Tegoroczna XXXII Konferencja „Awarie Budowlane”, zorganizowana przez Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego (ZUT) w Szczecinie oraz Szczeński Oddział PZITB przy wsparciu Instytutu Techniki Budowlanej, odbyła się 18 – 22 maja br. tradycyjnie w Międzyzdrojach. Honorowy patronat nad konferencją objęły Ministerstwa: Rozwoju i Technologii; Infrastruktury; Nauki i Szkolnictwa Wyższego; Obrony Narodowej; Energii oraz Główny Urząd Nadzoru Budowlanego; Państwowa Inspekcja Pracy; Polska Izba Inżynierów Budownictwa; Narodowe Centrum Badań i Rozwoju; Sieć Badawcza Łukasiewicz; Wojewoda i Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego; Prezydent Szczecina; Porozumienie dla Bezpieczeństwa w Budownictwie; Amerykański Instytut Betonu; Polski Związek Pracodawców Budownictwa; Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych Autostrad.

Uczestnicy otwarcia konferencji „Awarie Budowlane 2026” Fot. archiwum organizatora

Podczas otwarcia konferencji „Awarie Budowlane 2026”, którego dokonała prof. Maria Kaszyńska, Przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego, głos zabrali: prof. Arkadiusz Terman – Rektor ZUT; prof. Krzysztof Wilde, Przewodniczący Komitetu Naukowego Konferencji, Rektor Politechniki Gdańskiej, a także goście honorowi: Tomasz Lewandowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii; prof. Maria Mrówczyńska, Podsekretarz Stanu w  Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego; Filip Prusik-Serbinowski, Zastępca Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego; Dawid Krystek, Wicewojewoda Zachodniopomorski; Bogdan Jaroszewicz, Członek Zarządu Zachodniopomorskiego Urzędu Marszałkowskiego. Następnie odbyła się ceremonia wręczenia nagród i medali PZITB, a zwieńczeniem uroczystości otwarcia był koncert Waldemara Malickiego i Małgorzaty Krzyżanowicz pt. „Wirtuoz i Małgorzata”.

Część merytoryczna konferencji „Awarie Budowlane 2026” podzielona została na 11 sesji tematycznych. Ponadto odbyła się sesja specjalna pt. „Najnowsze inwestycje w energetyce lądowej i morskiej” oraz debata dotycząca bezpieczeństwa w budownictwie, zorganizowana wspólnie z Porozumieniem dla Bezpieczeństwa w Budownictwie.

Obrady rozpoczęły się 19 maja br. sesją pt. „Awarie obiektów budownictwa ogólnego”. Referat plenarny pt. „Analiza katastrof budowlanych w 2025 r.” wygłosiła Katarzyna Wróbel, Dyrektor Departamentu Inspekcji i Kontroli Budowlanej w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła, że biorąc pod uwagę okres od 1996 r., czyli od momentu, kiedy Powiatowe i Wojewódzkie Inspektoraty Nadzoru Budowlanego zbierają i publikują informacje dotyczące katastrof budowlanych, ich liczba zmniejszyła się. Najczęściej, bo aż w 95% przypadków katastrofom ulegają budynki mieszkalne. Główne przyczyny katastrof budowlanych to: zdarzenia losowe (przeszło 50%); błędy wykonawcze; błędy utrzymania obiektów oraz błędy w dokumentacji projektowej. W pierwszej sesji wygłoszono łącznie 6 referatów, w tym jeden na temat bezpieczeństwa pracy na rusztowaniach, zaprezentowany przez Urszulę Gawrysiak, Dyrektor Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie i Michała Wrzoska, Prezesa firmy Peri Polska. Prelegenci zwrócili uwagę na przyczyny popełnianych błędów podczas pracy na rusztowaniach. Ich zdaniem są to: brak definicji rusztowań w systemie prawnym; brak minimalnych wymagań dotyczących ich jakości; brak spójnego systemu kwalifikacji zawodowych (projekty, odbiory, nadzór); wadliwe zasady nadawania uprawnień monterom rusztowań; brak wystarczającej wiedzy o pracy na rusztowaniach. W ramach sesji „Awarie obiektów budownictwa ogólnego” zaprezentowano też 6 posterów.

