20–23 września 2025 r. odbyła się w Kołobrzegu XI Międzynarodowa Konferencja Naukowo‑Techniczna ARCHBUD „Problemy współczesnej architektury i budownictwa”, której towarzyszyła VII Międzynarodowa Konferencja Artystyczno - Naukowa KRAJart „Element szczególny w otoczeniu – światło”, zorganizowana przez Akademię Techniczno- Artystyczną (ATA), pod patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego, Adama Struzika, a także Stowarzyszenia Architektów Polskich, Mazowieckiej Okręgowej Izby Architektów RP, Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Polskiej Izby Konstrukcji Stalowych oraz patronatem medialnym m.in. miesięcznika Materiały Budowlane.

Wydarzenie odbywało się zarówno w formule stacjonarnej, jak i on-line i zgromadziło prelegentów oraz uczestników z całego świata, m.in.: przedstawicieli ośrodków naukowych; architektów; urbanistów; konserwatorów zabytków oraz inżynierów budownictwa. Wśród gości honorowych byli przedstawiciele władz samorządowych: Ewa Pełechata – Wiceprezydent Kołobrzega; Daniel Putkiewicz – Burmistrz Piaseczna; Piotr Płochocki – Burmistrz Wyszkowa; Alicja Staszkiewicz – Zastępca Burmistrza Wyszkowa; Michał Landowski – Zastępca Prezydenta Pruszkowa. Uroczystego otwarcia konferencji ARCHBUD dokonała dr inż. Małgorzata Leszczyńska‑Domańska, prof. ATA, Dziekan Wydziału Architektury ATA. Następnie referaty inauguracyjne wygłosili dr hab. inż. arch. Katarzyna Zielonko-Jung, prof. PG, omawiając wpływ warunków wiatrowych na współczesne projektowanie i prof. dr hab. Przemysław Krajewski, przedstawiając historię i własne spojrzenie na Kołobrzeg.

Uczestnicy Konferencji ARCHBUD 2025 Fot. archiwum ATA

Tematem konferencji były teoretyczne i praktyczne zagadnienia dotyczące współczesnej architektury i budownictwa, m.in.: nowe trendy w architekturze zrównoważonej w perspektywie ekonomicznej, ekologicznej i społecznej; projektowanie przestrzeni bez barier; problemy modernizacji i rewitalizacji budynków oraz zespołów architektonicznych; nowoczesne rozwiązania materiałowe w budownictwie; potencjał i przyszłość budownictwa drewnianego; metody określania śladu węglowego oraz energooszczędność. Podkreślono znaczenie gospodarki odpadami, hybrydowych źródeł energii w różnych typach budownictwa oraz cyfryzacji procesów w cyklu życia budynku (Building Information Modelling).

Na przykładzie programu CPK zaprezentowano korzyści ze stosowania BIM. Kompleksowe wdrożenie tej metodyki w tym przypadku obejmuje każdy etap cyklu życia inwestycji. CPK pokazał, że odpowiednie przygotowanie organizacyjne i proceduralne umożliwia skuteczne wdrożenie nowoczesnych technologii informacyjnych, nawet w projektach o dużej złożoności i skali. Tematykę kontynuowano w dalszęj części na przykładzie planowanej czwartej linii metra w Warszawie. Skoncentrowano się na analizie obszaru, w którym przebieg tuneli koliduje z istniejącą zabudową. Zastosowanie BIM usprawnia proces analizy przestrzennej, wizualizacji oddziaływań, wspiera podejmowanie decyzji administracyjnych oraz umożliwia planowanie działań mitygujących potencjalne ryzyko. Przeanalizowano też praktyczne zastosowanie narzędzi sztucznej inteligencji (AI) w procesie projektowania architektonicznego.

Omówiono modułowe budownictwo mieszkaniowe na przykładzie Danii, której rynek dynamicznie się rozwija, stanowiąc przestrzeń innowacji. W projektach stosowane są różne rozwiązania konstrukcyjne i materiałowe: płyty CLT pełniące jednocześnie funkcję nośną i izolacyjną; moduły o drewnianej konstrukcji nośnej i prefabrykowane ściany ze słomy. Technologie te są badane, testowane, a następnie stosowane w skali osiedli lub pojedynczych obiektów. Jak zaznaczył referent, sercem tego procesu jest gotowość do eksperymentowania, prototypowania i sprawdzania nowych rozwiązań w warunkach rzeczywistych.

Tematem konferencji były również zagadnienia i wyzwania dotyczące ponownego zastosowania materiałów budowlanych m.in. w systemach elewacyjnych. Taki trend wpisuje się w ideę zrównoważonego budownictwa. Konieczna jest jednak ocena ich właściwości technicznych przed ponownym zastosowaniem zgodnie z normami i przepisami. Zaznaczono, że niezbędne jest opracowanie odpowiednich ram prawnych, które będą promować recykling i ponowne zastosowanie materiałów, a także systemów wsparcia dla inwestorów i wykonawców, które będą zachęcały do stosowania materiałów z recyklingu. Omówiono też rozwijający się nurt architektury proekologicznej. Podkreślono znaczenie hybrydowych źródeł energii, które pozwalają optymalizować sprawność systemu energetycznego i zapewniają jego bezpieczeństwo. Wiele uwagi poświęcono zagadnieniom adaptacji i modernizacji obiektów. W procesie tym należy pamiętać o konieczności uwzględniania m.in. wymagań historyczno- konserwatorskich, urbanistycznych oraz techniczno- materiałowych. Podjęto też próbę oceny stanu technicznego budynków na konkretnych przykładach i ich adaptacji do nowych funkcji, nadając im nowe życie.

Konferencji towarzyszyła wystawa prac malarskich pracowników ATA oraz makieta Piaseczna nawiązująca do referatu Burmistrza Daniela Putkiewicza „Uporządkować rozwój: ograniczanie skutków suburbanizacji na przykładzie praktyk Gminy Piaseczno”. Zaprezentowano też wyniki 24-godzinnego hackathonu architektonicznego z udziałem studentów ATA, prezentującego różnorodne koncepcje zagospodarowania i modernizacji obiektu zlokalizowanego w Wyszkowie. Swoje stoiska miały firmy partnerskie, aktywnie współpracujące z ATA.

Ewelina Kowałko