Współczesne technologie pomiarowe na przykładzie Mostu Łazienkowskiego w Warszawie
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Karwowski W., Sieńko R., Bednarski Ł., Howiacki T. Modern measurement technologies on the example of the Lazienkowski Bridge in Warsaw. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 202-207. DOI: 10.15199/33.2025.12.21
dr inż. Wojciech Karwowski, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-8488-3407
dr inż. Rafał Sieńko, Politechnika Krakowska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-2751-7558
dr inż. Łukasz Bednarski, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki
ORCID: 0000-0002-5409-9921
dr inż. Tomasz Howiacki, SHM System / Nerve-Sensors
ORCID: 0000-0002-6833-7203
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.21
Case study / Studium przypadku
Abstract: The Lazienkowski Bridge in Warsaw commissioned in 1974. In January 2015, the structure suffered severe damage as a result of a fire that occurred during renovation works. The rehabilitation programme included dismantling and reconstructing the steel superstructure, as well as strengthening the prestressed approach viaducts. Ten vibrating wire strain gauges were installed on one of the viaducts. Integrated with the monitored elements, these sensors enabled the assessment of variations in selected parameters relevant to structural safety, such as stresses in reinforcement bars. The paper summarises the scope of the undertaken interventions and presents representative monitoring results. In 2025, further experimental research was launched on one of the steel spans, involving comparative testing of distributed fibre optic sensing (DFOS) for geometrically continuous displacement measurements and hydraulic profilometer measurements.
Keywords: measurements; diagnostics; vibrating wire gauges; fibre optic sensors; safety, bridges.
Streszczenie: Most Łazienkowski w Warszawie został oddany do użytkowania w 1974 r. W lutym 2015 r. uległ pożarowi, który wybuchł podczas prac remontowych i spowodował poważne zniszczenia konstrukcji. Zaplanowany remont objął konstrukcję stalową mostu, którą zdemontowano, a następnie odtworzono, oraz sprężone estakady dojazdowe, które zostały wzmocnione. Na jednej z estakad zainstalowano 10 strunowych czujników odkształceń. Czujniki zintegrowane z monitorowanymi elementami dostarczały wiedzy na temat zmiany wartości wybranych parametrów dotyczących bezpieczeństwa eksploatacji, np. naprężeń w prętach zbrojeniowych. W artykule podsumowano zakres zrealizowanych prac oraz omówiono przykładowe wyniki. W 2025 r. na jednym z przęseł konstrukcji stalowej rozpoczęto testy porównawcze światłowodowych geometrycznie ciągłych pomiarów przemieszczeń DFOS (ang. distributed fibre optic sensing) oraz pomiarów profilometrem hydraulicznym.
Słowa kluczowe: pomiary; diagnostyka; czujniki strunowe; czujniki światłowodowe; bezpieczeństwo; mosty.
Literature
[1] Szarata A, Nosal Hoy K. „The impact of road infrastructure failures on traffic conditions and travel behaviour in urban areas – the case of the Lazienkowski Bridge in Warsaw”, MATEC Web Conf., t. 284, s. 01006, 2019, DOI: 10.1051/ matecconf/201928401006.
[2] Pádua AAH, Fareleira JMNA, Calado JCG, Wakeham WA. „Electromechanical model for vibrating-wire instruments”, Review of Scientific Instruments, t. 69, nr 6, s. 2392–2399, cze. 1998, DOI: 10.1063/1.1148965.
[3] R. Sieńko, Ł. Bednarski, Pomiary odkształceń konstrukcji czujnikami strunowymi, Inżynieria i Budownictwo 2013; 11: 615‒619.
[4] DiBiagio E. „A case study of vibrating-wire sensors that have vibrated continuously for 27 years”, Field Measurements in Geomechanics. Taylor & Francis, s. 445–458, sty. 2003. DOI: 10.1201/9781439833483.ch59.
[5] Cieplok G, Bednarski Ł. „Measurements of Dynamic Deformations of Building Structures by Applying Wire Sensors”, Sensors, t. 19, nr 2, s. 255, sty. 2019, DOI: 10.3390/s19020255.
[6] Bednarski Ł, Sieńko R, Howiacki T, Badura K. „Thermal compensation of monolithic distributed fibre optic sensors: From the lab to the field”, Measurement, t. 238, s. 115280, paź. 2024, DOI: 10.1016/j.measurement.2024.115280.
[7] Mossakowski P, Trochymiak W, „Nośność eksploatacyjna Warszawskich Czterdziestek po remoncie”, Archiwum Instytutu Inżynierii Lądowej, nr 24, s. 205–226, październik 2017, DOI: 10.21008/j.1897-4007.2017.24.15.
[8] Howiacki T, Sieńko R, Bednarski Ł, Zuziak K. „Structural monitoring of concrete, steel, and composite bridges in Poland with distributed fibre optic sensors”, Structure and Infrastructure Engineering, t. 20, nr 7–8, s. 1213–1229, lip. 2023, DOI: 10.1080/15732479.2023.2230558.
[9] Piątek B, Howiacki T, Kulpa M, Siwowski T. „Diagnostics of Post-Tensioned Bridge Girders Using Distributed Fiber Optic Sensors”, Procedia Structural Integrity, t. 64, s. 1581–1588, 2024, DOI: 10.1016/j.prostr.2024.09.412.
[10] Kulpa M, Howiacki T, Rajchel M, Siwowski T, Bednarski Ł. „Experimental Verification of GFRP Bridge Deck Panels Using an Integrated Distributed Fiber Optic Sensing System”, J. Compos. Constr., t. 28, nr 5, paź. 2024, DOI: 10.1061/jccof2.cceng-4418.
[11] Bednarski Ł, Sieńko R, Grygierek M, Howiacki T. „New Distributed Fibre Optic 3DSensor with Thermal Self-Compensation System: Design, Research and Field Proof Application Inside Geotechnical Structure”, Sensors, t. 21, nr 15, s. 5089, lip. 2021, DOI: 10.3390/s21155089.
[12] Bednarski Ł, Sieńko R, Kanty P, Howiacki T. „New Hydraulic Sensor for Distributed and Automated Displacement Measurements with Temperature Compensation System”, Sensors, t. 21, nr 14, s. 4678, lip. 2021, DOI: 10.3390/s21144678.
