logo

e-ISSN 2449-951X
ISSN 0137-2971
Pierwotna wersja - elektroniczna
Pierwotna wersja językowa - angielska

100 punktów za artykuły naukowe!

Zgodnie z Komunikatem Ministra Nauki z 5 stycznia 2024 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, autorzy za publikację artykułów naukowych w miesięczniku „Materiały Budowlane” z dyscyplin: inżynieria lądowa, geodezja i transport; architektura i urbanistyka; inżynieriamateriałowa; inżynieria chemiczna; inżynieria mechaniczna, a także inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, otrzymują 100 pkt.

Optymalizacja Metody Histerezy Kapilarnej w wykonywaniu iniekcyjnych przepon przeciwwilgociowych

mgr Tomasz Matuszewski, SILTEN POLSKA Sp. z o.o. Sp.k.

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

W artykule omówiono rozwój oraz obecny etap badań nad optymalizacją Metody Histerezy Kapilarnej (MHK) i opracowaniem urządzenia MHK2.0, przeznaczonego do pracy w warunkach rzeczywistych, przede wszystkim w obiektach zabytkowych. Zaprezentowano genezę rozwiązania, założenia procesowe oraz wykorzystanie zjawiska histerezy kapilarnej w ośrodkach porowatych, a także zakres badań przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych oraz naukowe przesłanki dalszej weryfikacji metody. 

Literatura
[1] vanGenuchtenMTh.:Aclosed-formequation for predicting the hydraulic conductivity of unsaturated soils. Soil Sci. Soc.Am. J., 1980, 44, s. 892–898.
[2] MualemY.Anewmodel for predicting the hydraulic conductivity of unsaturated porousmedia. Water Resour. Res., 1976, 12, s. 513–522.
[3] Bear J. Dynamics of Fluids in Porous Media. Elsevier, New York 1972.
[4] GrosmanA, Ortega C. Capillary condensation in porous materials. Langmuir, 2008, 24 (8), s. 3977–3986.
[5] PetersA, Iden SC, DurnerW. Prediction of absolute unsaturated hydraulic conductivity – comparison of four different capillary bundlemodels. Hydrol. Earth Syst. Sci., 27, 4579–4593, 2023.
[6] Monczyński B. Skuteczność wtórnych hydroizolacji poziomych wykonywanych metodą iniekcji chemicznej. Rozprawa doktorska, Politechnika Poznańska, 2021.
[7] EckertW. i in.: Optymalizacja metod konserwacji. Zagadnienie nierównowagi wilgotnościowej w obiektach zabytkowych. Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa 2022.

Materiały Budowlane 03/2026, strona 77-78 (spis treści >>)

Membrany dedykowane do współpracy z piankami termoizolacyjnymi PUR

Od września 2023 r. prowadzone są w laboratorium firmy Marma Polskie Folie badania paroprzepuszczalności połączenia membran wstępnego krycia (MWK) z natryskowymi termoizolacjami poliuretanowymi (PUR). Główna część badań koncentruje się na piankach otwartokomórkowych (OKPUR). Badania polegają na analizie paroprzepuszczalności próbek, w których pianka OKPUR została natryśnięta na różne rodzaje membran MWK, produkowanych przez firmę Marma Polskie Folie. Pierwsze wyniki badań zostały opublikowane w grudniu 2023 r. [1]. 

Literatura
[1] Patoka K. Badanie połączenia MWK z natryskowymi piankami PUR. Materiały Budowlane. 2023; 616 (12): 95 ÷ 96.
 

www.marma.com.pl

  Zobacz więcej / Read more >> 

Materiały Budowlane 03/2026, strona 76 (spis treści >>)

Hydroizolacja i termoizolacja budynków niepodpiwniczonych posadowionych na płycie fundamentowej

mgr inż. Maciej Rokiel, Rzeczoznawca Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych
mgr inż. Jakub Jędrzejczak, Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Pierwotnie taki sposób posadowienia stosowany był w przypadku budynków podpiwniczonych, przy obciążeniu wodą pod ciśnieniem, natomiast od pewnego czasu stosuje się go często przy projektowaniu i wykonywaniu jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Pokazany na rysunku 1 schemat jest typowym układem powłok wodochronnych w przypadku obiektu podpiwniczonego posadowionego na płycie. Cechą charakterystyczną takiego rozwiązania jest izolacja pod płytą denną. Oznacza to, że nie ma jednego z najbardziej krytycznych detali, występujących przy posadowieniu na ławach, czyli połączenia izolacji podłogi (izolacja ta znajduje się na płycie podłogi na gruncie) z izolacją na ławach fundamentowych. 

