Kompleksowy proces oceny charakterystyki techniczno-energetycznej budynków w cyklu projektowo-wdrożeniowym

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Zygmunt M., Jabłoński M., Konca P., Szer I., Szer J., Gawin D. The comprehensive technical and energy performance assessment process of buildings within the design and implementation cycle. Materiały Budowlane. 2026. Volume 650. Issue 10. Pages 64-75. DOI: 10.15199/33.2026.10.08

dr inż. Marcin Zygmunt, Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0003-1304-8591
dr inż. Marek Jabłoński, Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0001-5865-868X
dr inż. Piotr Konca, Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0002-5415-5169
dr inż. Iwona Szer
ORCID: 0000-0002-7069-6950
dr hab. inż. Jacek Szer, prof. uczelni, Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0002-7830-2952
prof. dr hab. inż. Dariusz Gawin, Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
ORCID: 0000-0002-8240-4425

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2026.10.08
Original research paper / Oryginalny artykuł naukowy

Abstract. This paper presents a review of the comprehensive process for assessing the technical and energy performance of buildings within the design and implementation cycle. The proposed methodology is based on three key research pillars: 1) laboratory analysis of the physical properties of the used materials, 2) advanced numerical simulations of the entire building, and 3) final in-situ validation on a completed prototype. The effectiveness of this multicriterial approach is discussed using the example of an innovative, portable mobile house. The results demonstrate that only the synergy of laboratory analyses, computer simulations, and real-condition measurements enables reliable verification of workmanship quality, optimization of building systems, and ensures an optimal energy standard for buildings, particularly for unconventional structures. The present study bridges the research gap regarding the in-situ verification of the actual technical and energy performance of a specific building class (portable houses), where achieving adequate envelope airtightness is a critical implementation challenge.
Keywords: building energy performance: heat and mass transfer; energy modeling and optimization; building assessment; building and material measurements.

Streszczenie. Artykuł stanowi przegląd kompleksowego procesu oceny charakterystyki techniczno-energetycznej budynków w cyklu projektowo-wdrożeniowym. Zaprezentowana metodyka opiera się na trzech kluczowych filarach badawczych: 1) laboratoryjnej analizie właściwości fizycznych materiałów; 2) zaawansowanych symulacjach numerycznych całego obiektu oraz 3) końcowej walidacji in situ na wybudowanym prototypie. Skuteczność tego wieloaspektowego podejścia omówiono na przykładzie innowacyjnego, rozkładanego domu mobilnego. Wyniki badań wykazują, że jedynie synergia analiz laboratoryjnych, symulacji komputerowych i pomiarów w warunkach rzeczywistych pozwala na rzetelną weryfikację jakości wykonawstwa, optymalizację systemów instalacyjnych oraz zapewnienie optymalnego standardu energetycznego budynków, szczególnie nietypowych obiektów kubaturowych. Artykuł wypełnia lukę badawczą dotyczącą weryfikacji rzeczywistej charakterystyki techniczno-energetycznej szczególnej kategorii budynków, tj. domów mobilnych, w przypadku których zapewnienie szczelności stanowi kluczowe wyzwanie wdrożeniowe.
Słowa kluczowe: charakterystyka energetyczna budynków; wymiana ciepła i masy; modelowanie i optymalizacja energetyczna; ocena techniczna budynków; pomiary budynków i materiałów.