Received: 11.08.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 11.08.2025 r.
Revised: 13.10.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 13.10.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 202-207 (spis treści >>)
Obliczenia statyczno-wytrzymałościowe stropów Kleina w zabytkowych obiektach budowlanych
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Kamińska I., Spodzieja Sz., Daniluk K. Selected structural and material challenges of pumped-storage hydro power plants in Poland and worldwide. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 192-201. DOI: 10.15199/33.2025.12.20
dr inż. Inez Kamińska, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0003-1421-6841
mgr inż. Szymon Spodzieja, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0001-5049-8837
inż. Krzysztof Daniluk, PKSS
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.20
Case study / Studium przypadku
Abstract. Klein slabs, found in historic buildings, were designed using the allowable stress method. During the assessment of technical condition and any necessary maintenance, calculations are performed according to current design codes. This paper presents a verification scheme for Klein slabs of typical dimensions. For ceramic slabs, we provide representative strain and stress distributions at the ultimate limit state, as well as formulas for load-bearing capacity depending on the slab type (lightweight, semi-heavy, heavy).All relationships are illustrated with examples from the technical report of the building at Starynkiewicza Square in Warsaw.
Keywords: Klein slab; static calculations; ultimate limit state; serviceability limit state.
Streszczenie. Stropy Kleina, występujące w budynkach historycznych, były projektowane różnymi metodami, bazującymi na aktualnych wtedy normach. Podczas oceny stanu technicznego i ewentualnej konserwacji wykonuje się obliczenia wg aktualnych wytycznych normowych. W artykule przedstawiono schemat sprawdzeń stropów Kleina o typowych wymiarach. W przypadku płyt ceramicznych podano reprezentatywne rozkłady odkształceń i naprężeń w stanie granicznym nośności oraz wzory na nośność w zależności od rodzaju płyty (lekka, półcięzka, ciężka).Wszystkie zależności zostały zilustrowane przykładami pochodzącymi z ekspertyzy budynku przy placu Starynkiewicza w Warszawie.
Słowa kluczowe: strop Kleina; obliczenia statyczno-wytrzymałościowe; stan graniczny nośności; stan graniczny użytkowalności.
Literature
[1] Drobiec Ł, Pająk Z. Stropy z Drobnowymiarowych Elementów. Gliwice: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 2010.
[2] Lewicki, B. Polskie Normy Projektowania Konstrukcji. Konstrukcje z Betonu, Konstrukcje Murowe, Niezawodność Konstrukcji – Rys Historyczny; Wydawnictwa Instytutu Techniki Budowlanej; Warszawa, 2009.
[3] Bryła S. Nowe Przepisy Obliczania Konstrukcyj Stalowych PN/B-190. Politechnika Warszawska, Zakład Badawczy Budownictwa, Zeszyt 2, 1–16; 1938.
[4] PN-EN 1996-1-1, 2010. Eurokod 6: Projektowanie konstrukcji murowych. Część 1-1: Reguły ogólne dla zbrojonych i niezbrojonych konstrukcji Murowych.
[5] PN-EN 1993-1-1, 2006. Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych. Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków.
[6] Sieczkowski J, Nejman T. Ustroje Budowlane. Wydanie IV, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej; 2007.
[7] Hoła J, Pietraszek P, Schabowicz K. Obliczanie Konstrukcji Budynków Wznoszonych Tradycyjnie. Wrocław: Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne; 2006.
[8] Idzikowski J, Spodzieja S, Adamczewski G, Kamińska I, Wójcik-Grząba I, Maciąg M., Daniluk K. Ekspertyza Techniczna Konstrukcji Budynku Przy Placu Starynkiewicza 7/9 w Warszawie. 2023.
[9] Knyziak P, Spodzieja S, Krentowski JR, Pawłowicz JA, Sawczyński S, Gil-Mastalerczyk J. Semi-Destructive Testing Methods for Examining the Structural Condition of Historic Buildings. Eng. Fail. Anal. 2025; doi: 10.1016/j. engfailanal. 2025.109354.
[10] Wojtczak E. Budownictwo Ogólne w Ujęciu Tradycyjnym. Gdańsk: Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej; 2019.
[11] Chmielewski R, Kruszka L. Analiza Nośności Wybranego Przykładu Uszkodzonego Stropu Typu Klein. Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropog. 2016.
[12] Kozłowski A, Kubiszyn W, Pisarek Z, Ślęczka L, Wojnar A. Konstrukcje Stalowe. Przykłady Obliczeń Według PN-EN 1993-1-1. Część Druga: Stropy i Pomosty. Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej; 2011.
[13] Czapliński K. Dawne Wyroby Ze Stopów Żelaza. Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne; 2009.
Received: 08.07.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 08.07.2025 r.
Revised: 10.09.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 10.09.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 192-201 (spis treści >>)
Wybrane wyzwania konstrukcyjne i materiałowe dotyczące szczytowo-pompowych elektrowni wodnych w Polsce i na świecie
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Dudziak S., Kozyra Z., Zbiciak A., Bartman M. Selected structural and material challenges of pumped-storage hydro power plants in Poland and worldwide. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 186-191. DOI: 10.15199/33.2025.12.19
dr inż. Sławomir Dudziak, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0001-6287-2005
dr inż. Zofia Kozyra, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0001-7506-420X
prof. dr hab. inż. Artur Zbiciak, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0001-8882-2938
dr inż. Marcin Bartman, Politechnika Wrocławska, Wydział Chemiczny
ORCID: 0009-0005-0991-3396
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.19
Paper review / Artykuł przeglądowy
Abstract: This paper presents selected design and material challenges associated with the construction and operation of pumped‑storage power plants in Poland and worldwide. The plant’s operating environment is not fully controllable due to water contamination in the reservoirs and its aggressiveness, particularly towards the concrete in the supporting structure. Another challenge is vibration, which is caused by operating mechanical equipment and the dynamic action of water during pumping and discharge. Despite numerous technical challenges, pumped-storage power plants remain a key component of the power system, supporting grid stability and the development of renewable energy sources.
