dr hab. inż. Tomasz Godlewski, prof. ITB, Instytut Techniki Budowlanej
dr inż. Witold Bogusz, Przewodniczący KT 254 ds. Geotechniki przy PKN
prof. dr hab. inż. Anna Siemińska-Lewandowska, Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Lądowej

Adres do korespondencji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

Jednym z głównych ryzyk geotechnicznych i potencjalnie negatywnych skutków dla społeczeństwa, wynikającym z budowy nowych konstrukcji podziemnych, jest wpływ prac tunelowych na istniejące konstrukcje w sąsiedztwie. Pomimo znacznych postępów w technologii tunelowania w ostatnich dekadach, deformacje gruntu wywołane tunelowaniem nadal stanowią poważne zagrożenie dla konstrukcji zlokalizowanych w strefie wpływu. Chociaż Peck [1] poruszył ten problem ponad pół wieku temu, z czasem opublikowano wiele artykułów naukowych na ten temat i opracowano konkretne procedury [2], ale jednak nadal potrzebne są sformalizowane wytyczne, bazujące na doświadczeniu lokalnym. Biorąc pod uwagę brak kompleksowych międzynarodowych standardów projektowania tuneli, oczekiwane jest opracowywanie krajowych wytycznych dla branży [3, 4]. Prowadzi to do bardziej spójnego podejścia do poziomu niezawodności i lepszego wspólnego zrozumienia wymagań projektowych niż tylko definiowanie procedur i kryteriów w przypadku każdego kolejnego projektu (a często post factum), zwłaszcza w Polsce, gdzie branża tunelowa wciąż się rozwija. 

Literatura
[1] Peck RB. Deep Excavations and Tunnelling in Soft Ground – State of the art report. In: Proc. 7th Inter. Conf. on Soil Mech. and Found. Eng. 1969: 225–290.
[2] ITA. Settlements induced by tunnelling in Soft Grounds, Tunnelling and Underground Space Technology. 2007; 22: 119 – 149.
[3] Athanasopoulou A. et al. JRC Report: Prospects for designing tunnels and other underground structures in the context of the Eurocodes, Publications Office of the European Union, Luxembourg. 2022.
[4] Bogusz Wet al. Standardisation of tunnel design in Europe – Past practice, current situation and prospects, In: Proc. Underground Construction, Prague. 2023.
[5] Godlewski T, Bogusz W, Siemińska-Lewandowska A. Bezpieczeństwo obiektów budowlanych w sąsiedztwie tuneli. Warszawa: Instytut Techniki Budowlanej. 2024.
[6] ITA. Guidelines for tunnelling risk management: International TunnellingAssociation,Working Group No. 2, Tunnelling and Underground Space Technology. 2004; 19: 217 – 237.
[7] ITA. Settlements induced by tunnelling in Soft Grounds, Tunnelling and Underground Space Technology. 2007; 22: 119 – 149.
[8] ITA. Monitoring and control in tunnel construction. Report 9. 2011.
[9] ITA. Guidelines on monitoring frequencies in urban tunnelling –Monitoring. Report 3-V2. 2015.
[10] Bogusz W. Prediction of tunneling-induced ground movements, PhD thesis, Warsaw: Building Research Institute. 2021.
[11] CEN. EN 1990-1 Eurocode – Basis of structural and geotechnical design – Part 1: New structures, CEN-CENELEC. 2023.
[12] CEN.EN1997-1Eurocode 7:Geotechnical design – Part 1:General rules,CEN-CENELEC. 2024.
[13] Boscardin MD, Cording EJ. Building Response to Excavation-Induced Settlement. Journal of Geotechnical Engineering. 1989; 115 (1): 1 – 21.
[14] Bogusz W, Godlewski T, Siemińska-Lewandowska A. Parameters used for prediction of settlement trough due to TBM tunnelling, Archives of Civil Engineering. 2021; 67 (4): 351 – 367.

Materiały Budowlane 02/2026, strona 50-53 (spis treści >>)