Literatura
[1] Rokiel M. Poradnik. Hydroizolacje w budownictwie. Projektowanie. Wykonawstwo, wyd. III, Grupa MEDIUM, Warszawa 2019.
[2] Rokiel M. Hydroizolacje podziemnych części budynków i budowli. Projektowanie i warunki techniczne wykonania i odbioru robót. wyd. IV, Grupa Medium 2019.
[3] PN-ISO 2394:2000 Ogólne zasady niezawodności konstrukcji budowlanych.
[4] PN-EN 13164+A1:2015-03Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie – Wyroby z polistyrenu ekstrudowanego (XPS) produkowane fabrycznie – Specyfikacja.
[5] Merkblatt für den Wärmeschutz erdberührter Bauteile. Die Fachvereinigung Polystyrol-Extruderschaumstoff, 2013.
[6] PN-ENISO6946:2017-10Komponenty budowlane i elementy budynku – Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła – Metody obliczania.
[7] DIN 4108-10:2021-11Wärmeschutz und Energie- -Einsparung inGebäuden –Teil 10:AnwendungsbezogeneAnforderungen anWärmedämmstoffe.
[8] Dylla A. Fizyka cieplna budowli w praktyce, PWN 2015.
[9] PN-EN 13969:2006/A1:2007 Elastyczne wyroby wodochronne – Wyroby asfaltowe do izolacji przeciwwilgociowej łącznie z wyrobami asfaltowymi do izolacji przeciwwodnej części podziemnych – Definicje i właściwości.
[10] DIN 18533-1:2017-07 Abdichtung von erdberührtenBauteilen: Teil 1:Anforderungen, Planungsund Ausführungsgrundsätze; Teil 2: Abdichtung mit bahnenförmigenAbdichtungsstoffen; Teil 3:Abdichtung mit bahnenförmigenAbdichtungsstoffen.
[11] DIN SPEC 20000-202 Anwendung von Bauprodukten in Bauwerken – Teil 202: Anwendungsnorm für Abdichtungsbahnen nach Europäischen Produktnormen zur Verwendung als Abdichtung von erdberührten Bauteilen, von Innenräumen und von Behältern und Becken.
[12] Komentarz do normy PN-EN 14967 Elastyczne wyroby wodochronne – Wyroby asfaltowe do poziomej izolacji przeciwwilgociowej – Definicje i właściwości wraz z zaleceniami ITB dla wyrobów objętych normą, ITB, 2010.
[13] PN-EN 13967+A1:2017-05 Elastyczne wyroby wodochronne – Wyroby z tworzyw sztucznych i kauczuku do izolacji przeciwwilgociowej łącznie z wyrobami z tworzyw sztucznych i kauczuku do izolacji przeciwwodnej części podziemnych – Definicje i właściwości
[14] Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych. Część C. Zabezpieczenia i izolacje. Zeszyt 13. Przekrycia dachowe w odwróconym układzie warstw. ITB, 2018.
[15] Firkowicz Pogorzelska K, Francke B. Projektowanie i wykonywanie stropodachów o odwróconym układzie warstw. Ptadnik. ITB, 2012.
[16] Francke B. Wyroby hydroizolacyjne z tworzyw sztucznych i kauczuku stosowane w częściach podziemnych budynków i budowli ujęte w normie PN-EN 13967: 2012. Wymagania i warunki stosowania. Poradnik, ITB, 2015.
[17] Komentarz do normy PN-EN14909, „Elastyczne wyroby wodochronne. Wyroby z tworzyw sztucznych i kauczuku do poziomej izolacji przeciwwilgociowej. Definicje i właściwości wraz z zaleceniami ITB dla wyrobów objętych normą”, ITB, Warszawa 2011.

