferencji prasowej, zorganizowanej przez Stowarzyszenie Producentów Cementu (SPC), która odbyła się w Warszawie, poinformowano o skierowaniu listu otwartego do Premiera RP Donalda Tuska, Minister Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski, Wiceministrów Klimatu i Środowiska Krzysztofa Bolesty i Krzysztofa Galosa, Ministra Rozwoju i Technologii Krzysztofa Paszyka oraz Wiceministra tego resortu Michała Jarosa, w którym branża cementowa apeluje o przyspieszenie działań legislacyjnych dotyczących transportu i magazynowania CO2 onshore. W liście tym z całą mocą podkreślono, że w 2034 r. definitywnie kończą się bezpłatne uprawnienia do emisji CO2, z których korzystają obecnie energochłonne sektory przemysłu. Jest to więc data, przed którą cementownie muszą wybudować i uruchomić instalacje CCS do wychwytywania dwutlenku węgla. Są na to gotowe, ale w związku z tym, że koszt takiej inwestycji w przypadku jednej cementowni szacuje się na 400 – 500 mln USD, producenci cementu muszą mieć gwarancje odbioru wychwyconego i skroplonego CO2.

Najlepszym rozwiązaniem byłby transport CO2 rurociągami i magazynowanie go w strukturach geologicznych na lądzie, ale to wymaga zmian legislacyjnych, na które czeka nie tylko przemysł cementowy, ale także inne branże energochłonne w Polsce. Jak twierdzą eksperci, na budowę instalacji przesyłowych i magazynów CO2 potrzeba 8 – 10 lat, dlatego też przedstawiciele branży cementowej mówią otwarcie: dla nas 2034 r. jest tak naprawdę pojutrze, a wciąz nie ma nawet przepisów prawnych, aby takie działania można było rozpocząć. Zdaniem przedstawicieli Stowarzyszenia Producentów Cementu wdrożenie technologii CCS, to jedyna droga do dekarbonizacji sektora cementowego i utrzymania konkurencyjności produkcji cementu w Polsce.

Postulaty przemysłu cementowego

W ostatnich trzydziestu latach zainwestowano przeszło 12 mld zł w modernizację cementowni w Polsce. Inwestycje te wpłynęłym.in. na zmniejszenie emisji CO2 o ponad 30% w porównaniu z 1990 r. – dzięki dekarbonizacji procesu produkcji cementu. Niestety lepszych efektów osiągnąć nie można, mimo że obecnie w cementowniach średnio 80% paliw kopalnych zastąpiono paliwami alternatywnymi pochodzącymi z odpadów, ponieważ nie da się wyeliminować emisji procesowej. W tej sytuacji jeśli nie zostaną stworzone warunki do wdrożenia i rozwoju technologii CCS, przemysł cementowy w Polsce przestanie być konkurencyjny – stwierdził Włodzimierz Chołuj, Członek Zarządu SPC, Prezes Zarządu CEMEX Polska podczas spotkania prasowego i podkreślił, że konieczne jest jak najszybsze stworzenie ram prawnych na poziomie krajowym, a także zapewnienie infrastruktury do transportu oraz miejsc magazynowania CO2. Tymczasem admnistracja rządowa działa bardzo wolno.W2023 r. wprowadzono unormowania prawne dotyczące składowania CO2 na lądzie i od tamtej pory nic się nie dzieje – stwierdził Prezes Chołuj. W liście otwartym do Premiera RP i wymienionych wcześniej ministrów branża cementowa wystąpiła więc o przedstawienie rozwiązań i harmonogramu realizacji następujących postulatów, kluczowych do utrzymania konkurencyjności polskiego przemysłu, nie tylko cementowego, ale wszystkich sektorów objętych Europejskim Systemem Handlu Emisjami (EU, ETS), a mianowicie:

• usankcjonowanie technologii CCS w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu do 2023 r.;
• nowelizacja Polityki Energetycznej Polski do 2040 r., z uwzględnieniem wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną w przemyśle;
• opracowanie Krajowej Strategii Dekabronizacji Sektorów Energochłonnych i zarządzania sekwestracją CO2 oraz jego wykorzystaniem w gospodarce;
• przyspieszenie prac nad rozporządzeniem do Ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze w sprawie obszarów, gdzie dopuszcza się magazynowanie CO2, uwzględniając lokalizację cementowni;
• aktualizacja Ustawy Prawo Energetyczne, która określi warunki wykonywania i kontrolowania działalności polegającej na przesyłaniu CO2 w celu jego podziemnego magazynowania;
• opracowanie dokumentu (np. specustawy), który określi zasady i przyspieszy proces budowy sieci transportowej (rurociągów);
• przygotowanie dokumentu (np. nowej ustawy), regulującego kwestie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu i magazynowania CO2, w tym określającego zasady równego i niedyskryminującego dostępu do nich;
• opracowanie dokumentu, który określi status wychwyconego CO2 jako produktu (nadanie nowego kodu CN), aby rozróżnić go od gazów technicznych, co umożliwi transport i magazynowanie;
• rozpoczęcie prac nad wdrożeniem tzw. Kontraktu Różnicowego, czyli mechanizmu wsparcia rozwoju rynku CO2 w Polsce w przypadku sektorów, które będą rozwijać stosowanie technologii neutralnych emisyjnie. 