Kolejne sesje tematyczne poświęcone były następującym zagadnieniom i zawierały:

• sesja II „Materiałowe aspekty awarii, uszkodzeń i napraw” – 6 referatów, w tym jeden pt. „Niewidoczne ryzyko – realne koszty. Podejście systemowe do zabezpieczeń w biogazowniach Sikagard 7000CR” partnera konferencji firmy Sika Poland oraz 6 posterów;
• sesja III „Awarie obiektów zabytkowych” – 7 referatów, w tym dwa firm partnerskich: MC-Bauchemie pt. „Stabilizacja gruntów metodą iniekcji polimerowej” oraz firmy Geobear pt. „Małoinwazyjne wzmocnienia gruntu pod istniejącymi obiektami budowlanymi. Zastosowanie iniekcji geopolimerowych”, a także 3 postery;
• sesja IV była wspomnianą już debatą pt. „Kultura bezpieczeństwa w budownictwie – legislacja, edukacja, odpowiedzialność pracodawców”. Uczestniczyli w niej: Małgorzata Winiarek-Gajewska, Prezes Grupy NDI, Prezydent Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie w kadencji 2026 – 2028; Filip Prusik-Serbinowski, Zastępca Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego; prof. Krzysztof Wilde, Rektor Politechniki Gdańskiej, Prezes Pomorskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa; Jan Styliński, Prezes Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa oraz Michał Wrzosek, Prezes Peri Polska, a moderatorem była dziennikarka Magdalena Skorupska-Kaczmarek.

 

Podczas debaty podkreślono, że w programie studiów na wydziałach budownictwa nie przewidziano problematyki bezpieczeństwa. Zdaniem prof. Wilde, uczelnie nie mają środków, aby wprowadzić nowy przedmiot. W tej sytuacji powinny włączyć się do współpracy z Porozumieniem dla Bezpieczeństwa w Budownictwie, które przygotowuje programy edukacyjne oraz platformę dzielenia się wiedzą dotyczącą tej tematyki, stwierdziła Małgorzata Winiarek-Gajewska. Prezes Styliński postawił tezę, że w ostatnich piętnastu latach sprawa bezpieczeństwa w budownictwie spoczęła na sektorze prywatnym, ponieważ niema ogólnie obowiązujących wymagań. Zdaniem Filipa Prusik-Serbinowskiego wynika tom.in. z tego, że w ustawsie Prawo budowlane nie funkcjonuje wykonawca robót budowlanych, lecz wyłącznie kierownik budowy. Potrzebne są więc zmiany przepisów i w ten proces powinna włączyć się Polska Izba Inżynierów Budownictwa.

Ostatnią, w pierwszym dniu obrad konferencji była sesja specjalna (sesjaV), dotycząca najnowszych inwestycji w energetyce lądowej i morskiej. Pełnomocnik Marszałka Zachodniopomorskiego dr inż. Andrzej Montwiłł wygłosił referat pt. „Lądowa i morska energetyka wiatrowa – działania środowiska regionalnego w tym zakresie”, w którym poinformował, że pierwsza morska farma wiatrowa zostanie uruchomiona w tym roku. Ponadto planowane jest stworzenie morskiej energetyki wiatrowej w województwie zachodniopomorskim. W I etapie ma powstać 5 farm na morzu. Dominik Krawczyk, reprezentujący Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście, zaprezentował budowę w Świnoujściu piewszego w Polsce portu instalacyjnego na potrzeby energetyki wiatrowej. Trzeci referat wygłosił Łukasz Wiater, przedstawiciel spółki Polskie Elektrownie Jądrowe. Dotyczył on realizacji projektu budowy pierwszej w Polsce elektrowni atomowej, która powstanie w gminie Choczewo w powiecie wejherowskim. Obecnie inwestycja jest na etapie prac przygotowawczych. Rozpoczęcie prac budowlanych planowane jest w 2028 r., a zakończenie budowy w 2035 r. Elektrownia będzie się składać z trzech bloków( reaktory AP 1000). W sesji specjalnej zostały wygłoszone również dwa referaty firm partnerskich: Grupy NDI pt. „Wyzwania w projektach hydrotechnicznych na przykładzie realizacji terminala T5” oraz firmy Slipform pt. „Nowe technologie – większe możliwości. Technologia Slipform w energetyce wiatrowej”.