Materiały Budowlane 03/2026, strona 71-75 (spis treści >>)

Izolacja podpłytkowa jako zewnętrzna ochrona balkonów

dr hab. inż. Paweł Krause, prof. PŚ, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0002-8398-1961
dr inż. Anita Pawlak-Jakubowska, Politechnika Śląska, Wydział Budownictwa
ORCID: 0000-0002-6778-9750

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Realizacja robót budowlanych zgodnie z obowiązującym i wymaganiami prawnymi oraz zasadami wiedzy technicznej stanowi fundamentalny element profesjonalnej praktyki inżynierskiej. Balkon, jako element budynku wysunięty poza lico ściany, narażony jest na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych. Problematyka związana z prawidłowym wykonaniem hydroizolacji balkonu jest szczególnie ważna, gdyż wpływa na niezawodność i trwałość całej konstrukcji. Hydroizolacje podpłytkowe muszą tworzyć elastyczną oraz szczelną barierę zabezpieczającą konstrukcję przed przenikaniem wody, promieniowaniem UV, mrozem i uszkodzeniami wynikającymi np. z pracy podłoża [1, 2]. Szczególnie istotna jest ich rola w zapewnieniu ochrony przed nieszczelnościami oraz przeciekami np. do przylegających pomieszczeń. Najbardziej powszechne nieprawidłowości związane z wadliwym wykonaniem hydroizolacji są powodem licznych problemów użytkowych. 

Literatura
[1] Łączka K, Borkowicz K. Hydroizolacje podpłytkowe wg PN-EN 14891. Materiały Budowlane. 2024; 3: 64 – 66.
[2] Francke B. Trwałość hydroizolacyjnych powłok podpłytkowych na tarasach i balkonach. Materiały Budowlane. 2021; 3: 15 – 18.

Materiały Budowlane 03/2026, strona 69-70 (spis treści >>)

Uszczelnianie konstrukcji betonowych na działanie wody i wilgoci metodą krystalizacji wgłębnej

mgr inż. Konrad Szczepanik
ORCID: 0000-0001-6369-5098
dr hab. inż. Barbara Francke, prof. SGGW, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0001-9525-5468

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Warunki środowiskowe mogą prowadzić do uszkodzenia konstrukcji betonowych. Proces ten zazwyczaj jest związany z rozkładem porów wewnątrz mikrostruktury betonowej. Tym samym sieć i struktura tych porów stanowią istotny element wpływający na trwałość betonu. Koncepcja jego uszczelniania przez modyfikację struktury nie jest wynalazkiem XXI wieku. Już w starożytnym Rzymie stosowano dodatki pucolanowe, tj. popioły wulkaniczne, które reagowały z wapnem, tworząc trwałe wiązania chemiczne. Dzięki temu niektóre konstrukcje hydrotechniczne przetrwały setki lat, a część z nich istnieje do dziś i nadal można je podziwiać. Współczesna inżynieria materiałowa, łącząc podejście akademickie z praktyką wykonawczą, ewoluowała od prostych modyfikacji składu do zaawansowanych technologii chemicznych oddziałujących na mikrostrukturę betonu. 