Stanowisko branży cementowej dotyczące technologii CCS popiera Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP), który wystosował Memorandum zatytułowane Bez rozwoju infrastruktury wychwytu i magazynowania CO2 utracimy w Europie niektóre gałęzie przemysłu. Podkreślono w nim, że jeśli nie nastąpi szybkie skoordynowanie działań w celu rozwiązania problemu emisji CO2 w procesach produkcyjnych, to zniszczymy kilka branż energochłonnych na drodze do osiągnięcia przez UE celów emisyjnych. Od tego zależy przyszłość nie tylko tych gałęzi przemysłu, ale całej gospodarki. Nie mamy dekady na decyzje, mamy dekadę na wdrożenie technologii CCS – stwierdziła Emilia Szczukowska ze Związku Przedsiębiorców i Pracodawców podczas konferencji prasowej.

Polityka klimatyczna UE zakłada zerowy bilans emisji CO2, ale bez technologii CCS nie jest on możliwy do osiągnięcia. To stanowisko ZPP mocno wybrzmiało w Memorandum. Ponadto podkreślono, że aby inwestycje w technologie CCS mogły się w Polsce rozwijać, konieczne jest wdrożenie wielu działań legislacyjnych, finansowych oraz rynkowych. Poza wskazanymi przez SPC w liście otwartym, w Memorandum ZPP wymieniono jeszcze wiele innych, takich jak m.in. ustanowienie krajowych mechanizmów wsparcia finansowego dla technologii CCS z funduszy unijnych i krajowych, zapewnienie odpowiedniej ilości energii elektrycznej do zasilania instalacji CCS z uwzględnieniem szacowanego wzrostu zapotrzebania na ten cel, czy przyznanie przemysłowi cementowni statusu branży energochłonnej.

W Polsce najdroższa energia w UE

Obecnie przeszło 35% kosztów produkcji cementu w Polsce stanowi energia elektryczna, która jest dla przemysłu najdroższa w całej Unii Europejskiej – wynika z danych Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu. Jak podkreślił Marek Majcher, Członek Zarządu Cement Ożarów podczas konferencji prasowej, taka sytuacja oraz brak pomocy państwa i programów wsparcia już obecnie stawia cementownie w Polsce w bardzo trudnym położeniu. Tymczasem po uruchomieniu instalacji CCS zużycie energii elektrycznej może się zwiększyć nawet o 200%, dlatego też uwzględnienie przemysłu cementowego na liście sektorów uprawnionych do rekompensaty w ramach EU, ETS, ma fundamentalne znaczenie, aby zapobiec postępującej utracie konkurencyjności – twierdzą przedstawiciele SPC. Jednocześnie proponują wsparcie Krajowego Systemu Elektroenergetycznego przez tzw. magazynowanie energii w cemencie. Pozwoliłoby to producentom zagospodarować nadwyżkę energii z OZE – powiedział Marek Majcher.

Cementy niskoemisyjne i ich stosowanie

Producenci cementu planują osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r. i systematycznie wprowadzają na rynek produkty niskoemisyjne, tzn. o obniżonym śladzie węglowym, aby dekarbonizować budownictwo. Jak podkreślił prof. Jan Deja, Dyrektor Wykonawczy SPC, dekarbonizacja budownictwa, to jednak praca zbiorowa wszystkich interesariuszy procesu budowlanego, począwszy od producentów wyrobów budowlanych, przez decydentów i regulatorów rynku, projektantów oraz architektów, po wykonawców i inwestorów.