Keywords: pumped-storage power plant (PSPP); concrete; vibrations; supporting structure.
Streszczenie: W artykule przedstawiono wybrane wyzwania konstrukcyjne i materiałowe dotyczące budowy i eksploatacji elektrowni szczytowo-pompowych w Polsce i na świecie. Środowisko pracy elektrowni nie jest w pełni możliwe do kontroli ze względu na zanieczyszczenia wody w zbiornikach i jej stopnia agresywności zwłaszcza w przypadku betonu w konstrukcji wsporczej. Kolejnym wyzwaniem są drgania, których źródłem są pracujące urządzenia mechaniczne oraz dynamiczne działanie wody w trybie pompowania, jak i zrzutu wody. Pomimo wielu wyzwań technicznych, elektrownie szczytowo-pompowe pozostają kluczowym elementem systemu energetycznego, wspierając stabilność sieci i rozwój odnawialnych źródeł energii.
Słowa kluczowe: elektrownia szczytowo-pompowa (ESP); beton; drgania; konstrukcja wsporcza.
Literature
[1] Kulpa J, Kopacz M, Stecuła K, Olczak P. Pumped Storage Hydropower as a Part of Energy Storage Systems in Poland–Młoty Case Study. Energies 2024, 17, 1830. https://doi.org/10.3390/en17081830
[2] Twaróg B. (2023). Modelling a pumped storage power plant on the example of the Porąbka Żar power plant. Technical Transactions, e2023001. https:// doi.org/10.37705/TechTrans/e2023001;
[3] Odnawialne źródła energii, pod red. M. Wichlińskiego, Rozdział 2. Mirek P., Podstawy konwersji energii w elektrowniach szczytowo-pompowych, Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, 2021, e-ISBN 978-83-7193-867-2;
[4]https://www.linkedin.com/posts/ckd-blansko_hydropower-hydro-spiral-activity-7342838819500552193-gnQd/?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAOvnp0Bqqp9t5t6aSiVvxLhEK HSTjg-WAU (z dnia 18.08.2025 r.);
[5] Gao X, Fu D, Wu H. Embedment of Steel Spiral Cases in Concrete: Lessons from a Structural Deformation Accident in China. Appl. Sci. 2022, 12, 8395. https://doi.org/10.3390/app12178395;
[6] Fyall Z, Wysocki L. Korozja ługująca w żelbetowych zbiornikach do magazynowania wody przeznaczonej do spożycia, Materiały Budowlane, 2022; 2(594): DOI: 10.15199/33.2022.02.07;
[7] Kurpinska M, Haustein E. Experimental Study of the Resistance to Influence of Aggressive Liquids on Lightweight Concrete. Materials 2021, 14, 4185. https://doi.org/10.3390/ma14154185;
[8] Aguiar JB, Camões A, Moreira P.M. Performance of Concrete in Aggressive Environment, International Journal of Concrete Structures and Materials, Vol. 2, No. 1, pp. 21~25, June 2008;
[9] Todorov, G, Kralov I, Kamberov K, Sofronov Y, Zlatev B, Zahariev E. Investigation and Identification of the Causes of the Unprecedented Accident at the “Chaira” Pumped Hydroelectric Energy Storage Plant. Water 2024, 16, 3393. https://doi.org/10.3390/w16233393;
[10] Jinjian Zhang, Zhenyue Ma, Xueni Wang, Leike Zhang, Qianqian Wu, Mengyao Li, Vibration control on coupled unit-plant structure of pumped storage power station during sudden load-up process, Mechanical Systems and Signal Processing, Volume 212, 2024, 111333, ISSN 0888‒3270, https://doi. org/10.1016/j.ymssp.2024.111333;
[11] Zhong, T.; Feng, X.; Zhang, Y.; Zhou, J. Multiple-TMD-Based Structural Vibration Control for Pumped Storage Power Plants. Appl. Sci. 2020, 10, 5577, https://doi.org/10.3390/app10165577.
Received: 11.08.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 11.08.2025 r.
Revised: 03.10.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 03.10.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 186-191 (spis treści >>)
Wdrożenie BIM zgodnie z zasadami zwinnego zarządzania
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Czmoch I., Przybyłowicz P. BIM implementation as a process carried out in accordance with the principles of agile management. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 173-185. DOI: 10.15199/33.2025.12.18
dr inż. Ireneusz Czmoch, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-5818-3781
dr inż. arch. Paweł Przybyłowicz, Politechnika Warszawska, Wydział Architektury
ORCID: 0000-0003-2866-8451
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.18
Case study / Studium przypadku
Abstract. BIM is defined as a digital process for managing building information through multi-disciplinary 3D models, which support facility design, construction, and operation by integrating data and enabling stakeholder collaboration. Organisations benefit from numerous advantages when they apply BIM, yet they also encounter multiple challenges during its implementation. The authors present a brief overview of the benefits of agile project management and then examine how to apply Agile methodologies in BIM-supported design processes. In the final section, they discuss the implementation of BIM in an organisation as a project executed according to agile management principles. The authors recommend executing BIM implementation projects in organisations that align with agile project management principles. The most important factors for the successful implementation of BIM in practice using agile methodology are: trust within the team, multifunctional competencies and team autonomy, the ability of management to engage stakeholders, and cooperation between departments involved in project development.
Keywords: BIM; agile management; design process; BIM implementation; change process management.
Streszczenie. Zdefiniowano BIM jako cyfrowy proces zarządzania informacją o budynku, z wykorzystaniem wielobranżowych modeli 3D, który wspiera projektowanie, budowę i eksploatację obiektu dzięki integracji danych i współpracy interesariuszy. Pomimo wielu zalet stosowania BIM w organizacji, wdrażanie tej technologii napotyka wiele przeszkód. Krótki opis zalet zwinnego zarządzania projektami Agile poprzedza badanie możliwości jego zastosowania w projektowaniu za pomocą BIM. Ostatnia część artykułu dotyczy wdrożenia BIM w organizacji jako projektu realizowanego zgodnie z zasadami zwinnego zarządzania. Rekomendujemy, aby projekt wdrożenia BIM w organizacji był realizowany zgodnie z zasadami zwinnego zarządzania. Najważniejszymi czynnikami sukcesu wdrożenia BIM w praktyce za pomocą metody Agile są: zaufanie okazywane w zespole; kompetencje wielofunkcyjne i autonomia zespołu; zdolność kierownictwa do angażowania interesariuszy oraz współpraca między działami zaangażowanymi w rozwój projektu.