Literatura
[1] Wang KL, Hu TZ, Xu SJ. Influence of permeated crystalline waterproof materials on impermeability of concrete, Advanced Materials Research, 2012.
[2] Rokiel M. Właściwości i zastosowanie krystalicznych zapraw uszczelniających. Izolacje. 2014; 5.
[3] Francke B. Nowoczesne hydroizolacje budynków, zeszyt 1 – Zabezpieczenia wodochronne części podziemnych budynków; ISBN 978-83-01-21623-8; Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa, 2021.
[4] Pazderka J, Hájková E. Crystalline admixtures and their effect on selected properties of concrete. Acta Polytechnica. 2016. DOI: https://doi. org/10.14311/AP. 2016.56.0306.
[5] Elsalamawy M, Mohamed AR, Abosen AE. Performance of crystalline forming additive materials in concrete, Construction and Building Materials. 2019; https://doi. org/10.1016/j. conbuildmat. 2019.117056.
[6] Tsampali E, Stefanidou M. The role of crystalline admixtures in the long-term healing process of fiber-reinforced cementitious composites (FRCC), Journal of Building Engineering. 2022; https://doi. org/10.1016/j. jobe. 2022.105164.
[7] Przebieg procesu uszczelniania betonu domieszkami krystalicznymi, BCPS, 2006.
[8] Antón C, Gurdián H, de Vera G, Climent M.-Á. Effect of a Crystalline Admixture on the Permeability Properties of Concrete and the Resistance to Corrosion of Embedded Steel. Appl. Sci. 2024; https://doi. org/10.3390/app14051731.
[9] Dufka Á et al. An analysis of crystalline admixtures in terms of their influence on the resistance of cementitious composites to aggressive environments. Periodica Polytechnica Civil Engineering. 2021; https://doi. org/10.3311/PPci. 14514.
[10] Mottl M, Reiterman P, Pazderka J. The Influence of Aggressive Environmental Conditions on the Adhesion of Applied Crystalline Materials. J. Compos. Sci. 2024; https://doi. org/10.3390/jcs8010005.
[11] SaliiaM, RachkovskyiA, GasanovA, Shemet R, ZemlynkovV. The application of penetrating compounds for repairing concrete, reinforced concrete and stone structures. MATEC Web of Conferences. 2017; https://doi. org/10.1051/matecconf/201711602029.

Materiały Budowlane 03/2026, strona 65-68 (spis treści >>)

Physical and chemical aspects of polyurea coating design

Fizyczne i chemiczne aspekty przy projektowaniu powłok polimocznikowych

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Ubysz A., Maj M., Ubysz A. Physical and chemical aspects of polyurea coating design. Materiały Budowlane. 2026. Volume 643. Issue 03. Pages 58-64. DOI: 10.15199/33.2026.03.06

mgr inż. Aleksandra Ubysz, Politechnika Wrocławska, Wydział Chemiczny
dr hab. inż. Marek Maj, prof. uczelni, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0002-4151-7298
prof. dr hab. inż. Andrzej Ubysz, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0003-3063-0946

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2026.03.06
Review paper / Artykuł przeglądowy

Abstract. Over the past decade or so, polyurea coatings have become a highly popular insulating material in the construction market. Despite the specialized application technology, these coatings enjoy popularity due to their versatile physical properties and high resistance tomechanical and chemical loads. An additional advantage of polyurea is the possibility of applying it not only on even flat substrate. However, several preliminary assumptions must be met to avoid negative consequences both during installation and use.
Keywords: polyurea coatings; polyurea properties; durability of waterproof insulation.

Streszczenie. W ostatnich kilkunastu latach materiałem izolacyjnym, który zdobył dużą popularność na rynku budowlanym, jest polimocznik. Powłoki polimocznikowe, pomimo specjalistycznej technologii aplikacji, cieszą się powodzeniem ze względu na uniwersalne cechy fizyczne i chemiczne oraz dużą wytrzymałość na obciążenia mechaniczne. Dodatkową zaletą polimocznika jest możliwość nanoszenia go nie tylko na równe podłoża. Nie ma też rygorystycznych zaleceń dotyczących wstępnego przygotowania podłoża. Należy jednak spełnić kilka wstępnych wymagań, które pozwolą uniknąć późniejszych negatywnych skutków zarówno podczas układania warstw izolacyjnych, jak i ich użytkowania.
Słowa kluczowe: powłoki polimocznikowe; właściwości polimocznika; trwałość izolacji wodoszczelnych.