Literature
[1] Shamim M. A Review of Sustainable Implications of Energy-Efficient Buildings in the Environment. Adv Civil Eng. 2025; https://doi.org/10.1155/ adce/9584777.
[2] Klepeis NE, Nelson WC, Ott WR, Robinson JP, Tsang AM, Switzer P, Behar JV, Hern SC, Engelmann WH. The National Human Activity Pattern Survey (NHAPS): a resource for assessing exposure to environmental pollutants. J Expo Sci Environ Epidemiol. 2001; https://doi.org/10.1038/sj.jea.7500165.
[3] Alomari OM. Identification and Categorization of Building Defects. Civil Eng Archit. 2022;10(2):438–446. https://doi.org/10.13189/cea.2022.100204.
[4] Jain N, Burman E, Mumovic D, Davies M. Managing energy performance in buildings from design to operation using modelling and calibration. Build Serv Eng Res Technol. 2021; https://doi.org/10.1177/01436244211008317.
[5] Spudys P, Jurelionis A, Fokaides P. Conducting smart energy audits of buildings with the use of building information modelling. Energy Build. 2023;285, 112884. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2023.112884.
[6] Tanyer AM, Tavukcuoglu A, Bekboliev M. Assessing the airtightness performance of container houses in relation to its effect on energy efficiency. Build Environ. 2018;134:59-73. https://doi.org/10.1016/j.buildenv. 2018.02.026.
[7] Mohammed MA, Budaiwi IM, Al-Osta MA, Abdou AA. Thermo-Environmental Performance of Modular Building Envelope Panel Technologies: A Focused Review. Buildings. 2024;14(4):917. https://doi.org/10.3390/buildings14040917.
[8] Pérez-Valcárcel J, Aragón J, Muñiz S, Freire-Tellado M, Mosquera E. Transportable Temporary Homes with Folding Roof. Archit Eng Des Manag. 2024;20(2):337-357. https://doi.org/10.1080/17452007.2023.2166009.
[9] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 (ze zm.). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/ DocDetails.xsp?id=WDU20020750690.
[10] Crawley DB, Lawrie LK, Winkelmann FC, Buhl WF, Huang YJ, Pedersen CO, Strand RK, Liesen RJ, Fisher DE, Witte MJ, Glazer J. EnergyPlus: creating a new-generation building energy simulation program. Energy Build. 2001;33(4):319-331. https://doi.org/10.1016/S0378-7788(00)00114-6.
[11] Khan ME, Farmeena K. A comparative study of white box, black box and grey box testing techniques. Int J Adv Comput Sci Appl. 2012;3(6):12- 15. http://dx.doi.org/10.14569/IJACSA.2012.030603.
[12] Li Y, O’Neill Z, Zhang L, Chen J, DeGraw J. Grey-box modeling and application for building energy simulations – a critical review. Renew Sust Energ Rev. 2021;146:111174. https://doi.org/10.1016/j.rser.2021.111174.
[13] EnergyPlus Weather Data. U.S. Department of Energy. https://energyplus. net/weather.
[14] Projekt TLM2000 – Typowe Lata Meteorologiczne dla Polski (dane 2001–2020). fizyka-budowli.pl; 2022. http://fizyka-budowli.pl/projekt-tlm- 2000-blog/.
[15] Wilde P. The gap between predicted and measured energy performance of buildings: a framework for investigation. Autom Constr. 2014;41:40-49. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2014.02.009.
[16] Mahdavi A, Berger C, Amin H, et al. The role of occupants in buildings’ energy performance gap: myth or reality? Sustainability. 2021;13(6):3146. https://doi.org/10.3390/su13063146.
[17] Fanger PO. Thermal Comfort: Analysis and Applications in Environmental Engineering. Copenhagen: Danish Technical Press; 1970.
[18] Jabłoński M, Koniorczyk M. Wpływ zmienności wybranych właściwości materiałów na parametry akustyczne układu stropowego z podłogą pływającą pod kątem dźwięków uderzeniowych. Materiały Budowlane. 2021;588(8):2–6. ISSN 0137-2971.
[19] Paone A, Bacher JP. The impact of building occupant behavior on energy efficiency and methods to influence it: a review of the state of the art. Energies. 2018;11(4):953. https://doi.org/10.3390/en11040953.

Received: 25.05.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 25.05.2026 r.
Revised: 30.07.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 30.07.2026 r.
Published: 21.10.2026 / Opublikowano: 21.10.2026 r.

Materiały Budowlane 10/2026, strona 64-75 (spis treści >>)