Kryteria oceny budynków w kontekście spełnienia wymagań prawnych i technicznych dotyczących obiektów zbiorowej ochrony

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Radziejowska A., Wieja T. Criteria for the evaluation of buildings in the context of compliance with legal and technical requirements for collective protection facilities. Materiały Budowlane. 2026. Volume 649. Issue 09. Pages 141-153. DOI: 10.15199/33.2026.09.17

dr hab. inż. Aleksandra Radziejowska, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie; Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
ORCID: 0000-0002-3190-7129
dr hab. inż. arch. Tomasz Wieja, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie; Wydział Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami
ORCID: 0000-0003-1073-1109

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2026.09.17
Scientific report / Doniesienie naukowe

Abstract. The aim of the study was to develop a set of criteria for evaluating buildings in terms of meeting the requirements for collective protection facilities. Selected structural, functional, and installation parameters were analysed and compared with applicable regulations. The developed set of criteria may serve as a basis for further work on the assessment of existing building stock and the planning of its adaptation for protective functions.
Keywords: evaluation criteria; collective protection facilities; legal requirements; technical requirements.

Streszczenie. Celem badań było opracowanie zestawu kryteriów oceny budynków pod kątem spełnienia wymagań dotyczących obiektów zbiorowej ochrony. Przeanalizowano wybrane parametry konstrukcyjne, funkcjonalne i instalacyjne oraz odniesiono je do obowiązujących przepisów. Opracowany zestaw kryteriów może stanowić podstawę do dalszych prac nad oceną istniejącej zabudowy oraz planowaniem jej adaptacji do funkcji ochronnych.
Słowa kluczowe: kryteria oceny; obiekty zbiorowej ochrony; wymagania prawne; wymagania techniczne.

Literature
[1] Jurczak MA, Tunkiewicz M. Modernisation Potential of Civil Defence Shelters: Compliance Assessment and Risk-Based Retrofit Strategy in Poland. Applied Sciences. 2026. DOI: 10.3390/app16021144.
[2] Guo D, Shan M, Owusu EK. Resilience Assessment Frameworks of Critical Infrastructures: State-of-the-Art Review. Buildings. 2021. DOI: 10.3390/buildings11100464.
[3] Xu Y, angW, Chen H, Qu M. Multicriteria Assessment of the Response Capability of Urban Emergency Shelters: A Case Study in Beijing. Natural Hazards Research. 2024. DOI: 10.1016/j. nhres. 2024.02.001.
[4] Ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Dostęp: 19.04.2026.
[Online].Available: https://isap. sejm. gov. pl/isap. nsf/DocDetails. xsp? id=WDU20240001907.
[5] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w sprawie sposobu przygotowania obiektu zbiorowej ochrony do użycia, szczegółowych warunków eksploatacji budowli ochronnych, zapewnienia porządku w ich obrębie oraz ich niezbędnego wyposażenia. Dostęp: 19.04.2026.
[Online].Available: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails. xsp?id=WDU20250000933.
[6] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia. Dostęp: 19.04.2026.
[Online]. Available: https://isap. sejm. gov. pl/isap. nsf/DocDetails. xsp? id=WDU20250000932.
[7] Rozporządzenie Rady Ministrów z 31 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowych warunków wyznaczania budynków użyteczności publicznej, w których zapewnia się budowle ochronne, Dz.U. 2025, poz. 1070. Dostęp: 19.04.2026.
[Online].Available: https://isap. sejm. gov. pl/isap. nsf/DocDetails. xsp? id=WDU20250001070
[8] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania. Dostęp: 19.04.2026.
[Online]. Available: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp? id=WDU20250001548.
[9] Ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Dz. U. z 2026 r., poz. 524, z późn. zm.
[Online]. Available: https://isap.sejm.gov.pl/.
[10] Instrukcja stosowania przepisów dotyczących miejsc doraźnego schronienia (MDS) dla uczestników procesu budowlanego i organów administracji architektoniczno- budowlanej. Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP). Warszawa, 2026.
[11] Skrabacz A, Wołoch F. Protective Structures as a Device of Ensuring the Safety of Victims in a War Situation. Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych. 2024. DOI: 10.37105/Iboa. 198.
[12]Maj J. Ustawa schronowa – cz. I:Kryteria uznawania obiektów lub ich części za budowle ochronne. Inżynier Budownictwa. 2025; no. 9: 10 – 13.
[13] Maj J. Ustawa schronowa – cz. II: Obiekty zbiorowej ochrony i miejsca doraźnego schronienia. Inżynier Budownictwa. 2025; no. 11.
[14] Tsioulou A, Faure J, Walker J, Lo DS, Yore R. AMethod for Determining the Suitability of Schools as Evacuation Shelters and Aid Distribution Hubs Following Disasters: Case Study from Cagayan de Oro, P. DOI: 10.1007/s11069-020-04380-3.
[15] Siniecki A. Bezpieczeństwo (w) domu. Schrony w budownictwie mieszkaniowym. Architectus. Architektura i Urbanistyka. 2023. DOI: 10.21008/J. 2658-2619.2023.17.22.
[16] Villalba P, Sánchez-Garrido AJ, Yepes V. A Review of Multi-Criteria Decision-Making Methods for Building Assessment, Selection, and Retrofit. Journal of Civil Engineering and Management. 2024. DOI: 10.3846/jcem. 2024.21621.

Received: 16.03.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 16.03.2026 r.
Revised: 22.04.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 22.04.2026 r.
Published: 23.09.2026 / Opublikowano: 23.09.2026 r.

Materiały Budowlane 09/2026, strona 141-153 (spis treści >>)