Słowa kluczowe: BIM; zwinne zarządzanie; proces projektowania; BIM; zarządzanie procesami zmian.
Literature
[1] NBS Digital Construction Report. NBS, 2023.
[2] Siebelink S, Voordijk JT,AdriaanseA. Developing and Testing a Tool to Evaluate BIM Maturity: Sectoral Analysis in the Dutch Construction Industry, J. Constr. Eng. Manage. 2018. DOI: 10.1061/(ASCE)CO.1943-.
[3] RICS guidance note, International BIM implementation guide, ISBN 978 1 78321 077 0, 2015.
[4] Dodge Data & Analytics, Accelerating Digital Transformation through BIM. Dodge Data & Analytics, 2021.
[5] Tönis KJM, Voordijk H. Advantages and disadvantages of BIM use: differences between experiences of its users and expectations of its non-users, Int. J. Built Environment and Asset Management. 2023; Vol. 2, No. 3, pp.183 – 209.
[6] Criminale A, Langar S, Challenges with BIM Implementation: A Review of Literature, 53rd ASC Annual International Conference Proceedings, Associated Schools of Construction. 2017.
[7] Siebelink S, Voordijk H, Endedijk M, Adriaanse A., Understanding barriers to BIM implementation: Their impact across organizational levels in relation to BIM maturity, Frontiers of Engineering Management. 2021; https://doi. org/10.1007/s42524-019-0088-2.
[8] Lourenço MP, Arantes A, Costa AA. Barriers to Building Information Modeling (BIM) Implementation in Late-Adopting EU Countries: The Case of Portugal, Buildings. 2025; https://doi. org/10.3390/buildings15101651.
[9] Migilinskasa D, Popov V, Juocevicius V, Ustinovichius L. The Benefits, Obstacles and Problems of Practical BIM Implementation, Procedia Engineering. 2013. DOI: 10.1016/j. proeng. 2013.04.097.
[10] NBS Enterprises Ltd., NBS 10th Annual BIM Report. NBS, 2020.
[11] Eastman C, Teicholz P, Sacks R, Liston K (2011). BIM Handbook: A Guide to Building InformationModelling for Owners,Managers, Designers, Engineers, and Contractors. 2nd ed. Hoboken: John Wiley&Sons.
[12] Schwaber K, Sutherland J. The 2020 Scrum Guide. Available: https://scrumguides.org/scrum-guide.html
[Accessed: Aug. 25, 2025].
[13] Beck K. Extreme Programming Explained: Embrace Change. Boston: Addison-Wesley Professional, 1999.
[14] DSDMConsortium, TheAgile PMO. Kent:Agile Business Consortium, 2016.
[15] Palmer SR, Felsing JM. A Practical Guide to Feature-Driven Development. Hoboken: Prentice Hall, 2002.
[16] Principles behind theAgileManifesto.
[Online].Available: https://agilemanifesto. org/iso/pl/principles.html
[Accessed:Aug. 25, 2025].
[17] Wyrozębski P. Zwinność. Od zwinnych zespołów do zwinnego zarządzania. Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2021.
[18] Kasprowicz T. Proces analizy koncepcyjnej, projektowania, organizacji i realizacji przedsięwzięć budowlanych. Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej, 1-B/2010.
[19] Strzelecka E, Glinkowska B, Maciejewska M, Wiażel-Sasin B. Zarządzanie przedsięwzięciami budowlanymi w gospodarce polskiej.Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej. 2014. DOI: 10.34658/9788372836106.
[20] Kwasnowski P. Metodyka projektowania budynków, Inteligentny budynek, praca zbiorowa. 2022.
[21] Rieger RodriguesM,Munch Lindhard S. Benefits and challenges to applying IPD: experiences from a Norwegian mega-project, Department of the Built Environment, Aalborg University, Aalborg, Denmark. 2021. DOI: 10.1108/CI-03-2021-0042.
[22] Holzer D. BIM's seven deadly sins, International Journal of Architectural Computing. 2011. DOI: 10.1260/1478-0771.9.4.463.
[23] PRINCE2 Agile: Agilometer workshop results, https://hennyportman. wordpress.com/2016/01/12/bpug-session-612015-prince2-agile-agilometer- workshop-results/,
[Accessed: Nov. 11, 2025].
[24] Szwedzka K, Lipiak J. PDCA Model in Change Implementation Process of Production Company, Zarządzanie Przedsiębiorstwem, Zeszyt 2, Czerwiec 2017, pp. 26 – 33.
[25] Hiatt J. ADKAR: A Model for Change in Business, Government and Our Community. Prosci Research. 2006.
[26] The Prosci ADKAR Model. A powerful yet simple model for facilitating individual change, https://www.prosci.com/methodology/adkar,
[Accessed: Nov. 15, 2025].
[27] Kotter JO. Leading Change.Why Transformation Efforts Fail, Harvard Business Review, March-April 1995, Boston.
[28] Czech standardisation agency, Implementing BIMin an organisation for public sector, 2023.
[29] BIM Implementation Plan: A Step-by-Step Guide for Success, 2025, https://theaecassociates. com/blog/bim-implementation-plan/.
[30] Bukłaha E. Managing change in project management methodologies. Management Forum. 2017. DOI: 10.15611/mf. 2017.2.01.
[31] Radigan D. Pięć wskaźników KPI w metodyce Agile, które polubisz, https://www.atlassian. com/pl/agile/project-management/metrics.
[32] Zacarias SP, Sbragia R, Silva J.Determinantes de sucesso na aplicação de métodos ágeis na gestão de projetos (in Portuguese). Future Studies Research Journal: Trends and Strategies (FSRJ). 2024. DOI: 10.24023/Future Journal/ 2175-5825/2024.v16i1.836.