Cementy niskoemisyjne to takie, w których klinkier, odpowiedzialny za 63% emisji CO2 powstającej przy produkcji cementu, zastępowany jest dodatkami zmniejszającymi emisję CO2. Potwierdzeniem tego są następujące dane: przy produkcji 1 tony cementu CEM I (bez dodatków) powstaje 710 kg CO2, cementu CEM II (z dodatkami) – 571 kg, a CEM III – 405 kg CO2. Beton wytwarzany na bazie cementów o niskim śladzie węglowym, ma właściwości porównywalne z betonem zawierającym cement czystoklinkierowy i może być stosowany we wszystkich rodzajach budownictwa, a więc mieszkaniowym, użyteczności publicznej oraz infrastrukturalnym. Jak stwierdził podczas konferencji prasowej Bogusław Lasek, Dyrektor Marketingu i R&D Holcim Polska, kryterium śladu węglowego powinno być wprowadzone w tzw. zielonych zamówieniach publicznych, które są już wdrażane w Unii Europejskiej. Branża cementowa postuluje, aby przyspieszyć wprowadzenie takich certyfikatów w Polsce, skoro krajowe prawodawstwo jest dostosowywane do regulacji obowiązujących w UE. Jest to naturalna konsekwencja dekarbonizacji przemysłu cementowego. Ponadto potrzebne jest w naszym kraju określenie, w jaki sposób należy wykorzystywać „zielone” materiały budowlane, dlatego też branża cementowa proponuje m.in.:

• wdrożenie zielonych zamówień publicznych, w których premiowane będą lub bezwzględnie wymagane produkty i technologie niskoemisyjne;
• stworzenie zachęt do stosowania w procesie budowlanym materiałów, w tym cementów i betonów o obniżonym śladzie węglowym, co wpisuje się w dekarbonizację budownictwa;
• wprowadzenie uregulowań prawnych, które będą premiowały stosowanie zdekarbonizowanych technologii i materiałów;
• wprowadzenie przez zamawiających obowiązku dostarczania deklaracji środowiskowej (EPD) materiałów budowlanych przez dostawców.

Obecnie w naszym kraju zielone zamówienia stanowią maksymalnie kilka procent zamówień publicznych pomimo tego, że producenci mają w ofercie niskoemisyjne cementy i betony. Brakuje jednak zachęt dla inwestorów i wykonawców do ich stosowania.

W Polsce mija w tym roku 30 lat od rozpoczęcia budowy pierwszego betonowego odcinka autostrady. W tym czasie powstało 1194,29 km dróg ekspresowych i autostrad. Obecnie trwa budowa 78,5 km i dopiero teraz po raz pierwszy zastosowano cement niskoemisyjny na dwóch nowych odcinkach autostrady A2. Optymistyczne jest jednak to, że cement, a właściwe beton o niskim śladzie węglowym jest wykorzystywany coraz częściej w budownictwie mieszkaniowym i biurowym.

Krystyna Wiśniewska 

Materiały Budowlane 05/2025, strona 159-160 (spis treści >>)

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnia Trwałe wbudowanie w obiekt w kontekście pojęcia wyrób budowlany

Trwałe wbudowanie w obiekt budowlany oznacza, że wyrób budowlany lub zestaw wyrobów pozostaje w danym obiekcie po zakończeniu robót budowlanych. Przepisy o wyrobach budowlanych, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 305/2011 oraz ustawa o wyrobach budowlanych posługują się pojęciem wyrób budowlany, które zostało zdefiniowane w wymienionym rozporządzeniu. Zgodnie z nim, wyrób budowlany oznacza: każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w odniesieniu do podstawowych wymagań, dotyczących obiektów budowlanych. 

Materiały Budowlane 05/2025, strona 157 (spis treści >>)

Przedawnienie roszczeń z tytułu nienależytego wykonania umowy o prace projektowe

dr Joanna Głowacka

Mimo upływu kilkudziesięciu lat od transformacji ustrojowej i związanej z nią reformy przepisów prawa, w tym przepisów kodeksu cywilnego, nadal pozostają obszary, które nie doczekały się kompleksowej regulacji prawnej uwzględniającej potrzeby obrotu gospodarczego. Dotyczy to przede wszystkim umowy o roboty budowlane i umowy o prace projektowe. Brak kompleksowej regulacji prawnej tych umów zastępowany jest doraźnymi zmianami w kodeksie cywilnym, dotyczącymi jedynie wybranych aspektów umów (w przypadku umowy o roboty budowlane) oraz próbą rozwiązania problemów za pomocą wykładni obowiązujących przepisów prawa (w przypadku umowy o prace projektowe). 

Materiały Budowlane 05/2025, strona 153-156 (spis treści >>)

Dlaczego w wielu krajach zarabia się więcej niż w Polsce i co możemy z tym zrobić?

To pytanie towarzyszy nam od lat, a jednak wciąż nie traci na aktualności. Zadają je sobie ludzie w różnym wieku, z różnych środowisk – zarówno ci, którzy dopiero wchodzą na rynek pracy, jak i ci, którzy przepracowali już wiele lat i wciąż czekają na realną poprawę swojej sytuacji. Jedni pogodzili się z myślą, że tak po prostu jest. Inni próbują coś zmienić, wyjeżdżając za granicę w poszukiwaniu lepszych warunków życia. 

 Zobacz więcej / Read more >>

Materiały Budowlane 05/2025, strona 151-152 (spis treści >>)