Literature
[1] Banera J, Maj M, Ubysz A. Powłoki polimocznikowe w budownictwie. Wyd. DTP: D-concept, Grupa MD. Poznań 217. ISBN 978-83-941001-1-7.
[2] Iqbal N, Tripathi M, Parthasarathy S, Kumar D, Roy PK. Polyurea spray coatings:Tailoringmaterial properties through chemical crosslinking. J Progress inOrganicCoatings.Elsevier2018;https://doi.org/10.1016/j.porgcoat.2018.07.005.
[3] EN 1062-7:2004 Paints and varnishes – Coating materials and coating systems for exterior masonry and concrete – Part 7: Determination of crack bridging properties.
[4] EN 1542 Products and systems for the protection and repair of concrete structures – Test methods –Measurement of bond strength by pull-off.
[5] DIN EN 13687/1 Produkte und Systeme für den Schutz und die Instandsetzung von Betontragwerken – Prüfverfahren; Bestimmung der Temperaturwechselverträglichkeit – Teil 1: Frost-Tau-Wechselbeanspruchung mit Tausalzangriff; Deutsche Fassung.
[6] EN 1062/11:2002 Paints and varnishes – Coating materials and coating systems for exterior masonry and concrete – Part 11: Methods of conditioning before testing
[7] Barczewski M, Aniśko J, Piasecki A, Biedrzycka K, Moraczewski K, Stepczyńska M, Kloziński A, Szostak M, Hahn J. The accelerated aging impact on polyurea spray-coated composites filled with basalt fibers, basalt powder, and halloysite nanoclay. J Composites Part B: Engineering. Elsevier 2021; https://doi.org/10.1016/j.compositesb. 2021.109286.
[8] ToutanjiHA, ChoiH, WongD, Gilbert JA, Alldredge DJ. Applying a polyurea coating to high-performance organic cementitious materials. J Construction and Building Materials. Elsevier 2013.DOI. org/10.1016/j.conbuildmat. 2012.09.041.

Received: 08.12.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 08.12.2025 r.
Revised: 20.01.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 20.01.2026 r.
Published: 20.03.2026 / Opublikowano: 20.03.2026 r.

Materiały Budowlane 03/2026, strona 58-64 (spis treści >>)

Analysis of the feasibility of land development in the protective zone of a decommissioned mine shaft

Analiza możliwości zagospodarowania terenu w strefie ochronnej zlikwidowanego szybu górniczego

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Jendryś M., Dyduch G. Analysis of the feasibility of land development in the protective zone of a decommissioned mine shaft. Materiały Budowlane. 2026. Volume 643. Issue 03. Pages 49-57. DOI: 10.15199/33.2026.03.05

dr inż. Marek Jendryś, Politechnika Śląska, WydziałGórnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
ORCID: 0000-0003-1159-1275
dr inż. Grzegorz Dyduch, Politechnika Śląska, WydziałGórnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
ORCID: 0000-0002-3771-8150

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2026.03.05
Case study / Studium przypadku

Abstract. Under conditions of rising real estate prices and decreasing availability of investment land, the safe utilization of post-mining areas is becoming increasingly important, particularly in Upper Silesia, where investments within the protective zones of decommissioned mine shafts pose a significant challenge. This paper presents an analysis of land development possibilities in the vicinity of the “Poniatowski” shaft based on a review of available technical documentation and numerical modelling. The results indicate that, provided the shaft was properly decommissioned, conditional land development is feasible, subject to compliance with design requirements and monitoring.
Keywords: mine shaft liquidation; protective zone; post-mining areas; numerical modelling; FLAC3D.

Streszczenie. W warunkach zwiększających się cen i ograniczenia dostępności terenów inwestycyjnych rośnie znaczenie bezpiecznego wykorzystania terenów pogórniczych, szczególnie na Górnym Śląsku, gdzie wyzwaniem są inwestycje w strefach ochronnych zlikwidowanych szybów. W artykule przeanalizowano możliwość zagospodarowania terenu w otoczeniu szybu „Poniatowski” na podstawie kwerendy dostępnej dokumentacji i modelowania numerycznego. Wyniki wskazują, że przy prawidłowej likwidacji szybu możliwe jest warunkowe zagospodarowanie terenu z zachowaniem wymagań projektowych i monitoringu.
Słowa kluczowe: likwidacja szybów górniczych; strefa ochronna; tereny pogórnicze; modelowanie numeryczne; FLAC3D.