Received: 11.08.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 11.08.2025 r.
Revised: 15.09.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 15.09.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 173-185 (spis treści >>)
Analiza geotechnicznych przyczyn podniesienia i uszkodzenia budynku produkcyjno-biurowego
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Bartnik G., Bukowski M. Identification and analysis of geotechnical causes of uplift and damage to an industrial-office building. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 167-172. DOI: 10.15199/33.2025.12.17
dr inż. Grzegorz Bartnik, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-9106-9454
dr inż. Mirosław Bukowski
ORCID: 0009-0005-3037-6679
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.17
Case study / Studium przypadku
Abstract. The article identifies the geotechnical impact of a municipal waste landfill as the cause of deformation and damage to an industrial-office building. The analysis of the overall stability of the landfill slope, with the slip surface outlet at the building’s summit, indicated a safety factor above the secure value. Therefore, the cause of the building’s deformation cannot be attributed to a global stability loss. The scale of the observed uplift phenomenon at the landfill’s forefront cannot be justified within the framework of overall stability assessment. It has been demonstrated that the rheological effects of soils and the preconsolidation of the landfill’s layers due to the compaction of stored waste play a significant role.
Keywords: overall stability; soil creep; building damage.
Streszczenie. W artykule wskazano geotechniczne oddziaływanie składowiska odpadów komunalnych jako przyczynę deformacji i uszkodzenia budynku produkcyjno-biurowego. Analiza stateczności ogólnej zbocza składowiska z wychodnią powierzchni poślizgu w szczycie budynku wykazała, że wartość współczynnika bezpieczeństwa jest większa od wartości bezpiecznej. W związku z tym przyczyną deformacji budynku nie może być globalna utrata stateczności. Skala obserwowanego zjawiska wypiętrzenia przedpola hałdy nie może być uzasadniona w ramach oceny stateczności ogólnej. Wykazano, że istotną rolę odgrywają efekty reologiczne gruntów oraz prekonsolidacja warstw hałdy w wyniku zagęszczania składowanych odpadów.
Słowa kluczowe: ocena stateczności ogólnej; pełzanie gruntu; zniszczenie budynku
Literatura
[1] PN-B-02170:2016-12 Ocena szkodliwości drgań przekazywanych przez podłoże na budynki. Warszawa: Polski Komitet Normalizacyjny, 2016.
[2] Jóźwik M. Operat z pomiaru przemieszczeń szyn kolejowych oraz budynku. Warszawa: Wektor; 2024.
[3] Dmowski R. Dokumentacja Geotechniczna dla projektowanego Zakładu Elektroniki Pomiarowej, 2003.
[4] Dokumentacja badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną terenu przyległego do składowiska od strony zachodniej. Warszawa: Geoteko; 2018.
[5] Wysokiński L. Ocena stateczności skarp i zboczy: zasady wyboru zabezpieczeń: instrukcja. Warszawa: ITB; 2011.
[6] Kisiel J, Lysik B. Zarys reologii gruntów. T. 1. Warszawa: Arkady; 1966.
[7] Derski Wł, Ziemba St. Analiza modeli reologicznych. Warszawa: P.W.N.; 1968.
[8] Geotechniczne oceny podłoża na przedpolu składowiska Radiowo od strony zachodniej w okresie 2018-2021. Warszawa: Geoteko; 2018-2021.
[9] Zienkiewicz OC. Metoda elementów skończonych. Warszawa: Arkady; 1972.
[10] Godlewski T, Szczepański T. Metody określania sztywności gruntów w badaniach geotechnicznych. Warszawa: ITB; 2015.
[11] Bukowski M, Kuszyk R, Maślakowski M. Influence of mechanical pre- -consolidation of soil on the assessment of stress level in geotechnical practice. Archives of Civil Engineering. 2024;70(3): pp.595–606.
Received: 22.07.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 22.07.2025 r.
Revised: 02.09.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 02.09.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 167-172 (spis treści >>)
Podejście parametryczne w projektowaniu nabrzeża promowego w Norwegii
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Szymanowski J., Marut M. A parametric approach to the design of a ferry quay in Norway. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 157-166. DOI: 10.15199/33.2025.12.16
dr inż. Jacek Szymanowski, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0002-8154-8726
mgr inż. Maciej Marut, COWI A/S
ORCID: 0009-0009-6239-2672
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.16
Case study / Studium przypadku
Abstract. The aim of the article is to present a case study on the application of parametric modeling to the design of a ferry quay in Norway using modern digital tools. This method, applied in this case, allowed for the optimization of the pile foundation layout and the analysis of the structural load-bearing capacity based on geotechnical data. The obtained results show that parametric modeling enhances the efficiency of the design process, enabling quick modifications and the optimization of desired structural parameters, including the improvement of its stability.
Keywords: parametric modeling; ferry quay; pile foundations; BIM
Streszczenie. W artykule przedstawiono studium przypadku dotyczącego zastosowania modelowania parametrycznego, z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi cyfrowych, w projektowaniu nabrzeża promowego w Norwegii. Wykorzystana w tym przypadku metoda pozwoliła na optymalizację układu fundamentów palowych oraz analizę nośności konstrukcji na podstawie danych geotechnicznych. Uzyskane wyniki pokazują, że modelowanie parametryczne zwiększa efektywność procesu projektowego, umożliwiając szybką modyfikację oraz zoptymalizowanie pożądanych parametrów konstrukcji, w tym poprawę jej stateczności.
Słowa kluczowe: modelowanie parametryczne; nabrzeże promowe; fundamenty palowe; BIM
Literature
[1] Goad M. „Promy docenione na norweskich znaczkach pocztowych” („Ferries praised on Norwegian stamps”), Linn’s Stamp News, 2023.
[Online]. Dostępne: https://linns.com
[01.03.2025].
[2] DNV, „Ktoś musi być pierwszy” („Someone has to go first”), DNV Expert Story.
[Online]. Dostęp: https://www.dnv.com/expert-story/maritime-impact/ Someone-has-to-go-first/.
[3] Statens vegvesen, Podręcznik N400 – Projektowanie mostów („Håndbok N400 – Bruprosjektering”), Oslo, Norwegia: Statens vegvesen, 2017.
