Problematyka ochrony i konserwacji zabytkowych pieców kaflowych z końca XIX wieku

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Janicka-Świerguła K. The issue of protection and conservation of historic tiled stoves from the end of the 19th century. Materiały Budowlane. 2026. Volume 650. Issue 10. Pages 76-85. DOI: 10.15199/33.2026.10.09

dr inż. arch. Katarzyna Janicka-Świerguła, Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0002-4536-3679

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2026.10.09
Case study / Studium przypadku

Abstract. This article addresses the issue of preserving the historic tiled stoves in theWeinbergs’ tenement house in Łódź. On-site investigations, archival research and documentation have made it possible to identify their architectural merits and assess the extent of their damage. Analyses of iconographic materials and inventory records formed the basis for the development of designs to recreate lost details. The conservation methods implemented confirmed the effectiveness of the adopted methodology in the process of preserving artistic craftsmanship.
Keywords: tiled stove; conservation of industrial heritage; reconstruction; monument.

Streszczenie. Artykuł porusza problematykę ochrony zabytkowych pieców kaflowych w kamienicy Weinbergów w Łodzi. Badania in situ, kwerenda archiwalna oraz dokumentacyjna pozwoliły na identyfikację ich walorów architektonicznych i ocenę stopnia zniszczenia. Analizy materiałów ikonograficznych i kart ewidencyjnych stały się podstawą do opracowania projektów odtworzenia utraconych detali. Wdrożone metody konserwatorskie potwierdziły skuteczność przyjętej metodyki w procesie ratowania rzemiosła artystycznego.
Słowa kluczowe: piec kaflowy; konserwacja zabytków techniki; rekonstrukcja; zabytek.

Literature
[1] https://www.dacer.pl/historia-piecow-kaflowych. php.
[2] Taranta I. Architektura mówiąca – piece kaflowe typu berlińskiego w białostockich willach i pałacach, obecnych siedzibach Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Białymstoku i Muzeum Podlaskiego Białymstoku. Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego. 2025; 31: 47.
[3] Semków J, Wojnowska W. Piece kaflowe z XIX i XX wieku z terenu dawnych Prus i Pomorza. W: Dąbrowska M, Karwowska H, redaktorzy. Średniowieczne i nowożytne kafle. Regionalizmy – podobieństwa – różnice. Białystok; 2007. s. 194–195.
[4] Księga wieczysta nieruchomości KW. 1352 rep. 2385, t. I-III. Łódź: Archiwum Państwowe w Łodzi.
[5] Ostaszewski T. Badania stratygraficzne kamienicy przy ul. Traugutta 12 w Łodzi. Ksawerów; 2008. s. 2–3.
[6] Białkowska M, Krzemiński S. Biała karta ewidencyjna kamienicy przy ul. Traugutta 12 w Łodzi. Łódź: Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Łodzi; 1985.
[7] Burdzy M, Grzybek M. Dane o realizacji konserwatorskiej pieca kaflowego nr 1 przy ul. R. Traugutta 12 w Łodzi. Szczecin; 2022.
[8] Burdzy M, Grzybek M. Dane o realizacji konserwatorskiej pieca kaflowego nr 6 przy ul. R. Traugutta 12 w Łodzi. Szczecin; 2022.
[9] Burdzy M, Grzybek M. Dane o realizacji konserwatorskiej pieca kaflowego nr 7 przy ul. R. Traugutta 12 w Łodzi. Szczecin; 2022.
[10] Burdzy M, Grzybek M. Dane o realizacji konserwatorskiej pieca kaflowego nr 9 przy ul. R. Traugutta 12 w Łodzi. Szczecin; 2022.

Received: 01.07.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 01.07.2026 r.
Revised: 24.08.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 24.08.2026 r.
Published: 21.10.2026 / Opublikowano: 21.10.2026 r.

Materiały Budowlane 10/2026, strona 76-85 (spis treści >>)