Literature
[1] Goerke-Mallet P,Melchers C, Kretschmann J. Global post-mining challenges – experiences from the German hard coal mining industry. W: Proceedings of the International Symposiumon Mining and Environment, Freiberg 2016, 1–10.
[2] Mhlongo SE, Amponsah-Dacosta F, Kizil M. Risk assessment and prioritisation of abandoned mine shafts in urban areas. Journal of Sustainable Mining. 2023, 22 (1), 1–15.
[3]Wysocki G, Ksit B, Szymczak-Graczyk A. Geoenvironmental Hazards in Development Planning. Sustainability 2025. DOI: 10.3390/su17219685.
[4] Czaja P. Ocena rozwiązań projektowych likwidacji szybów zastosowanych w procesie restrukturyzacji polskiego górnictwa węglowego. Górnictwo i Geoinżynieria. 2009, 33 (3/1), 105–119.
[5] Chudek M. Geomechanika z podstawami ochrony środowiska górniczego i powierzchni terenu. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 2002.
[6] Konior J. Wybrane aspekty likwidacji szybów górniczych. Wydawnictwo: XI Szkoła Geomechaniki, Gliwice–Ustroń 2013, 1–12.
[7] Strzałkowski P. Sinkhole hazard caused by inactive mining shafts. Pure and Applied Geophysics. 2021, 178, 1697–1707.
[8] Czaja P. Technologia likwidacji szybów oraz ich infrastruktury podziemnej i powierzchniowej. Wydawnictwa AGH, Kraków 2011.
[9] Konior J. Development of load exerted on the lining of the shaft after its liquidation. Archives of Mining Sciences. 2015, 60 (1), 253–263.
[10] Konietzky H. Mine Sealing. TU Bergakademie Freiberg, Freiberg 2020.
[11] Konietzky H, Frühwirt T, Thiel K. Numerical investigation of shaft sealing systems. Rock Mechanics and Rock Engineering. 2014, 47 (4), 1567–1580.
[12] Sandve T. Risk assessment of abandoned mine shafts. Engineering Geology. 1996, 42 (1), 1–14.
[13] Krzemień A, Suwała W, Galos K. Sustainable management of mining areas after mine closure. Mineral Economics. 2016, 29 (1–2), 1–10.
[14] Drescher A. Metody obliczeń parć i przepływu materiałów ziarnistych w zbiornikach. PWN, Warszawa–Poznań 1983.
[15] Pilecki Z. Geophysical identification of voids and loosened zones in post- -mining areas. E3S Web of Conferences. 2018, 66, 01001.
[16] Strzałkowski P, Chudek M. Assessment of the hazard level posed to a post- -mining area by discontinuous surface deformations. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 2019.DOI: 10.1088/1755-1315/261/1/012004.
[17] Lagny C. Gas emissions from abandoned mine shafts. International Journal of Mining Science and Technology. 2014, 24 (2), 123–131.
[18] Duda A, Krzemień A. Forecast of methane emission from closed underground coal mines. Journal of Sustainable Mining. 2018, 17 (4), 184–194.
[19] www.sip.katowice.eu, dostęp: 20.02.2026.
[20] PPU Pryzmat sp. j. Projekt techniczny likwidacji szybu „Poniatowski” SRK SA Oddział w Katowicach KWK „Wieczorek I”. Piekary Śląskie, sierpień 2017 r.
[21] Kopras M, Buczkowski W, Szymczak-Graczyk A, Walczak Z, Gogolik S. Experimental Validation of Deflections of Temporary Excavation Support Plates with the Use of 3D Modelling. Materials. 2022, 15 (14), 4856. 2022. DOI: 10.3390/ma15144856.
[22] Zhang G, Yuan Y, Gao Y, Luo Z, Xie L. Stability Analysis of Surface Facilities in UndergroundMining and the Cumulative Impact ofAdjacentMining Activities. Applied Sciences. 2025. DOI: 10.3390/app152312424.
[23] Ścigała R, Szafulera K, Jendryś M.: Assessment of sinkhole hazard in the post-mining area using the ERTmethod and numerical modeling. Scientific Journals of the Maritime University of Szczecin. 2023. DOI: 10.17402/570.
[24] Gogolik S, Kopras M, Szymczak-Graczyk A, Tschuschke W. Experimental evaluation of the size and distribution of lateral pressure on the walls of the excavation support. Journal of Building Engineering. 2023. DOI: 10.1016/j. jobe. 2023.106831.

Received: 25.11.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 25.11.2025 r.
Revised: 02.01.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 02.01.2026 r.
Published: 20.03.2026 / Opublikowano: 20.03.2026 r.

Materiały Budowlane 03/2026, strona 49-57 (spis treści >>)