[4] Trimble Inc., Tekla Structures 2024 – Get familiar with Tekla Structures. Manual użytkownika, Espoo/Columbus OH, 2024.
[5] SOFiSTiK AG, User Manual ASE LADE (Manual 306), Norymberga, 2022.
[6] Robert McNeel & Associates, Grasshopper – Visual Programming for Rhino 3D, User Guide, Seattle, 2020.
[7] Tekla Structures, „Tekla Live Link dla Grasshoppera” („Tekla Live Link for Grasshopper”), Tekla.com.
[Online]. Dostępne: https://www.tekla.com/ solutions/products/tekla-live-link-for-grasshopper
[01.03.2025].
[8] Statens vegvesen, Raport geotechniczny, Raport 30733-GEOT-1 („Geoteknisk rapport, Rapport 30733-GEOT-1”), Oslo: Statens vegvesen, 22.01.2019.
[9] Eurokod 2, Projektowanie konstrukcji z betonu – NS-EN 1992‒1-1 („Design of concrete structures – NS-EN 1992‒1-1”), Bruksela: CEN, 2004.
[10] Statens vegvesen, Podręcznik V220, Wytrzymałość na ściskanie i adhezja na podstawie danych doświadczalnych („Håndbok V220, Trykkfasthet og adhesjon basert på erfaringsdata”), Oslo: Statens vegvesen, 2018.
[11] Statens vegvesen, N400, Rozdział 4.8.2‒4. Wytyczne dotyczące projektowania nabrzeża („N400, Kapittel 4.8.2‒4. Retningslinjer for utforming av kai”), Oslo: Statens vegvesen, 2017.
[12] Eurokod 0, NS-EN 1990:2002+A1:2005+NA: 2016, Podstawy projektowania konstrukcji („Grunnlag for prosjektering av konstruksjoner”), Bruksela: CEN, 2016.
[13] Statens vegvesen, Budowa dróg – Podręcznik N200 („Vegbygging – Håndbok N200”), Oslo: Statens vegvesen, 2022.
[14] Eurokod 7, Projektowanie geotechniczne – NS-EN 1997‒1:2004+A1+NA („Geoteknisk projektering – NS-EN 1997‒1:2004+A1+NA”), Bruksela: CEN, 2004.
[15] NGU, Mapa geologiczna podłoża skalnego („Berggrunn kart”), Oslo: Norges geologiske undersøkelse (NGU), 2020.
[16] Statens vegvesen, Podręcznik V431, Projektowanie geotechniczne („Håndbok V431, Geoteknisk prosjektering”), Oslo: Statens vegvesen, 2019.
[17] Cubus AG, FAGUS v9 – Documentation and Verification Examples, Zurych, 2023.
[18] R. Czubiński, „Zastosowanie modelu BIM w projekcie estakady kolejowej Zabłocie–Krzemionki w Krakowie”, Rynek Infrastruktury, vol. 5, pp. 32–37, 2020.
[19] Trimble Solutions, „Randselva Bridge – the world’s longest bridge built without drawings”, Notatka projektowa i materiały Tekla Global BIM Awards, 2020.
[20] Trelleborg Marine and Infrastructure, „Systemy odbijaczy” („Fender Systems”), Trelleborg Group.
[Online]. Dostęp: https://www.trelleborg.com/en/ marine-and-infrastructure/products-solutions/fender-systems.
Received: 05.05.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 05.05.2025 r.
Revised: 30.07.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 30.07.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 157-166 (spis treści >>)
Predykcja rozkładu temperatury w nawierzchniach asfaltowych metodami data-driven
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Sudyka J., Mazurek G., Buczyński P. Data-driven prediction of asphalt pavement temperature profiles. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 142-156. DOI: 10.15199/33.2025.12.15
mgr inż. Jacek Sudyka, Instytut Badawczy Dróg i Mostów, Zakład Diagnostyki Nawierzchni
ORCID: 0000-0002-4360-2365
dr hab. inż. Grzegorz Mazurek, prof. PŚk, Politechnika Świętokrzyska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0002-9735-1725
dr hab. inż. Przemysław Buczyński, prof. PŚk, Politechnika Świętokrzyska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0003-0798-8093
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.15
Original research paper / Oryginalny artykuł naukowy
Abstract. Reliable knowledge of the temperature distribution within asphalt pavements is essential for maintenance and structural diagnosis. To forcast the asphalt layers temperature the recurrent neural networks (RNN, including LSTMand BiLSTM) and gradient-boosted decision trees (XGBoost) have been used based on a multi-month field dataset (March – October) with multi-depth temperature measurements and meteorological variables. RNNs captured both diurnal fluctuations and seasonal trends with high predictive accuracy. While the classical XGBoost setup was slightly less precise, it offered very short training times and greater interpretability; its depth-generalized experimental variant enabled interpolation across the full depth range with an error of ~0,97°C (R² ≈ 0,988). The findings support hybridization (RNN + XGBoost) to combine temporal-pattern extraction with efficient regression on static features (e.g., depth, time-of-day).
Keywords: asphalt pavement; temperature distribution;machine learning; RNN; LSTM; BiLSTM; XGBoost; interpolation; temperature correction; FWD; TSD.
Streszczenie. Utrzymanie i diagnostyka nawierzchni asfaltowych wymagają wiarygodnej informacji o rozkładzie temperatury w czasie i w głąb konstrukcji. Do prognozowania temperatury warstw asfaltowych zastosowano rekurencyjne sieci neuronowe (RNN, w tym LSTM i BiLSTM) oraz gradientowe modele drzew decyzyjnych (XGBoost) na podstawie wielomiesięcznych danych terenowych (marzec – październik) obejmujących pomiary na wielu głębokościach oraz parametry meteorologiczne. Modele RNN wiernie odwzorowały zarówno wahania dobowe, jak i sezonowe. XGBoost, choć w wariancie klasycznym nieco mniej precyzyjny, zapewnił bardzo krótki czas obliczeń i większą interpretowalność; jego wariant eksperymentalny z uogólnieniem po głębokości umożliwił interpolację temperatury w całym zakresie badanych głębokości z błędem rzędu ~0,97°C (R² ≈ 0,988).Wyniki wskazują na zasadność hybrydyzacji podejść (RNN + XGBoost), łączącej identyfikację wzorców czasowych z efektywną regresją po cechach statycznych (m.in. głębokość, pora doby).
