Termomodernizacja obiektów mieszkalnych na przykładzie budynku w systemie OWT-67

Open Access (Artykuł w pliku PDF)

citation/cytuj: Życzyńska A., Ostańska A., Dyś G. Thermal modernization of residential facility based on the example of a building in the OWT-67 system. Materiały Budowlane. 2025. Volume 641. Issue 01. Pages 51-62. DOI: 10.15199/33.2026.01.06

dr hab. inż. Anna Życzyńska, prof. PL, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0003-3435-3392
dr hab. inż. Anna Ostańska, prof. PL, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0000-0002-1789-4288
mgr inż. Grzegorz Dyś, Politechnika Lubelska, Wydział Budownictwa i Architektury
ORCID: 0009-0006-8806-0877

Correspondence address: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. 

DOI: 10.15199/33.2026.01.06
Case study / Studium przypadku

Abstract. Previous thermal modernization of large-panel buildings activities were analyzed as part of a project carried out by the Polish Chamber of Construction (PIB) [1]. Overall, 25% of people in Poland live in buildings constructed using large- -panel technology, which account for approximately 1% of all buildings. The PIB conducted a survey among 130 housing cooperatives, which comprise 470,000 residential units. On this basis, it was determined that 70% of cooperatives plan further thermal modernization works, but only 1% plan to modernize ventilation [2]. In the Lublin region, a low-rise, five-story residential building was studied. The analysis concerns a selected research object, constructed using the OWT-67 large-panel system. In Poland, such buildings account for approximately 30% of structures built from prefabricated elements. The article presents the calculated energy effects that can be achieved as a result of thermal modernisation improvements, leading to a reduction in the building's energy demand for heating and ventilation. Based on [3], the investment costs of implementing these improvements were also determined.
Keywords: thermal modernization; large-panel construction; technical improvement; energy and cost indicators.

Streszczenie. Dotychczasowe działania termomodernizacyjne budynków wielkopłytowych analizowano w ramach projektu realizowanego przez Polską Izbę Budownictwa (PIB) [1]. Zakłada się, że 25% społeczeństwa w Polsce mieszka w budynkach wykonanych w technologii wielkopłytowej, które stanowią ok. 1% wszystkich budynków. PIB przeprowadziła ankietę wśród 130 spółdzielni mieszkaniowych, w których znajduje się 470 tys. lokali mieszkalnych, na podstawie której ustalono, że 70% spółdzielni planuje dalsze prace termomodernizacyjne obiektów, a tylko 1%modernizację wentylacji [2]. Badaniom poddano pięciokondygnacyjny budynek mieszkalny w systemie wielkopłytowym OWT-67 w regionie lubelskim. W Polsce takie budynki stanowią ok. 30% obiektów zrealizowanych z elementów prefabrykowanych. W artykule przedstawiono obliczeniowe efekty energetyczne, jakie można uzyskać w wyniku realizacji usprawnień termomodernizacyjnych, prowadzących do zmniejszenia zapotrzebowania budynku na energię do ogrzewania i wentylacji. Na podstawie [3] określono również koszty realizacji tych usprawnień.
Słowa kluczowe: termomodernizacja; budownictwo wielkopłytowe; usprawnienie techniczne; wskaźniki energetyczne i kosztowe.