Następnie odbyło się posiedzenie Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN, podczas którego Wiceminister prof. Maria Mrówczyńska przedstawiła stan prac Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dotyczących rozporządzenia w sprawie wykazu czasopism naukowych, a prof. Rafał Stanisławski, Członek Komisji Ewaluacji Nauki – zadania czekające Komitety PAN związane z ewaluacją czasopism.

Drugi dzień konferencji „Awarie Budowlane 2026” rozpoczął się sesją VI pt. „Geotechniczne aspekty awarii”, podczas której wygłoszono 6 referatów problemowych oraz referat pt. „Samowiercące systemy geotechniczne bez ryzyka – pułapki przy wyborze i zatwierdzaniu materiału” firmy partnerskiej „Ischebeck Titan Polska”. W ramach tej sesji zaprezentowane zostały również 3 postery.

Kolejne dwie sesje (VII i VIII) poświęcone były awariom obiektów mostowych i drogowych. Obejmowały one 12 referatów problemowych, 4 postery oraz referat pt. „Warszawa Zachodnia – dworzec czy stacja? Wyzwania realizacyjne” firmy „Budimex” S.A.

Sesja IX dotyczyła nowej tematyki na konferencji „Awarie Budowlane”, a mianowicie obiektów zbiorowej ochrony. W ramach czterech referatów omówiono: zasady funkcjonowania obiektów zbiorowej ochrony (ppłk dr inż. Bartłomiej Pieńko z Wojskowej Akademii Technicznej); problemy wdrażania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (mgr inż. Leszek Tischner, Polskie Centrum Budownictwa Schronowego); podstawowe wymagania ochrony przeciwpożarowej w budowlach ochronnych (brygadier Wojciech Wiśniewski z Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej) oraz symulacje odporności ukryć z osłonami kinetycznymi na oddziaływania bojowych UAV (Volodymyr Sakharov z Uniwersytetu Zielonogórskiego). Ponadto odbyła się dyskusja dotycząca praktycznych aspektów projektowania i budowy i obiektów ochronnych.

Podczas sesji X i XI omawiano awarie konstrukcji żelbetowych. Wygłoszono 13 referatów, w tym jeden pt. „Fischer – nowoczesne metody monitorowania połączeń i wzmacniania konstrukcji betonowych” – partnera konferencji firmy Ficher oraz zaprezentowano 9 posterów. Kolejna sesja XII dotyczyła awarii konstrukcji metalowych (5 referatów i 5 posterów), a sesja XIII diagnostyki w ocenie bezpieczeństwa konstrukcji (7 referatów i 6 posterów).

Konferencję „Awarie Budowlane 2026” zakończyła dyskusja generalna, podsumowanie obrad i biesiada marynarska, której partnerem była firma „Peri Polska”. Z danych organizatora wynika, że w obradach uczestniczyły 562 osoby, wygłoszono 83 referaty i zaprezentowano 52 postery. Przedstawiciele Komitetu Naukowego ocenili, że tegoroczna konferencja była na bardzo wysokim poziomie merytorycznym i towarzyszyła jej znakomita atmosfera, chociaż program był bardzo napięty. Należy podkreślić nie tylko ogromny przekaz wiedzy na temat awarii i katastrof budowlanych, ale także aktualnych zagadnień, dotyczących energetyki jądrowej i wiatrowej oraz projektowania i budowy obiektów zbiorowej ochrony.

Krystyna Wiśniewska