Słowa kluczowe: nawierzchnia asfaltowa; rozkład temperatury; uczenie maszynowe; RNN; LSTM; BiLSTM; XGBoost; interpolacja; korekcja temperaturowa; FWD; TSD.
Literature
[1] Xiao Q, Wang XD, Zhou XY, Zhang L, Guan W.: Temperature Correction Method of Deflection Basin and Stress/Strain Response of Asphalt Pavement. In: Chabot, A., Hornych, P., Harvey, J., Loria-Salazar, L. (eds) Accelerated Pavement Testing to Transport Infrastructure Innovation. Lecture Notes in Civil Engineering, vol 96. Springer, Cham. DOI: 10.1007/978-3- 030-55236-7_62.
[2] Gu X, Liang X, Dong Q. Numerical Simulation of Long Term Pavement Temperature Field. Proceedings of GeoShanghai 2018 International Conference: Transportation Geotechnics and Pavement Engineering, Springer. 2018. DOI: 10.1007/978-981-13-0011-0_43
[3] Zhang N, Wu G, Chen B, Cao C. Numerical Model for Calculating the Unstable State Temperature inAsphalt Pavement Structure. Coatings. 2019. DOI: 10.3390/coatings9040271.
[4] BaiS,YangW,ZhangM,LiuD,LiW,ZhouL.Attention-BasedBiLSTMModel for Pavement Temperature Prediction ofAsphalt Pavement inWinter.Atmosphere. 2022. DOI: 10.3390/atmos13091524.
[5] Sudyka J, Mechowski T, Harasim P, Graczyk M, Matysek A. Optimisation of BELLS3 model coefficients to increase the precision of asphalt layer temperature calculations in FWD and TSD measurements. Roads and Bridges – Drogii Mosty. 2024. DOI: 10.7409/rabdim. 024.021.
[6] Adwan I, Milad A, Memon ZA, Widyatmoko I, Zanuri NA, Memon NA, Yusoff NIM.Asphalt Pavement Temperature PredictionModels:AReview.Applied Sciences. 2021. DOI: 10.3390/app11093794.
[7] Mansour F, Shahni DR. Pavement structural evaluation based on roughness and surface distress survey using neural network model. Construction and Building Materials. 2019. DOI: 10.1016/j. conbuildmat. 2019.01.142.
[8] Younos MA, AbdEl Hakim RT, El Badawy SM, Afify HA. Multi-input performance prediction models for flexible pavements using LTPP database. Innovative Infrastructure Solutions. 2020.DOI: 10.1007/s41062-020-0275-3.
[9] SunY,Meng S,WangM,MuH,TangX.Deterioration effect of freeze-thaw on mechanical properties of roadbed clay under unfavorable conditions. Bull Eng Geol Environ. 2021; https://doi. org/10.1007/s10064-021-02203-8.
[10] Breiman L. Random Forests. Machine Learning. 2001. DOI: 10.1023/A: 1010933404324.
[11] Friedman JH. Greedy Function Approximation: A Gradient Boosting Machine. Annals of Statistics. 2001. DOI: 10.1214/aos/1013203451.
[12] Chen T, Guestrin C. XGBoost: A Scalable Tree Boosting System. Proceedings of the 22ndACMSIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining. 2016. DOI: 10.1145/2939672.2939785.
[13] Sudyka J, Mazurek G. Determination of asphalt layer temperature in FWD and TSD measurements using machine learning. Roads and Bridges – Drogi I Mosty. 2025; https://doi. org/10.7409/rabdim. 025.015
[14] Hochreiter S, Schmidhuber J. Long Short-TermMemory. Neural Computation. 1997. DOI: 10.1162/neco. 1997.9.8.1735.
[15] Koné A, Es-Sabar A, Do M-T. Application of Machine Learning Models to the Analysis of Skid Resistance Data. Lubricants 2023. DOI: 10.3390/lubricants11080328.
[16] Dilip DM. Thermal Digital Twins ofAsphalt Pavements using Physics- -informed Neural Networks Proceedings of the 9th World Congress on Civil, Structural, and Environmental Engineering (CSEE 2024), London, United Kingdom – April 14-16, 2024. DOI: 10.11159/icgre24.157.
[17] Milad AA, Adwan I, Majeed SA, Memon ZA, Bilema M, Omar HA. Development of a Hybrid Machine Learning Model for Asphalt Pavement Temperature Prediction. IEEE Access. 2021. DOI: 10.1109/ACCESS. 2021.3129979.
[18] Piryonesi SM, El Diraby TE. UsingMachine Learning to Examine Impact of Type of Performance Indicator on Flexible Pavement Deterioration Modeling. Journal of Infrastructure Systems. 2021. DOI: 10.1061/(ASCE) IS. 1943- 555X. 0000602.
[19] Kalman RE. A new approach to linear filtering and prediction problems. Journal of Basic Engineering. 1960. DOI: 10.1115/1.3662552
[20] Chollet FJ J,Allaire, Matuk K. Deep learning: praca z językiem R i biblioteką Keras. Gliwice: Helion, 2019.
[21] Park J. et al. Evaluation of statistical gap fillings for continuous energy flux (evapotranspiration) measurements for two different land cover types. Stoch Environ Res Risk Assess. 2015. DOI: 10.1007/s00477-015-1101-x.
Received: 20.0?.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 20.0?.2025 r.
