Kruche pęknięcie dwuteownika walcowanego w przekroju dwukierunkowo zginanym na skutek osłabienia otworem po śrubie

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Lorenc W., Kożuch M. Brittle fracture of a rolled I-beam under biaxial bending due to the low toughness of the steel and weakening by the bolt hole. Materiały Budowlane. 2026. Volume 644. Issue 04. Pages 36-42. DOI: 10.15199/33.2026.04.05

prof. dr hab. inż. Wojciech Lorenc, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0003-2693-1252
dr hab. inż. Maciej Kożuch, Politechnika Wrocławska, Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego
ORCID: 0000-0002-1743-5233

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2026.04.05
Scientific report / Doniesienie naukowe

Abstract. The mechanism of a unique brittle fracture in a rolled section is demonstrated, not caused by fatigue crack propagation, but by cross-section overloading. The fracture was caused by the cross-section's load-bearing capacity being exhausted under biaxial bending and the presence of a bolt hole in the cross- -section flange. The damaged element is a element of a steel bridge, and the phenomenon was observed as a result of several coincidences occurring during a flood. It sheds interesting light on the behavior of steel structures and, in the context of bridges in the Biała Lądecka Basin region, has broader implications for their further strengthening.
Keywords: brittle fracture; rolled steel I-beam; flood damage; composite bridges.

Streszczenie. Omówiono mechanizm unikatowego kruchego pęknięcia w kształtowniku walcowanym nie spowodowanego propagacją pęknięć zmęczeniowych, lecz przeciążeniem przekroju. Naszym zdaniem przyczyną pęknięcia było wyczerpanie nośności przekroju obciążonego dwuosiowym zginaniem oraz występowanie w przekroju pasa otworu na śrubę. Zniszczony element jest fragmentem mostu stalowego, a zaistnienie zjawiska było możliwe do zaobserwowania na skutek kilku zbiegów okoliczności występujących w trakcie powodzi. Rzuca ono ciekawe światło na zachowanie konstrukcji stalowych, a w przypadku mostów w rejonie kotliny Białej Lądeckiej ma szersze znaczenie w kontekście ich dalszego wzmacniania. Artykuł ma charakter wstępnego komunikatu o przypadku, a pełna analiza ilościowa stanowi przedmiot dalszych badań.
Słowa kluczowe: kruche pęknięcie; stalowy dwuteownik walcowany; zniszczenia powodziowe; mosty zespolone.

Literature
[1] Biliszczuk J, Lorenc W. Wytyczne odbudowy infrastruktury mostowej uszkodzonej w czasie powodzi we wrześniu 2024 r. na Ziemi Kłodzkiej. Raporty Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej. 2024, Ser. SPR nr 58, 49 s.
[2] Biliszczuk J, Lorenc W, Teichgraeber M, Pustelnik M. Propozycja wytycznych odbudowy infrastruktury mostowej zniszczonej w czasie powodzi we wrześniu 2024 r. na Ziemi Kłodzkiej i południowej Opolszczyźnie. Inżynieria i Budownictwo. 2024, R. 80, nr 7, s. 395-398.
[3] Biliszczuk J, Lorenc W, Kożuch M, Pustelnik M. Reconstruction plan for transport infrastructure in the flood-affected area (2024) in the Kłodzko Valley. IABSE Congress Ghent 2025: The Essence of Structural Engineering for Society: Ghent, Belgium, 27-29August 2025 / eds. Davide Leonetti
[i in.]. Zurich: IABSE,
[2025]. s. 1944-1951.
[4]Marcinczak K. Proposed cold deformation limitation for steel I-beams made of S460M.W:Advances in steel and steel-concrete composite structures: bridging science and industry: Proceedings of the 15th International Conference on Metal Structures (ICMS 2025), Wrocław, Poland, May 28th-30th, 2025/eds. Wojciech Lorenc
[i in.].Abingdon; New York: Routledge, cop. 2025. s. 37-42.
[5] Rykaluk K. Pęknięcia w konstrukcjach stalowych. Wrocław: Dolnośl. Wydaw. Nauk, 1999. 232 s.
[6] Kożuch M, Rowiński S. Elastic behaviour of the steel part of a shear connection with MCL composite dowels : design basis for serviceability and fatigue limit states. Steel Construction. 2016, vol. 9, nr 2, s. 107-114.

Received: 30.12.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 30.12.2025 r.
Revised: 19.01.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 19.01.2026 r.
Published: 22.04.2026 / Opublikowano: 22.04.2026 r.

Materiały Budowlane 04/2026, strona 36-42 (spis treści >>)