Literature
[1] Dmochowska A, Nędzyński K, Guzal J, współpraca z:OstańskaA, Życzyńska A, Dyś G, Kowalski G, Zgorzelski B. Raport Polskiej Izby Budownictwa, pt. 10 milionów szans, czyli jak termomodernizować budynki z wielkiej płyty w Polsce. s. 1-60, PIB grudzień 2024. dostęp 3 sierpnia 2025 r.
[2] Ostańska A, Życzyńska A, Dyś G. Analysis of energy effects and costs thermomodernization of operating residential buildings in WBLŻ system. Analiza efektów energetycznych i kosztów termomodernizacji eksploatowanych obiektów mieszkalnych w systemie WBLŻ, s. 31-40. DOI: 10.15199/33.2025.07.05
[3] Życzyńska A, Dyś G. Efekty energetyczne i koszty termomodernizacji przykładowych rozwiązań technicznych dla wybranych budynków wykonanych w technologii wielkopłytowej. Opracowanie wykonane dla Polskiej Izby Budownictwa w Warszawie, sierpień 2024 r., recenzja ekspercka Ostańska A, maszynopis.
[4] Ustawa Prawo budowlane 2025 z późn.zm. art. 1.
[5] Ostańska A. Podstawy metodologii tworzenia programów rewitalizacji dużych osiedli mieszkaniowych wzniesionych w technologii uprzemysłowionej na przykładzie osiedla im. St. Moniuszki w Lublinie, Politechnika Lubelska, Monografie Wydziału Inżynierii Budowlanej i Sanitarnej Vol. 1,Wydawnictwa Uczelniane Lublin 2009.
[6] Szulc J, Runkiewicz L, Geryło R, Możaryn T, Piekarczuk A, Wójtowicz M, Lamenta A, Mazurek A, Sieczkowski J, Strąk A, Warsicka D, Wojnowski D, Zięba W. Informacja dotycząca awarii i katastrof budowlanych w obszarze budownictwa uprzemysłowionego. ITB 2018, opracowanie powstało na podstawie analiz i badań ITB prowadzonych w ramach pracy, pt.: „Ocena bezpieczeństwa i trwałość budynków wykonanych metodami uprzemysłowionymi.”
[7] Runkiewicz L, Szulc J, Sieczkowski J. Uprzemysłowione budownictwo mieszkaniowe. Dawne i obecne wymagania oraz oczekiwania. Builder 2021/09.
[8] Praca zbiorowa, Budownictwo wielkopłytowe – Raport o stanie technicznym, https://budowlaneabc.gov.pl/.
[9] Ostańska A. Programowanie rewitalizacji osiedli mieszkaniowych z zastosowaniem modelu PEARS. Lublin: Polska Akademia Nauk, 2018. ISBN 978-83-939534-4-8.
[10] Dmitruk M. Problemy budownictwa wielkopłytowego z lat siedemdziesiątych XX wieku sposoby ich rozwiązywania na przykładzie działań z Polski i innych krajów europejskich. TEKA Kom. Arch. Urb. Stud. Krajobr., OL PAN 2015/1.
[11] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z 15 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu (Dz.U. z 9.06.2022 r., poz. 1225 z późn. zm. Dz.U. z 9.11.2023 r., poz. 2442; Dz.U. z 29.03.2024 r., poz. 474; Dz. U. z 14.05.2024 r., poz. 726).
[12] PN-EN ISO 6946:2008 – Komponenty budowlane i elementy budynku. Opór cieplny współczynnik przenikania ciepła. Metoda obliczania.
[13] PN-EN 12831: Instalacje ogrzewcze w budynkach. Metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego.
[14] PN-EN 14683:2008 – Mostki cieplne w budynkach. Liniowy współczynnik przenikania ciepła. Metody uproszczone i wartości orientacyjne.
[15] PN-EN ISO 13789:2008 – Cieplne właściwości użytkowe budynków. Współczynniki przenoszenia ciepła przez przenikanie i wentylację. Metoda obliczania.
[16] PN-EN ISO 13790:2009 – Energetyczne właściwości budynków. Obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia.
[17] PN-83/B-03430/Az3 2000 – Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania.
[18] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. z 18.03.2015 r., poz. 376 z późn. zm.; Dz.U. z 4.01.2017 r., poz. 22; Dz.U. z 25.09.2019 r., poz. 1829; Dz.U. z 13.04.2023 r., poz. 697).
[19] Specjalistyczne oprogramowanie dedykowane sporządzaniu bilansu energetycznego budynku, tj. programu Audytor OZC 7.0 Pro firmy Sankom Sp. z o.o. z Warszawy.
[20] Węglarz A, Zaborowski M. Strategia termomodernizacji budynków w Polsce. Materiały Budowlane 2015. DOI: 10.15199/33.2015.01.01.
[21] Robakiewicz M. Ocena efektów zrealizowanych termomodernizacji, Materiały Budowlane. 2007(1).
[22] Życzyńska A. Analiza zmienności charakterystyki energetycznej na przykładzie budynku wielorodzinnego. https://hdl.handle. net/20.500.14629/507 Lublin 2019.

Received: 27.10.2025. / Artykuł wpłynął do redakcji: 27.10.2025 r.
Revised: 04.12.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 04.12.2025 r.
Published: 26.01.2026 / Opublikowano: 26.01.2026 r.

Materiały Budowlane 01/2026, strona 51-62 (spis treści >>)