Revised: 10.10.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 10.10.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 142-156 (spis treści >>)
Propozycja rozwiązania konstrukcyjnego dźwigara mostu składanego
Open Access (Artykuł w pliku PDF)
citation/cytuj: Mikulski E., Chmielewski R., Wolniewicz A. Proposal of structural solution for portable truss bridge girder. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 131-141. DOI: 10.15199/33.2025.12.14
mgr inż. Erik Mikulski, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0001-5453-4954
dr hab. inż. Ryszard Chmielewski, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0001-5662-9180
dr inż. Andrzej Wolniewicz, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0002-6408-742X
Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
DOI: 10.15199/33.2025.12.14
Original research paper / Oryginalny artykuł naukowy
Abstract. The paper presents a design of a portable bridge girder for heavy traffic, which is a fully original proposal, protected by patent no. P.438762, for a new structure thatmeets contemporary technical and operational requirements. First, the currently used design solutions for folding bridges were compared, which allowed the direction of research to be determined in order to obtain a girder design that would allow for high load-bearing capacity while minimising its own weight. The analysis of structural solutions and the use of experience gained from the operation of this type of structure have enabled the development of a new solution, which was then compared with the properties of domestic and foreign structures. The analysis shows that the developed concept of a new road bridge girder structure, once implemented, could be a continuation of domestic folding structures, while meeting all current requirements.
Keywords: portable bridge; structural analysis; bridge girder; load capacity of steel structure
Streszczenie. W artykule przedstawiono konstrukcję dźwigara mostu składanego pod ruch ciężki, która stanowi w pełni autorską, chronioną patentem nr P. 438762, propozycję nowej konstrukcji spełniającej współczesne wymagania techniczno-eksploatacyjne. Na wstępie opisano wykorzystywane obecnie rozwiązania konstrukcyjne mostów składanych, co pozwoliło na określenie kierunku badań w celu uzyskania konstrukcji dźwigara o dużej nośności przy minimalizacji ciężaru własnego. Analiza rozwiązań konstrukcyjnych oraz wykorzystanie doświadczeń z eksploatacji tego typu konstrukcji pozwoliły na opracowanie nowego rozwiązania, którego właściwości porównano z właściwościami konstrukcji krajowych i zagranicznych. Z analizy wynika, że opracowana koncepcja nowej konstrukcji dźwigarów drogowego mostu składanego mogłaby po wdrożeniu stanowić kontynuację krajowych konstrukcji składanych, jednocześnie spełniając wszelkie obecne wymagania.
Słowa kluczowe: mosty składane; analiza konstrukcji; dźwigar mostowy; nośność konstrukcji stalowych.
Literature
[1] M. Bridge Ltd. Bridging the World – Mabey Bridge.
[2] Logistic Support Bridge TM Built on the success of the Bailey Bridge.
[3] BendaM, Coufal D, Sobotka J. SpecificAspects of Bridge Construction in the Central African Republic. Advances in Military Technology. 2016. DOI: 10.3849/aimt. 01139.
[4] André A, Fernandes J, Ferraz I, Pacheco P. New Modular Bridges Solutions. IOP Conferences Series: Materials Science and Engineering. 2018. DOI: 10.1088/1757-899X/419/1/012021.
[5] Chmielewski R, Wolniewicz A, Ostrowska A, Mikulski E, Pęksa D, Huta W. Odbudowa infrastruktury transportowej Słowenii z udziałem państw NATO. Przegląd Budowlany. 2024. DOI: 10.5604/01.3001.0054.7605.
[6] Bedna M. Reach-back possibility-temporary bridges after floods in 2013. 19. medzinárodná vedecká konferencia, Riešenie krízových situácií v špecifickom prostredí. 2014; pp. 59 – 66.
[7] Marszałek J. Mosty składane. Warsaw: GDDKiA. 2005.
[8] Ostrowska A, Chmielewski R. Overview of the organisation and technology of portable panel bridges. Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych. 2023. DOI: 10.37105/iboa.167.
[9] NATO Standardization Agency. STANAG 2021 JAS (Edition 6) – Military Load Classification of bridges, ferries, rafts and vehicles. 2006, Brussels.
[10] European Committee for Standardization. EN 1991-2. Eurocode 1: Actions on structures – Part 2: Traffic loads on bridge. 2003, Brussels.
[11] Białobrzeski T. Mosty składane. Warsaw: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1978.
[12] Falkowski M, Mondel A. Przegląd mostów wojskowych armii USA. Zeszyty Naukowe WSOWL. 2010; no. 156, pp. 158 – 177.
[13] Mikulski E, Chmielewski R, Wolniewicz A, Ostrowska A. Analysis of the Application ofAnalytical and Numerical Methods for the Dimensioning of Pin Connections of Folding Bridges. Applied Sciences. 2025. DOI: 10.3390/app151810047.
[14] Wysokowski A. Research on changes in properties of steel from the old road bridge. Journal of Constructional Steel Research. 2018. DOI: 10.1016/j.jcsr.2018.02.014.
[15] Bernatowska E.Additivemanufacturing in steel construction.Materiały Budowlane. 2025. DOI: 10.15199/33.2025.07.12.
[16] Wesołowski M. Mobile composite cover as an element of the safety system during aircraft operations in random situations. Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych. 2025. DOI: 10.37105/iboa. 255.
[17] Zobel H, Karwowski W. Kompozyty polimerowe w mostownictwie: pomosty wielowarstwowe. Geoinżynieria: drogi,mosty i tunele. 2006; no. 9, pp. 42 – 49.
[18] Siwowski T, Zobel H, Al-Khafaji T, Karwowski W. FRP bridges in Poland: State of practice. Archives of Civil Engineering. 2021 DOI: 10.24425/ace.2021.138040.
[19] Piątek B, Siwowski T. Investigation of strengthening effectiveness of reinforced concrete bridge with prestressed CFRP strips. Roads and Bridges – Drogi i Mosty. 2016. DOI: 10.7409/rabdim.016.019.
[20] DudaA. Innovative stay-in-place formwork reinforcedwithGFRPbars for deck bridge.Materiały Budowlane. 2025. DOI: 10.15199/33.2025.04.01.
[21] https://mostykompozytowe.pl/pozostala-dzialalnosc/.
[22] Ministerstwo Obrony Narodowej. Norma obronna NO-54-A203:2020. Mosty składane – wymagania ogólne. 2020, MON, Warsaw.
Received: 18.08.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 18.08.2025 r.
Revised: 01.10.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 01.10.2025 r.
Published: 23.12.2025 r. / Opublikowano: 23.12.2025 r.
Materiały Budowlane 12/2025, strona 131-141 (spis treści >>)
Start 
